Skip to main content

Full text of "Afrikaans Huistaal Graad 1"

See other formats


Afrikaans Huistaal Graad 1 



By: 

Siyavula Uploaders 



Afrikaans Huistaal Graad 1 



By: 

Siyavula Uploaders 



Online: 

< http://cnx.Org/content/colll010/l.l/ > 



CONNEXIONS 

Rice University, Houston, Texas 



This selection and arrangement of content as a collection is copyrighted by Siyavula Uploaders. It is licensed under 

the Creative Commons Attribution 3.0 license (http://creativecommons.Org/licenses/by/3.0/). 

Collection structure revised: September 8, 2009 

PDF generated: February 6, 2011 

For copyright and attribution information for the modules contained in this collection, see p. 253. 



Table of Contents 

1 Kwartaal 1 

1.1 Hier kom die Wapse! - 01 1 

1.2 Hier kom die Wapse! - 02 7 

1.3 Hier kom die Wapse! - 03 11 

1.4 Hier kom die Wapse! - 04 19 

1.5 Hier kom die Wapse! - 05 24 

1.6 Hier kom die Wapse! - 06 29 

1.7 Hier kom die Wapse! - 07 34 

1.8 Hier kom die Wapse! - 08 38 

1.9 Hier kom die Wapse! - 09 41 

1.10 Hier kom die Wapse! - 10 46 

1.11 Hier kom die Wapse! - 11 51 

1.12 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 01 57 

1.13 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 02 61 

1.14 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 03 66 

1.15 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 04 71 

1.16 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 05 74 

1.17 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 06 80 

2 Kwartaal 2 

2.1 Die Toebels - Die Toebels 87 

2.2 Die Toebels - Die Ramp! 95 

2.3 Die Toebels - Grootoog kry 'n plan! 101 

2.4 Die Toebels - Die Toebels kom help! 105 

2.5 Die Toebels - Die Toebels kom help! 02 112 

2.6 Die Wapse vier fees! - 01 119 

2.7 Die Wapse vier fees! - 02 128 

2.8 Die Wapse vier fees! - 03 135 

2.9 Die Wapse vier fees! - 04 144 

3 Kwartaal 3 

3.1 Wat 'n ramp! - 01 151 

3.2 Wat 'n ramp! - 02 158 

3.3 Wat 'n ramp! - 03 164 

3.4 Wat 'n Ramp! - 04 170 

3.5 Wat 'n Ramp! - 05 176 

3.6 Willie gaan visvang - 01 184 

3.7 Willie gaan visvang - 02 188 

3.8 Willie gaan visvang - 03 195 

3.9 Willie gaan visvang - 04 202 

4 Kwartaal 4 

4.1 Willie kom kuier - 01 207 

4.2 Willie kom kuier - 02 212 

4.3 Willie kom kuier - 03 219 

4.4 Willie kom kuier - 04 226 

4.5 In die woud saam met Willie - 01 231 

4.6 In die woud saam met Willie - 02 236 

4.7 In die woud saam met Willie - 03 242 

4.8 In die woud saam met Willie - 04 246 

Attributions 253 



IV 



Chapter 1 

Kwartaal 1 



1.1 Hier kom die Wapse! - 01 1 

1.1.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.1.2 Hier kom die Wapse! 

1.1.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.1.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

1.1.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 



1 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m25834/l.l/>. 

1 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



WV 



W 



mrm 




Table 1.1 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 



1.1.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



1.1.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 

• Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 
bytgraan, ensovoorts). 

• Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 
kan lees. 

• Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 
op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

• Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 
dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 



Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie luister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 
behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 
Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 
'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 
Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 
die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 
nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 
terugvoer gee. 

Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 
om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 
prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 
leerders die karakters se name aan te leer. 



1.1.5 LEERDERS AFDELING 

1.1.6 Inhoud 

1.1.6.1 Hoofstuk 1: Hier is Willie Waps! 

Willie Waps is 'n kort mannetjie. Wanneer hy regop staan, is hy seker so hoog soos jou knie. Hy woon saam 
met al die ander Wapse diep in die bos. 'n Waps lyk 'n klein bietjie soos 'n kind, maar ook 'n bietjie soos 'n 
kabouter en 'n bietjie soos 'n trol. Willie het 'n ronde magie en kort beentjies waarmee hy baie vinnig op sy 
skopfiets kan ry. Sy pappa het self die skopfiets vir horn van 'n stuk hout gemaak, en Willie ry die vinnigste 
van al die Wapse! 

Willie Waps se pappa kan alles doen! Hy maak baie slim planne, en kan die wonderlikste speelgoed maak. 
Willie se mamma bak die lekkerste koekies en saans voor hy gaan slaap, vertel sy vir horn mooi stories. Willie 
is sommer baie lief vir sy pappa en mamma en hy is vreeslik bly dat hulle juis sy pappa en mamma is! 

Willie is sewe jaar oud. Hy kan al self sy skoene se veters vasmaak en mag al alleen met Meneer Mol se 
moltrein in die bos ry. Hieroor is Willie baie bly, want hy versamel rooi rivierklippies en mens moet lank 
soek voor jy een kry. Noudat hy alleen met die moltrein mag ry, kry hy sommer baie klippies. Sy boetie, 
Kassie Waps, en sussie, Bienkie Waps, is al tien jaar oud. Hulle is 'n tweeling, en hulle drie speel baie lekker 
saam. 

Toe Willie Waps klein was, wou hulle nooit he dat hy mag saamspeel nie, maar noudat hy groter is, mag 
hy ook saamgaan as hulle wegkruipertjie speel of op die klouterklim rondklim. 

Tessie Waps is nou eers een jaar oud. Sy kan nog nie regtig loop nie en kan nog nie alleen met die touleer 
tot in hulle boomhuis klim nie. Mamma of Pappa help haar altyd. 

Willie Waps is baie lief vir Pappa, Mamma, Kassie, Bienkie en Tessie. Soms wens hy dat hy vir altyd 
sewe jaar oud kan wees en in hulle huisie in die bos kan woon. 



LU 1.3 





Table 1.2 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




Figure 1.1 




Figure 1.2 



LU 2.3 





Table 1.3 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




Figure 1.3 




Figure 1.4 



LU 2.3 





Table 1.4 



1.1.7 Assessering 

Leeruitkomste 2:LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.3: Dit is duidelik wanneer die leerder met genot na kort stories, rympies, 
gedigte en liedjies uit verskeie kulture luister en begrip toon; 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 
'n wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.3: Dit is duidelik wanneer die leerder sing, resiteer, mimiek en liedjies, gedigte 
en rympies opvoer. 

1.2 Hier kom die Wapse! - 02 2 

1.2.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.2.2 Hier kom die Wapse! 

1.2.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.2.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

1.2.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 



2 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m25839/l.l/>. 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



WV 



W 



mrm 




Table 1.5 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 



1.2.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



1.2.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 

• Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 
bytgraan, ensovoorts). 

• Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 
kan lees. 

• Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 
op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

• Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 
dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 



Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie luister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 
behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 
Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 
'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 
Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 
die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 
nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 
terugvoer gee. 

Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 
om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 
prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 
leerders die karakters se name aan te leer. 



1.2.5 LEERDERS AFDELING 

1.2.6 Inhoud 

• "Lees" en leer hierdie gediggie. Versier daarna die bladsy. 

Ek kan my hande klap klap so 
En my arms lig tot bo 
Ek draai my skouers na die kant 
En wikkel my tone in die sand 
Ja, ek sal my nooit verveel 
Ek kan altyd lekker speel 



LU 2.3 



Table 1.6 



Ek kan Willie Waps teken. 



10 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




Figure 1.5 



Ek kan hierdie patrone teken. 



• • • • * m m 


• •••••• 


m > • Jk m m • 
• • ^- — • — -J» • • 


' * w • • 


: : zx : : 





Figure 1.6 



LU 5.2.3 



Table 1.7 



1,2,7 Assessering 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 'n 
wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 



11 

Assesseringstandaard 2.3: Dit is duidelik wanneer die leerder sing, resiteer, mimiek en liedjies, gedigte 
en rympies opvoer; 

Leeruitkomste 5:DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.2: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te dink en te redeneer. 

1.3 Hier kom die Wapse! - 03 3 

1.3.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.3.2 Hier kom die Wapse! 

1.3.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.3.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

1.3.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 



3 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m25840/l.l/>. 



12 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



WV 



W 



mrm 




Table 1.8 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 



1.3.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



1.3.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

• Die leerders moet die prentjies uitknip en in die regte volgorde op 'n bladsy plak om te wys hoe mens by 
die Wapse se huisie in die bos kom. Laat hulle daarna die pad aan die hand van die prente verduidelik. 

• Hierdie sinne word gebruik om vir die leerders sekere woordeskat aan te leer. Laat hulle elke keer 'n 
prentjie teken om die sin te illustreer. Hulle kan later die sinne en prentjies uitknip en dit in 'n speletjie 
gebruik om die sin by die regte prent te pas. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 



13 

Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 

bytgraan, ensovoorts). 

Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 

kan lees. 

Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 

op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 

dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 

Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie mister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 

behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 

Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 

'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 

Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 

die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 

nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 

terugvoer gee. 

Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 

om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 

prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 

leerders die karakters se name aan te leer. 



1.3.5 LEERDERS AFDELING 

1.3.6 Inhoud 

1.3.6.1 Hoofstuk 2: Die huisie in die bos 

Die Wapse woon in boomhuise diep in die bos. Hulle huisies is so mooi toe onder die blare dat jy baie mooi 
moet kyk voor jy dit raaksien. As jy dalk op 'n mooi dag deur die bos loop en die huisies sien, sou jy dalk 
dink dat dit voelnessies is, maar as jy mooi stil sou staan, sou jy 'n rokie by 'n skoorsteen sien uittrek en 
klein voetspoortjies onder die borne sien. 

Willie en sy gesin woon in 'n pragtige huisie. Sy pappa het dit self gemaak met planke wat hy in die bos 
gesaag het. Vollie Vlakvark het hulle gehelp om die planke tot by hulle boom te dra. Vollie is 'n vriendelike 
vlakvark, en hy dra baie keer vir Willie op sy rug rond. Partykeer sit Willie sommer voor op sy horings. 
Dan kyk hy al te lekker rond. 

Om by hierdie huisie te kom, moet jy baie ver loop. Eers moet jy deur 'n diep, diep rivier gaan. (Die 
Wapse is slim en het 'n pragtige vlot gebou wat hulle so goed wegsteek dat jy dit nooit sal sien nie.) Dan 
moet jy met die pad hoog teen die berg op loop. Daarna loop jy met die kronkelpad af tot diep in die bos. 
In die bos is daar 'n hoe boom. Om by hulle huisie in te kom, moet jy teen die hoe touleer opklim. 

Dit is Willie se lekkerste lekker om saans in sy bedjie in die boomhuis te klim en aan die slaap te raak 
terwyl hy luister hoe die wind die blare laat ritsel. Vir hom is daar nie 'n mooier of beter huisie in die hele 
wereld nie. 



LU 1.3 




LU 2.7 





Table 1.9 



• Knip die prentjie uit en plak hulle in die regte volgorde om te wys hoe 'n mens by die Wapse se huis 
kom. 



14 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 








CS*~-> 




Figure 1.7 



LU 3.1.2 




LU 5.2.1 





Table 1.10 



• Op soek na die Wapse! 



15 



Figure 1.8 



LU 2.7 





Table 1.11 



• Ek kan lees en teken. 



16 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



Figure 1.9 



Willie Waps ry op sy skopfiets. 



Figure 1.10 



Pappa bou 'n boomhuis. 



17 



Figure 1.11 



Mamma pluk bessies. 



Figure 1.12 



Tessie slaap in haar bed. 



LU3.5 





Table 1.12 



• Ek kan knip en plak. 



18 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 





iper! 




Amper! Oeps! 



ps! 



Figure 1.13 



Ek kan die storie vertel. 





iper! 




Amper! Oeps! 



ps! 



Figure 1.14 



Omkring die klanke wat dieselfde is. 



A 


G 


h 


a 


d 


A 


b 


H 


B 


a 


h 


d 


N 


h 


C 





g 


d 


c 


A 


c 


M 


N 


h 


i 


m 


M 


n 



Table 1.13 



LU 5.2.1 



Table 1.14 



1.3.7 Assessering 

Leeruitkomste 2:LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.3: Dit is duidelik wanneer die leerder met genot na kort stories, rympies, 
gedigte en liedjies uit verskeie kulture luister en begrip toon; 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 
'n wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.7: Dit is duidelik wanneer die leerder 'n bekende kort storie vertel wat 'n 
begin, middel en einde het, indien nodig met behulp van prente; 



19 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 5.-DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.2: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te dink en te redeneer. 

1.4 Hier kom die Wapse! - 04 4 

1.4.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.4.2 Hier kom die Wapse! 

1.4.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.4.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

1.4.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 



4 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m25861/l.l/>. 



20 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



WV 



W 



mrm 




Table 1.15 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 



1.4.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



1.4.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 

• Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 
bytgraan, ensovoorts). 

• Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 
kan lees. 

• Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 
op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

• Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 
dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 



21 

• Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie luister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 
behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 

• Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 
'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 
Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 
die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 
nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 
terugvoer gee. 

• Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 
om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 
prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 
leerders die karakters se name aan te leer. 

Die volgende dien as riglyne vir die aanleer van klanke. In hierdie module word die w, v, m en n klanke aan 
die leerders bekend gestel. 

• Luister na die klank in 'n sin, byvoorbeeld: 

"Willie Waps wil water drink." 

- Identifiseer die klank wat die meeste gehoor word. 

- Noem ander woorde op wat met "w" begin. 

- Die opvoeder noem 'n reeks woorde. Die leerders klap hulle hande elke keer wat hulle 'n woord hoor 
wat met "w" begin. 

LU 3.5 

• Die opvoeder kan ook 'n klank deur middel van 'n speletjie aanleer. Gooi byvoorbeeld 'n aantal 
voorwerpe wat met "w" begin in 'n sak of kussingsloop. Leerders maak beurte om 'n voorwerp te kies. 
Hulle hou hulle hande in die sak en probeer raai wat dit is wat hulle vashou. Die speletjie "Ek sien iets 
met my klein ogies wat begin met w", is 'n verdere speletjie wat in die klas gespeel kan word. 

LU3.5 

• Die woorde verbreed die leerders se leeswoordeskat. Hierdie bladsy vorm hulle eerste woordeboek. 
Wanneer al die klanke aangeleer is, kan hierdie bladsy in 'n boekie gebind of in 'n leer gesit word. 

LU3.5 

• Leerders geleentheid om die klanke en gepaardgaande skrifpatrone te oefen. Flits die klanke gereeld 
vir die leerders. 



1.4.5 LEERDERS AFDELING 

1.4.6 Inhoud 

• Teken prentjies wat met w begin. 



22 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




Figure 1.15 



LU 1.6.1 



Table 1.16 



Kyk net hoe my perd galop 
Oor die veld kan spring en hop 
Eers hieronder dan daarbo 
Dis my perdjie, kan jy glo!. 



23 





Figure 1.16 



LO 4.1 



Table 1.17 



24 CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




Figure 1.17 



LU 4.1 





Table 1.18 



1,4,7 Assessering 

Leeruitkomste 2:LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.6: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

1.5 Hier kom die Wapse! - 05 5 

1.5.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.5.2 Hier kom die Wapse! 

1.5.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.5.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 



5 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m25870/l.l/>. 



25 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

1.5.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 



vw 



w 



nrrrn 




Table 1.19 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 



26 CHAPTER 1. KWARTAAL 1 

1.5.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



1.5.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 

• Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 
bytgraan, ensovoorts). 

• Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 
kan lees. 

• Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 
op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

• Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 
dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 

• Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie luister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 
behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 

• Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 
'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 
Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 
die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 
nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 
terugvoer gee. 

• Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 
om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 
prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 
leerders die karakters se name aan te leer. 



1.5.5 LEERDERS AFDELING 

1.5.6 Inhoud 

1.5.6.1 Hoofstuk 3: Makkie en Grootoog 

Willie is goeie maatjies met al die Waps-kinders. Natuurlik baklei hulle soms so 'n bietjie, maar Willie se 
mamma en pappa het vir hom geleer dat dit nie mooi is om te baklei nie en daarom probeer Willie sy bes 
om altyd vriendelik te wees met al sy maatjies. 

Willie is ook baie lief vir al die diertjies in die bos (behalwe vir die jakkalse, want hulle eet die Wapse se 
kos op en maak die Waps-kinders baie keer skrik). Hy gesels vreeslik lekker met Meneer Mol, en hy en Vollie 
kan ure lank deur die bos ry en geheime plekkies gaan soek. Willie het ook 'n troeteldier, Makkie. Makkie 
is 'n akkedis, en hy ry altyd op Willie se skouer deur die bos. 

Al die Wapse is baie lief vir Grootoog die uil. Grootoog praat min en hy luister baie. Hy sit heeldag in 
sy hoe boom en kyk na die Wapse. Maar hy help graag en wanneer die Wapse in die moeilikheid is, gee hy 
altyd goeie raad. 



27 

Miskien is jy net so lief vir jou maatjies en vir diertjies. Dan sal jy seker weet hoe gelukkig Willie in die 
bos is. Wanneer jy na al sy stories luister, sal jy, soos ek, wens dat jy soms saam met Willie deur die bos 
kan loop. 



LU 1.3 





Table 1.20 



Ek kan lees en teken. 



Figure 1.18 



Kassie Waps speel wegkruipertjie. 



Figure 1.19 



Makkie klim in die boom. 



28 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



Figure 1.20 



Bienkie Waps sing. 



Figure 1.21 



Vollie loop in die bos. 



LU3.4 





Table 1.21 



1.5.7 Assessering 

Leeruitkomste 2. 'LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.3: Dit is duidelik wanneer die leerder met genot na kort stories, rympies, 
gedigte en liedjies uit verskeie kulture luister en begrip toon; 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 



29 

1.6 Hier kom die Wapse! - 06 6 

1.6.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.6.2 Hier kom die Wapse! 

1.6.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.6.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

1.6.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 




6 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m25893/l.l/>. 



30 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




Table 1.22 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 



1.6.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



1.6.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 

• Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 
bytgraan, ensovoorts). 

• Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 
kan lees. 

• Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 
op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

• Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 
dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 

• Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie luister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 
behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 

• Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 
'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 
Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 
die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 
nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 
terugvoer gee. 



31 

• Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 
om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 
prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 
leerders die karakters se name aan te leer. 

• Hierdie bladsye toets visuele diskriminasie. Leerders moet die stukkies van die legkaart wat bymekaar 
pas, verbind. Op die volgende bladsy moet hulle die stukkie by die woordjies pas. Dit help terselfdertyd 
vir die leerders om die woorde aan te leer. 

• Leerders moet die sinne uitknip en langs die regte naam plak. 

• Leerders kan hierdie sinne in 'n speletjie gebruik om nuwe sinne te bou. Hulle kan eers die volsinne 
gebruik en lees en dit daarna in twee knip soos aangedui om 'n nuwe sin met 'n ander karakter te bou. 

• Die opvoeder moet die leerders verkieslik buitentoe neem sodat hulle iewers op hulle eie kan le of sit 
en luister watter geluide hulle alles kan identifiseer. Indien dit moeilik is, kan leerders in die klas ook 
net hulle oe toemaak en na die geluide in die klas en buite oplet. Laat leerders vir ongeveer 2 minute 
met hulle oe toe sit. Daarna moet hulle na die prent van Willie Waps kyk en die dinge teken wat hy 
in die bos kan hoor. 



1.6.5 LEERDERS AFDELING 

1.6.6 Inhoud 

• Soek en verbind die stukkies wat bymekaar pas. 



32 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 





£SS\ 




=i 






~ NJ xy&' 


— 1_ 








n 






/ / r~, 








^ 










r^^ \ *-i 


i 








C^^} 






s\ ^^ 








^n 


c=5 


c^b 





Figure 1.22 



LU 5.3 





Table 1.23 




Figure 1.23 



33 



Willie Wat 



Grootoo q I 



[Papga^ 



M 



amma 



Bienki 



le 



Figure 1.24 



^ 



LU 5.3 





Table 1.24 



Vertel die storie. Merk 12 3 



34 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




Figure 1.25 



LO 5.2 



Table 1.25 



1.6.7 Assessering 

Leeruitkomste 5:DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te gebruik 
en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.2: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te dink en te redeneer. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 



1.7 Hier kom die Wapse! - 07 7 

1.7.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.7.2 Hier kom die Wapse! 

1.7.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.7.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sender krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 



7 This content is available online at <http://cnx.org/content/m25904/!. l/>. 



35 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

1.7.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 



vw 



w 



mrm 




Table 1.26 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 



1.7.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



36 CHAPTER 1. KWARTAAL 1 

1.7.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 

• Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 
bytgraan, ensovoorts). 

• Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 
kan lees. 

• Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 
op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

• Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 
dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 

• Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie luister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 
behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 

• Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 
'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 
Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 
die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 
nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 
terugvoer gee. 

• Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 
om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 
prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 
leerders die karakters se name aan te leer. 

• Hierdie bladsye toets visuele diskriminasie. Leerders moet die stukkies van die legkaart wat bymekaar 
pas, verbind. Op die volgende bladsy moet hulle die stukkie by die woordjies pas. Dit help terselfdertyd 
vir die leerders om die woorde aan te leer. 

• Leerders moet die sinne uitknip en langs die regte naam plak. 

• Leerders kan hierdie sinne in 'n speletjie gebruik om nuwe sinne te bou. Hulle kan eers die volsinne 
gebruik en lees en dit daarna in twee knip soos aangedui om 'n nuwe sin met 'n ander karakter te bou. 

• Die opvoeder moet die leerders verkieslik buitentoe neem sodat hulle iewers op hulle eie kan le of sit 
en luister watter geluide hulle alles kan identifiseer. Indien dit moeilik is, kan leerders in die klas ook 
net hulle oe toemaak en na die geluide in die klas en buite oplet. Laat leerders vir ongeveer 2 minute 
met hulle oe toe sit. Daarna moet hulle na die prent van Willie Waps kyk en die dinge teken wat hy 
in die bos kan hoor. 



1.7.5 LEERDERS AFDELING 

1.7.6 Inhoud 

• I can cut these out and paste them onto the next page. 



37 



Pappa bou 'n boomhuis. 



Mamma pluk bessies. 



Willie Waps ry op sy skopfiets. 



Kassie speel wegkruipertjie. 



Makkie klim die boom. 



Tessie slaap in haar bed. 



Grootoog help vir almal. 



Vollie loop in die bos. 



Table 1.27 



• Lees en pas die sinne by die name. 



Pappa 




Mamma 




Willie Waps 




Kassie 




Makkie 




Vollie 




Tessie 




Grootoog 





Table 1.28 



LU3.4 





Table 1.29 



38 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



Pappa 


bou 'n boomhuis. 


Mamma 


pluk bessies. 


Willie Waps 


ry op sy skopfiets. 


Kassie 


speel wegkruipertjie. 


Makkie 


klim in die boom. 


Tessie 


slaap in haar bed. 


Grootoog 


help vir almal. 


Vollie 


loop in die bos. 



Table 1.30 



LU3.4 





Table 1.31 



1,7.7 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 



1.8 Hier kom die Wapse! - 08 8 

1.8.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.8.2 Hier kom die Wapse! 

1.8.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.8.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 



3 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m25908/l.l/>. 



39 



1.8.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 



vw 



w 



mrm 




Table 1.32 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 

1.8.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



1.8.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 



40 CHAPTER 1. KWARTAAL 1 

• Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 
bytgraan, ensovoorts). 

• Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 
kan lees. 

• Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 
op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

• Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 
dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 

• Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie mister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 
behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 

• Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 
'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 
Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 
die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 
nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 
terugvoer gee. 

• Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 
om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 
prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 
leerders die karakters se name aan te leer. 

• Hierdie bladsye toets visuele diskriminasie. Leerders moet die stukkies van die legkaart wat bymekaar 
pas, verbind. Op die volgende bladsy moet hulle die stukkie by die woordjies pas. Dit help terselfdertyd 
vir die leerders om die woorde aan te leer. 

• Leerders moet die sinne uitknip en langs die regte naam plak. 

• Leerders kan hierdie sinne in 'n speletjie gebruik om nuwe sinne te bou. Hulle kan eers die volsinne 
gebruik en lees en dit daarna in twee knip soos aangedui om 'n nuwe sin met 'n ander karakter te bou. 

• Die opvoeder moet die leerders verkieslik buitentoe neem sodat hulle iewers op hulle eie kan le of sit 
en luister watter geluide hulle alles kan identifiseer. Indien dit moeilik is, kan leerders in die klas ook 
net hulle oe toemaak en na die geluide in die klas en buite oplet. Laat leerders vir ongeveer 2 minute 
met hulle oe toe sit. Daarna moet hulle na die prent van Willie Waps kyk en die dinge teken wat hy 
in die bos kan hoor. 



1.8.5 LEERDERS AFDELING 

1.8.6 Inhoud 

• "Lees" en leer. 

Ek kan alles buite hoor 

Want ek luister met my oor 
Met my ogies kan ek sien 
My mondjie kan al tel tot tien 
My beentjies kan mos vinnig stap 
En my handjies kan ek klap 
My skoolwerk gaan ek nou-nou los 
Want my neusie ruik die kos! 



LO 2.3 



Table 1.33 



41 

1.8.7 Assessering 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 'n 
wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.3: Dit is duidelik wanneer die leerder sing, resiteer, mimiek en liedjies, gedigte 
en rympies opvoer. 

1.9 Hier kom die Wapse! - 09 9 

1.9.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.9.2 Hier kom die Wapse! 

1.9.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.9.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

1.9.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 



9 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m25919/l.l/>. 



42 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



WV 



W 



mrm 




Table 1.34 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 



1.9.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



1.9.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 

• Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 
bytgraan, ensovoorts). 

• Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 
kan lees. 

• Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 
op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

• Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 
dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 



43 

Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie luister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 
behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 
Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 
'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 
Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 
die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 
nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 
terugvoer gee. 

Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 
om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 
prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 
leerders die karakters se name aan te leer. 



Hierdie bladsye toets visuele diskriminasie. Leerders moet die stukkies van die legkaart wat bymekaar 

pas, verbind. Op die volgende bladsy moet hulle die stukkie by die woordjies pas. Dit help terselfdertyd 

vir die leerders om die woorde aan te leer. 

Leerders moet die sinne uitknip en langs die regte naam plak. 

Leerders kan hierdie sinne in 'n speletjie gebruik om nuwe sinne te bou. Hulle kan eers die volsinne 

gebruik en lees en dit daarna in twee knip soos aangedui om 'n nuwe sin met 'n ander karakter te bou. 

Die opvoeder moet die leerders verkieslik buitentoe neem sodat hulle iewers op hulle eie kan le of sit 

en luister watter geluide hulle alles kan identifiseer. Indien dit moeilik is, kan leerders in die klas ook 

net hulle oe toemaak en na die geluide in die klas en buite oplet. Laat leerders vir ongeveer 2 minute 

met hulle oe toe sit. Daarna moet hulle na die prent van Willie Waps kyk en die dinge teken wat hy 

in die bos kan hoor. 



1.9.5 LEERDERS AFDELING 

1.9.6 Inhoud 

• Wat kan Willie alles hoor? Teken dit hier. 



44 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




Figure 1.26 



LO 1.2 



Table 1.35 



45 





water 




wurm 




wo 



Ik 





atl 



waatlemoen 




kk € 



wekker 




wortel 




weenie 





venster 




vlieer 




vlieqtuiq 




vlerk 




viool 




vec 




voet 




vaiskerm 



Figure 1.27 



LO 3.4 



Table 1.36 



1.9.7 Assessering 

Leeruitkomste 2:LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.2: Dit is duidelik wanneer die leerder gepaste luistergedrag toon deur te 
luister sonder om te onderbreek, respek vir die spreker te toon, beurte te neem om te praat en vrae te stel 
om duidelikheid te verkry; 



46 CHAPTER 1. KWARTAAL 1 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

1.10 Hier kom die Wapse! - 10° 

1.10.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.10.2 Hier kom die Wapse! 

1.10.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.10.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

1.10.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 



°This content is available online at <http://cnx.Org/content/m25924/l.l/>. 



47 



vytv 

nnrm 



w 




Table 1.37 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 



1.10.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



1.10.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 

• Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 
bytgraan, ensovoorts). 

• Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 
kan lees. 

• Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 
op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

• Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 
dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 



48 CHAPTER 1. KWARTAAL 1 

• Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie luister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 
behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 

• Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 
'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 
Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 
die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 
nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 
terugvoer gee. 

• Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 
om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 
prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 
leerders die karakters se name aan te leer. 

• Hierdie bladsye toets visuele diskriminasie. Leerders moet die stukkies van die legkaart wat bymekaar 
pas, verbind. Op die volgende bladsy moet hulle die stukkie by die woordjies pas. Dit help terselfdertyd 
vir die leerders om die woorde aan te leer. 

• Leerders moet die sinne uitknip en langs die regte naam plak. 

• Leerders kan hierdie sinne in 'n speletjie gebruik om nuwe sinne te bou. Hulle kan eers die volsinne 
gebruik en lees en dit daarna in twee knip soos aangedui om 'n nuwe sin met 'n ander karakter te bou. 

• Die opvoeder moet die leerders verkieslik buitentoe neem sodat hulle iewers op hulle eie kan le of sit 
en luister watter geluide hulle alles kan identifiseer. Indien dit moeilik is, kan leerders in die klas ook 
net hulle oe toemaak en na die geluide in die klas en buite oplet. Laat leerders vir ongeveer 2 minute 
met hulle oe toe sit. Daarna moet hulle na die prent van Willie Waps kyk en die dinge teken wat hy 
in die bos kan hoor. 



1.10.5 LEERDERS AFDELING 

1.10.6 Inhoud 

• Teken prentjies wat met v begin. 



49 




Figure 1.28 



LO 1.6 



Table 1.38 



50 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




Figure 1.29 



LO 4.1 



Table 1.39 



1,10.7 Assessering 

Leeruitkomste 2:LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.6: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 



51 

1.11 Hier kom die Wapse! - ll 11 

1.11.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.11.2 Hier kom die Wapse! 

1.11.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.11.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

1.11.4.1 TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Wapse word bekendgestel. Hulle is anders maar daar is tog ooreenkomstes. Hulle bly in die bos en 
die diere is hulle vriende. 

Liggaamsdele word bespreek en leerders kan die ouditiewe persepsie, ruimtelike orientering en orden- 
ingsvaardighede van die leerders assesseer. 

Leerders lees en illustreer sinne, gedigte en rympies. Hulle leer die volgende letters en patrone aan. 




1 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m25937/l.l/>. 



52 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




Table 1.40 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse bly in die bos en het nie elektrisiteit en groot huise nie. Hulle is van die natuur afhanklik 
en eet vrugte, bessies, vis, ens. Gevolglik pas hulle die natuur (hul omgewing) op. Ons moet hulle 
voorbeeld volg. 



1.11.4.2 Sosiale geregtigheid 

• Alhoewel die Wapse nie aardse rykdomme besit nie, is hulle gelukkig, tevrede, vriendelik en hulpvaardig. 
Het mense rykdom nodig om gelukkig te wees? Bespreek. Wees sensitief teenoor mense van ander 
kulture en wat ander lewens lei. 



1.11.4.3 Menseregte 

• Almal het die reg tot voedsel en huise/skuilings. Ouers moet hul kinders versorg. 

Hierdie module bevat voorlees- en skryfaktiwiteite waarmee die opvoeder die leerders kan evalueer om vas 
te stel watter leerders gereed is vir formele lees, skryf en die aanleer van klanke, en watter leerders meer 
oefening benodig om ouditiewe, visuele en motoriese vaardighede te ontwikkel. Die volgende aktiwiteite word 
as verdere riglyne gegee: 

• Leerders kan 'n collage maak met die handelsname van bekende produkte (koeldranke, lekkers, ont- 
bytgraan, ensovoorts). 

• Die opvoeder kan leerders se aandag vestig op tekens in die omgewing, byvoorbeeld "STOP", wat hulle 
kan lees. 

• Dit is altyd raadsaam om die name van voorwerpe in die klas op flitskaarte by die betrokke voorwerp 
op te plak, byvoorbeeld tafel, stoel, kas en venster. 

• Aangesien sigwoorde soos lees, skryf en teken dikwels in die modules sal voorkom, kan die opvoeder 
dit vir die leerders as leeswoorde aanleer. 

• Liedjies, rympies en verwante speletjies is ook baie goeie luister- en praataktiwiteite. Die opvoeder 
behoort moeite te doen om vir die leerders 'n ryke verskeidenheid hiervan aan te leer. 

• Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Verdeel hulle in groepe. Elke groep moet 
'n groepleier he wat seker maak dat almal 'n beurt kry. Elke groep moet drie probleme identifiseer wat 
Willie sal ondervind as hy in hulle huis moet kom kuier. (Hy is byvoorbeeld te klein en sal nie self op 
die bed kan klim nie. Hy sal nie deure kan oopmaak nie en sal nie met 'n groot mes en vurk kan eet 
nie.) Daarna moet hulle ook oplossings voorstel en die beste drie kies. Een leerder in elke groep moet 
terugvoer gee. 



53 

• Vra vir die leerders vrae oor die inhoud van die storie. Evalueer verskillende leerders met elke storie 
om sodoende die hele klas oor 'n tydperk te toets. Stel die karakters met die prente bekend - hierdie 
prente kan in die klas vertoon word en deur die leerders ingekleur word. Gebruik dit ook om vir die 
leerders die karakters se name aan te leer. 

• Hierdie bladsye toets visuele diskriminasie. Leerders moet die stukkies van die legkaart wat bymekaar 
pas, verbind. Op die volgende bladsy moet hulle die stukkie by die woordjies pas. Dit help terselfdertyd 
vir die leerders om die woorde aan te leer. 

• Leerders moet die sinne uitknip en langs die regte naam plak. 

• Leerders kan hierdie sinne in 'n speletjie gebruik om nuwe sinne te bou. Hulle kan eers die volsinne 
gebruik en lees en dit daarna in twee knip soos aangedui om 'n nuwe sin met 'n ander karakter te bou. 

• Die opvoeder moet die leerders verkieslik buitentoe neem sodat hulle iewers op hulle eie kan le of sit 
en luister watter geluide hulle alles kan identifiseer. Indien dit moeilik is, kan leerders in die klas ook 
net hulle oe toemaak en na die geluide in die klas en buite oplet. Laat leerders vir ongeveer 2 minute 
met hulle oe toe sit. Daarna moet hulle na die prent van Willie Waps kyk en die dinge teken wat hy 
in die bos kan hoor. 

• Bladsye is bedoel om die leerders se ruimtelike orientasie te toets. Voorts bepaal dit of hulle bewus 
is daarvan dat 'n geheel (hulle liggame) soms uit verskillende dele bestaan. Leerders moet die verskil- 
lende dele van Willie in die blokke teken soos aangedui. Daarna moet hulle hul eie prente uitknip en 
die volledige prent op 'n papier plak. Hiervolgens kan die opvoeder sien of leerders die verskillende 
liggaamsdele in verhouding tot mekaar kan teken. (Die voete byvoorbeeld kleiner as die bene.) 

• Gesels vooraf met hulle oor hulle eie liggaamsdele. 



1.11.5 LEERDERS AFDELING 

1.11.6 Inhoud 

• Teken en plak vir Willie. 



54 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



arms 


kop 


voete 


hande 


bene 


tf 



Figure 1.30 



• Plak Willie hier. 



55 



Figure 1.31 



LU 5.2 



Table 1.41 



56 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 




muis 




me 



Ik 




meel 



muqqie 



99" 




man 




mens 




mou 




mot 




neus 




nes 




nar 




naa 



Id 



£!£&&& 



naam 



0>«3s 




natuur 



@®(pj 

®© 7/ 



nege 




nac 



Figure 1.32 



LU3.4 





Table 1.42 



1.11.7 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep; 

Leeruitkomste 5:DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.2: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te dink en te redeneer. 



57 

1.12 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 01 12 

1.12.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.12.2 Willie se Verjaarsdagpiekniek 

1.12.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.12.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Daar is raaisels om te lees en speletjies om te speel. 



Skrif 

en klanke 


mn 

f/OOC 


r 


h 


c 

7 


o a 

i 



Table 1.43 



12 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26004/l.l/>. 



58 CHAPTER 1. KWARTAAL 1 

1.12.4.1 INTEGRASIE VAN TEMAS 

1.12.4.2 Sosiale geregtighede 

• Leerders bespreek verskillende kulture, leefwyses, taal ens. Hoe ander verjaardae vier. Leerders moet 
mense aanvaar ten spyte van verskille. 

• Lees die storie, Willie se verjaarsdag, aan die leerders voor. Vra oop vrae oor die storie om te toets 
hoe goed die leerders geluister en verstaan het. 

LU 1.3 

• Die leerders klap die woorde: 

verjaarsdag, altesaam, versier, linte, om uit te vind hoeveel dele (lettergrepe) daar is. 
LU 6.1 

• Klanke: Die volgende klanke en hulle skrifpatrone word in die module behandel: r, h, k, 1, o en a. 
Riglyne vir die aanleer van klanke word in module 1 verskaf. Vasleggingsaktiwiteite verskyn. 

• Begin om, oor 'n tydperk, leerders te toets om te sien of hulle boodskappe korrek kan oordra. Dit kan 
gedoen word wanneer 'n leerder 'n mondelinge boodskap vir 'n ander leerder, onderwyser of vir sy / 
haar ouers tuis moet oordra. Dit word weer in 'n latere module geassesseer. 

LU 1.5 LU 2.5 

• Gee aan leerders die geleentheid om oor hulle eie nuus te gesels. Bied terselfdertyd aan hulle die 
geleentheid om hulle emosies te ondersoek. (Hoe het dit jou laat voel? Was jy baie kwaad vir jou 
boetie?) 

LU 2.1 LU 2.6 

• Leerders moet aangemoedig word om te lees. Sorg dat hulle geleentheid kry om prenteboeke met 
eenvoudige onderskrifte te lees. Dit kan eers klassikaal / in groepe gedoen word, waarna leerders dit 
ook individueel kan lees. 

LU3.6 

Laat die leerders voorspel wat in elkeen van die briewe geskryf is wat Vollie, Grootoog en Makkie ontvang 
het. 

Versamel voorbeelde van verskillende kaartjies en bespreek dit met die leerders. (Leerders kan ook 
voorbeelde van kaartjies van die huis af bring.) 

Verdeel die klas in groepe van vier tot vyf leerders. Elke groep gaan vir Willie 'n verjaarsdagkaartjie 
maak. Lei die leerders deur die volgende stappe: 

- ontwerp die kaartjie (leerders teken 'n voorbeeld van hulle kaartjies); 

- beplan wat nodig is om die kaartjie te maak (leerders omkring alles wat hulle nodig het); 

- maak die kaartjie; 

- kies die gepaste bewoording (opvoeder verleen hulp); 

- hou 'n uitstalling met al die kaartjies. 

1.12.5 LEERDERS AFDELING 

1.12.6 Inhoud 

1.12.6.1 Willie Waps Verjaar! 

Vanoggend is Willie vroeg wakker. So vroeg dat die voeltjies nog nie eens buite in die borne sing nie. Net 
die wind is wakker en dit waai saggies deur die blare bokant hulle huis. Eers kan Willie nie onthou hoekom 



59 

hy so opgewonde voel nie, en toe weet hy skielik! Dis sy verjaarsdag! Vandag is hy ag jaar oud! Hy le nog 
'n rukkie en dink aan al die lekker goed wat vandag gaan gebeur en toe spring hy uit die bed! 

Willie kyk eers deur die venster om te sien of dit 'n mooi sonskyndag gaan wees. Dis nog nie heeltemal 
lig nie, maar Willie kan sommer dadelik sien dat daar nerens 'n wolkie in die lug is nie. Jippie! Hy hou 
vanmiddag partytjie en dis darem nooit so lekker as dit reen nie. 

Makkie le buite op die stoep en slaap, maar hy word dadelik wakker toe Willie by die deur uitkom. Willie 
tel vir Makkie op sy skouer en saam kyk hulle hoe die son opkom. 

Net daarna kom Willie se mamma en pappa uit. Hulle gee vir horn 'n drukkie en 'n soentjie. "Baie geluk, 
Willie", se Mamma. "Ons hoop jy verjaar sommer baie lekker!" Willie voel baie trots en belangrik! Dit is so 
lekker om te weet dat hy nou al ag jaar oud is! Hy word nou 'n groot Waps. 

Jy wonder seker wanneer Willie sy geskenkie gaan kry? Die Wapse kry egter nooit geskenke op hulle 
verjaarsdae nie. Nee, hulle doen iets heeltemal anders. Elke Waps-kind het 'n spesiale boom. Hulle pappas 
plant die boom wanneer hulle gebore word en elke jaar wanneer hulle verjaar, maak hulle nog 'n merkie op 
die boom. Daar is nou al sewe merkies op die boom en Willie en sy pappa gaan nou nog 'n merkie maak 
sodat almal wat verby loop sommer kan sien dat hy nou 'n groot Waps is! Die Wapse versier ook elke jaar 
hulle borne op hulle verjaarsdae en Kassie en Bienkie help vir Willie om sy boom vol gekleurde linte te draai. 

Dit is vir Willie baie lekker om te verjaar! Hy is baie opgewonde en hy kan amper nie meer wag tot sy 
partytjie vanmiddag begin nie! 

• Ek kan hierdie storie lees. 






H 



, »ltr*' 



Dit fc *y 

>erjavsa»g- 
. ».«, tK w©rq (Ml 





Figure 1.33 



LU3.1 





Table 1.44 



Maak vir Willie 'n verjaarsdagkaartjie. 



60 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



Figure 1.34 



LU4.3 





Table 1.45 



Figure 1.35 



61 



LU 4.1 





Table 1.46 



• Lees en leer hierdie gediggie en versier daarna die bladsy. 

Om die draai en om die hoek, 
vir 'n vinniger trein, 
sal jy ver moet soek! 
Na die winkel moet hul ry, 
want dis waar 

die Wapse hul kos gaan kry! 
Vinnig by die opdraand op 
lui die klokkie, 
ons gaan stop! 
Al die Wapse buig en waai, 
daar gaan die trein weer 
om die draai. 



LU 2.3 





Table 1.47 



1,12,7 Assessering 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 'n 
wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.3: Dit is duidelik wanneer die leerder sing, resiteer, mimiek en liedjies, gedigte 
en rympies opvoer. 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Assesseringstandaard 4.3: Dit is duidelik wanneer die leerder vir verskillende doeleindes skryf. 



1.13 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 02 13 

1.13.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.13.2 Willie se Verjaarsdagpiekniek 

1.13.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.13.4 Memorandum 

INLEIDING 

13 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26009/l.l/>. 



62 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Daar is raaisels om te lees en speletjies om te speel. 



Skrif 

en klanke 


rm 

f/OOC 


r 

7 


h 


c 


o a 



Table 1.48 



1.13.4.1 INTEGRASIE VAN TEMAS 

1.13.4.2 Sosiale geregtighede 

• Leerders bespreek verskillende kulture, leefwyses, taal ens. Hoe ander verjaardae vier. Leerders moet 
mense aanvaar ten spyte van verskille. 

• Lees die storie, Willie se verjaarsdag, aan die leerders voor. Vra oop vrae oor die storie om te toets 
hoe goed die leerders geluister en verstaan het. 



LU 1.3 



63 

• Die leerders klap die woorde: 

verjaarsdag, altesaam, versier, linte, om uit te vind hoeveel dele (lettergrepe) daar is. 
LU 6.1 

• Klanke: Die volgende klanke en hulle skrifpatrone word in die module behandel: r, h, k, 1, o en a. 
Riglyne vir die aanleer van klanke word in module 1 verskaf. Vasleggingsaktiwiteite verskyn. 

• Begin om, oor 'n tydperk, leerders te toets om te sien of hulle boodskappe korrek kan oordra. Dit kan 
gedoen word wanneer 'n leerder 'n mondelinge boodskap vir 'n ander leerder, onderwyser of vir sy / 
haar ouers tuis moet oordra. Dit word weer in 'n latere module geassesseer. 

LU 1.5 LU 2.5 

• Gee aan leerders die geleentheid om oor hulle eie nuus te gesels. Bied terselfdertyd aan hulle die 
geleentheid om hulle emosies te ondersoek. (Hoe het dit jou laat voel? Was jy baie kwaad vir jou 
boetie?) 

LU 2.1 LU 2.6 

• Leerders moet aangemoedig word om te lees. Sorg dat hulle geleentheid kry om prenteboeke met 
eenvoudige onderskrifte te lees. Dit kan eers klassikaal / in groepe gedoen word, waarna leerders dit 
ook individueel kan lees. 

LU3.6 

Laat die leerders voorspel wat in elkeen van die briewe geskryf is wat Vollie, Grootoog en Makkie ontvang 
het. 

Versamel voorbeelde van verskillende kaartjies en bespreek dit met die leerders. (Leerders kan ook 
voorbeelde van kaartjies van die huis af bring.) 

Verdeel die klas in groepe van vier tot vyf leerders. Elke groep gaan vir Willie 'n verjaarsdagkaartjie 
maak. Lei die leerders deur die volgende stappe: 

- ontwerp die kaartjie (leerders teken 'n voorbeeld van hulle kaartjies); 

- beplan wat nodig is om die kaartjie te maak (leerders omkring alles wat hulle nodig het); 

- maak die kaartjie; 

- kies die gepaste bewoording (opvoeder verleen hulp); 

- hou 'n uitstalling met al die kaartjies. 

1.13.5 LEERDERS AFDELING 

1.13.6 Inhoud 

• Knip en plak die stories. 



64 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



Meneer. 
Mol 


















Grootooq 















Figure 1.36 



woon onder die grond 


hoor alles 






bestuur sy eie trein 


sien alles 



Table 1.49 



LO 3.4 



Table 1.50 



1.13.6.1 Probeer hierdie sinne! 

Pappa bou 'n 

Bienkie pluk 

Baba slaap in haar 

Makkie sit in die 

Willie woon in die 

Vollie help vir 

Kassie speel in die 

• Kies die regte woord. Gebruik hulle in die sinne. 

bed 

Pappa 
kos 



65 



boomhuis 

bessies 

Water 

boom 

bos 



LO 3.4 



Table 1.51 



Y Y 






r \ y \ 






r TT . 





Figure 1.37 



LO 4.1 



Table 1.52 



1.13.7 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 



66 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



1.14 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 03 4 

1.14.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.14.2 Willie se Verjaarsdagpiekniek 

1.14.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.14.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Daar is raaisels om te lees en speletjies om te speel. 



Skrif 

en klanke 


mn 

f/OOC 


r 


h 


c 

7 


o a 

i 



Table 1.53 



14 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26010/l.l/>. 



67 

1.14.4.1 INTEGRASIE VAN TEMAS 

1.14.4.2 Sosiale geregtighede 

• Leerders bespreek verskillende kulture, leefwyses, taal ens. Hoe ander verjaardae vier. Leerders moet 
mense aanvaar ten spyte van verskille. 

• Lees die storie, Willie se verjaarsdag, aan die leerders voor. Vra oop vrae oor die storie om te toets 
hoe goed die leerders geluister en verstaan het. 

LU 1.3 

• Die leerders klap die woorde: 

verjaarsdag, altesaam, versier, linte, om uit te vind hoeveel dele (lettergrepe) daar is. 
LU 6.1 

• Klanke: Die volgende klanke en hulle skrifpatrone word in die module behandel: r, h, k, 1, o en a. 
Riglyne vir die aanleer van klanke word in module 1 verskaf. Vasleggingsaktiwiteite verskyn. 

• Begin om, oor 'n tydperk, leerders te toets om te sien of hulle boodskappe korrek kan oordra. Dit kan 
gedoen word wanneer 'n leerder 'n mondelinge boodskap vir 'n ander leerder, onderwyser of vir sy / 
haar ouers tuis moet oordra. Dit word weer in 'n latere module geassesseer. 

LU 1.5 LU 2.5 

• Gee aan leerders die geleentheid om oor hulle eie nuus te gesels. Bied terselfdertyd aan hulle die 
geleentheid om hulle emosies te ondersoek. (Hoe het dit jou laat voel? Was jy baie kwaad vir jou 
boetie?) 

LU 2.1 LU 2.6 

• Leerders moet aangemoedig word om te lees. Sorg dat hulle geleentheid kry om prenteboeke met 
eenvoudige onderskrifte te lees. Dit kan eers klassikaal / in groepe gedoen word, waarna leerders dit 
ook individueel kan lees. 

LU3.6 

Laat die leerders voorspel wat in elkeen van die briewe geskryf is wat Vollie, Grootoog en Makkie ontvang 
het. 

Versamel voorbeelde van verskillende kaartjies en bespreek dit met die leerders. (Leerders kan ook 
voorbeelde van kaartjies van die huis af bring.) 

Verdeel die klas in groepe van vier tot vyf leerders. Elke groep gaan vir Willie 'n verjaarsdagkaartjie 
maak. Lei die leerders deur die volgende stappe: 

- ontwerp die kaartjie (leerders teken 'n voorbeeld van hulle kaartjies); 

- beplan wat nodig is om die kaartjie te maak (leerders omkring alles wat hulle nodig het); 

- maak die kaartjie; 

- kies die gepaste bewoording (opvoeder verleen hulp); 

- hou 'n uitstalling met al die kaartjies. 

1.14.5 LEERDERS AFDELING 

1.14.6 Inhoud 

1.14.6.1 Woordeskat 

• Ons het al hierdie woorde geleer! Kan jy hulle lees? 



as 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



ry 


skopfiets 


Pappa 


Bou 


Willie 


teken 


Lees 


Skryf 


bessies 


Mamma 


Pluk 


boomhuis 


Tessie 


slaap 


Bed 


Kassie 


speel 


Makkie 


Klim 


wegkruipertjie 


boom 


in 


Bienkie 


Sing 


Vollie 


bos 


loop 


Die 


arms 


eet 


kos 


Meneer Mol 


kop 


voete 


hande 


Lyf 


bene 


brief 


woon 


Grootoog 


alles 


sien 


trein 


Party tjie 


onder 


grond 


woon 


verjaarsdag 



Table 1.54 





Kies die regie gesiggie! Kleur dit in. 



Figure 1.38 



LU3.4 





Table 1.55 



• Lees en teken die prentjies! 
Nuwe woorde: 





woon 




klim 




met 


















op 




slaap 




bo 







Table 1.56 



69 



Mamma en Pappa woon in 
die boomnuis. 


Kassie en Bienkie klim 
in die boom. 


Willie speel met Makkie. 


Tessie sit op die stoel. 


Makkie slaap in die son. 


Grootoog is bo in die boom 



Figure 1.39 



LU3.4 





Table 1.57 



70 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



^r 



Figure 1.40 



LU 4.1 





Table 1.58 



Ek onthou hierdie stories 
• Kies die regte woorde. 



Kassie en Bienkie speel 


in die nagin die water 


Pappa en Vollie bou 


'n boomhuis'n deur 


Willie en Makkie klim 


in die boomin die water 


Baba slaap in 


die waterhaar bed 


Mamma pluk 


klippebessies 


Meneer Mol woon 


onder die grondin die boom 


Grootoog 


woon in die waterhoor alles 



Table 1.59 



LU3.4 





Table 1.60 



71 



1.14.6.2 My Woordeboekblad 



rR 


roos 


reen 


ruik 


romp 


rekkie 


rot 


rok 


ring 


hH 


haas 


hak 


hond 


heuning 


hoed 


heuwel 


huis 


hut 



Table 1.61 



1,14,7 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 



1.15 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 04 15 

1.15.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.15.2 Willie se Verjaarsdagpiekniek 

1.15.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.15.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 



5 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26012/l.l/>. 



72 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Daar is raaisels om te lees en speletjies om te speel. 



Skrif 

en klanke 


rm 

/OCX: 


r 


h 


c 

7 


o a 

i 



Table 1.62 



1.15.4.1 INTEGRASIE VAN TEMAS 

1.15.4.2 Sosiale geregtighede 

• Leerders bespreek verskillende kulture, leefwyses, taal ens. Hoe ander verjaardae vier. Leerders moet 
mense aanvaar ten spyte van verskille. 

• Lees die storie, Willie se verjaarsdag, aan die leerders voor. Vra oop vrae oor die storie om te toets 
hoe goed die leerders geluister en verstaan het. 

LU 1.3 

• Die leerders klap die woorde: 

verjaarsdag, altesaam, versier, linte, om uit te vind hoeveel dele (lettergrepe) daar is. 
LU 6.1 

• Klanke: Die volgende klanke en hulle skrifpatrone word in die module behandel: r, h, k, 1, o en a. 
Riglyne vir die aanleer van klanke word in module 1 verskaf. Vasleggingsaktiwiteite verskyn. 

• Begin om, oor 'n tydperk, leerders te toets om te sien of hulle boodskappe korrek kan oordra. Dit kan 
gedoen word wanneer 'n leerder 'n mondelinge boodskap vir 'n ander leerder, onderwyser of vir sy / 
haar ouers tuis moet oordra. Dit word weer in 'n latere module geassesseer. 

LU 1.5 LU 2.5 



• Gee aan leerders die geleentheid om oor hulle eie nuus te gesels. Bied terselfdertyd aan hulle die 
geleentheid om hulle emosies te ondersoek. (Hoe het dit jou laat voel? Was jy baie kwaad vir jou 
boetie?) 



73 



LU 2.1 LU 2.6 

• Leerders moet aangemoedig word om te lees. Sorg dat hulle geleentheid kry om prenteboeke met 
eenvoudige onderskrifte te lees. Dit kan eers klassikaal / in groepe gedoen word, waarna leerders dit 
ook individueel kan lees. 

LU3.6 

Laat die leerders voorspel wat in elkeen van die briewe geskryf is wat Vollie, Grootoog en Makkie ontvang 
het. 

Versamel voorbeelde van verskillende kaartjies en bespreek dit met die leerders. (Leerders kan ook 
voorbeelde van kaartjies van die huis af bring.) 

Verdeel die klas in groepe van vier tot vyf leerders. Elke groep gaan vir Willie 'n verjaarsdagkaartjie 
maak. Lei die leerders deur die volgende stappe: 

- ontwerp die kaartjie (leerders teken 'n voorbeeld van hulle kaartjies); 

- beplan wat nodig is om die kaartjie te maak (leerders omkring alles wat hulle nodig het); 

- maak die kaartjie; 

• kies die gepaste bewoording (opvoeder verleen hulp); 

• hou 'n uitstalling met al die kaartjies. 



1.15.5 LEERDERS AFDELING 

1.15.6 Inhoud 

• 'n Speletjie om saam met 'n maat te speel. 

• Maak beurte om die name van Meneer Mol se stasie te lees. 




Figure 1.41 



LU3.4 





Table 1.63 



74 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



k' 



Figure 1.42 



LU 4.1 





Table 1.64 



1.15.7 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4.-SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 



1.16 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 05 16 

1.16.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.16.2 Willie se Verjaarsdagpiekniek 

1.16.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.16.4 Memorandum 

INLEIDING 

16 This content is available online at <http://cnx.org/content/m26031/!. l/>. 



75 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Daar is raaisels om te lees en speletjies om te speel. 



Skrif 

en klanke 


rm 

f/OOC 


r 

7 


h 


c 


o a 



Table 1.65 



1.16.4.1 INTEGRASIE VAN TEMAS 

1.16.4.2 Sosiale geregtighede 

• Leerders bespreek verskillende kulture, leefwyses, taal ens. Hoe ander verjaardae vier. Leerders moet 
mense aanvaar ten spyte van verskille. 

• Lees die storie, Willie se verjaarsdag, aan die leerders voor. Vra oop vrae oor die storie om te toets 
hoe goed die leerders geluister en verstaan het. 



LU 1.3 



76 CHAPTER 1. KWARTAAL 1 

• Die leerders klap die woorde: 

verjaarsdag, altesaam, versier, linte, om uit te vind hoeveel dele (lettergrepe) daar is. 
LU 6.1 

• Klanke: Die volgende klanke en hulle skrifpatrone word in die module behandel: r, h, k, 1, o en a. 
Riglyne vir die aanleer van klanke word in module 1 verskaf. Vasleggingsaktiwiteite verskyn. 

• Begin om, oor 'n tydperk, leerders te toets om te sien of hulle boodskappe korrek kan oordra. Dit kan 
gedoen word wanneer 'n leerder 'n mondelinge boodskap vir 'n ander leerder, onderwyser of vir sy / 
haar ouers tuis moet oordra. Dit word weer in 'n latere module geassesseer. 

LU 1.5 LU 2.5 

• Gee aan leerders die geleentheid om oor hulle eie nuus te gesels. Bied terselfdertyd aan hulle die 
geleentheid om hulle emosies te ondersoek. (Hoe het dit jou laat voel? Was jy baie kwaad vir jou 
boetie?) 

LU 2.1 LU 2.6 

• Leerders moet aangemoedig word om te lees. Sorg dat hulle geleentheid kry om prenteboeke met 
eenvoudige onderskrifte te lees. Dit kan eers klassikaal / in groepe gedoen word, waarna leerders dit 
ook individueel kan lees. 

LU3.6 

Laat die leerders voorspel wat in elkeen van die briewe geskryf is wat Vollie, Grootoog en Makkie ontvang 
het. 

Versamel voorbeelde van verskillende kaartjies en bespreek dit met die leerders. (Leerders kan ook 
voorbeelde van kaartjies van die huis af bring.) 

Verdeel die klas in groepe van vier tot vyf leerders. Elke groep gaan vir Willie 'n verjaarsdagkaartjie 
maak. Lei die leerders deur die volgende stappe: 

- ontwerp die kaartjie (leerders teken 'n voorbeeld van hulle kaartjies); 

- beplan wat nodig is om die kaartjie te maak (leerders omkring alles wat hulle nodig het); 

- maak die kaartjie; 

• kies die gepaste bewoording (opvoeder verleen hulp); 

• hou 'n uitstalling met al die kaartjies. 



1.16.5 LEERDERS AFDELING 

1.16.6 Inhoud 

1.16.6.1 Willie se Partytjie 

Uiteindelik is dit tyd vir al Willie se maatjies om partytjie toe te kom! Hy kan amper nie meer wag nie! 
Willie se mamma het heerlike koekies gebak, en Kassie en Bienkie het baie bessies gaan pluk sodat hulle 
bessiesap kan maak. Nou sit almal op 'n piekniekkombers en wag vir die maatjies om te kom. 

Jy onthou seker nog dat die Wapse nie geskenke gee op hulle verjaarsdag nie. Maar die maatjies kom 
darem nie met lee hande by die partytjie aan nie! Hulle bring elkeen vir Willie 'n mooi wens saam wat hulle 
self op 'n papiertjie geskryf het. Hierdie wense sal Willie vanaand onder sy kopkussing sit. Die Wapse glo 
dat sulke verjaarsdagwense dan sal waar word. 

Die eerste maatjie wat daar aankom, is Makkie. Willie is vreeslik lief vir Makkie, en daarom is hy baie 
bly om horn te sien! Makkie gee sy wens vir Willie. Sy wens is dat Willie hierdie jaar elke dag 'n rooi 
rivierklippie sal optel. Hieroor is Willie al te bly! 



77 

Daarna kom Vollie uitasem aangehardloop. Hy was ver in die bos besig om een van die swaeltjies te help 
om takkies vir sy nessie te soek en het gedink dat hy laat is vir die partytjie! Hy hardloop per ongeluk vir 
Willie onderstebo en hulle rol speel-speel op die grond rond. 

Vollie se wens vir Willie is dat hy hierdie jaar nie een keer van sy skopfiets sal afval nie. (Willie het al 
baie seer geval en daarom is hy baie bly oor Vollie se wens.) 

Een na die ander kom die maatjies aan. Selfs Grootoog en Meneer Mol kom na die partytjie en bring hulle 
wense vir Willie! Dit is vir Willie vreeslik lekker om al sy maats bymekaar te he. Hulle speel wegkruipertjie 
en blindemol en lag en gesels die hele middag. (Willie kruip so goed weg dat hulle horn glad nie kan kry nie 
en hy wen elke keer!) Hulle is almal moeg, maar gelukkig toe hulle huis toe gaan. 

Die aand voor hy gaan slaap, se Willie dat hy ook 'n spesiale wens vir sy verjaarsdag het. Hy wens dat 
elke dag so lekker soos sy verjaarsdag is! Hou maar duimvas dat sy wens gaan waar word! 

• Willie en sy gesin op 'n kombers onder die bome. 




Figure 1.43 



LU3.4 





Table 1.66 



My Woordeboekblad 



1L 


lag 


le 


lekkers 


lepel 


lug 


lees 


laag 


laai 


kK 


kaas 


kam 


kop 


kalfie 


krom 


koud 


kou 


kwaad 



78 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



Table 1.67 



• Lees en leer die gediggie en versier daarna die bladsy. 

Ek wens... 

Ek wens ek was 'n voel 

daar hoog bo in die lug. 

Of iewers in die wildtuin 

op 'n olifant se rug! 

Ek wens ek was 'n pikkewyn 

of 'n baie groot, kwaai leeu. 

Ek wens ek was in Indie 

of iewers in die sneeu. 

Maar as dit begin donker word 

en buite amper nag 

wil ek tog maar 'n kindjie wees 

in my bedjie sag. 



LU 2.3 





Table 1.68 



A V 


( A 


"* 


* 









Figure 1.44 



LU 4.1 





Table 1.69 



79 




>T 




*' \ 



Figure 1.45 



LU 4.1 





Table 1.70 



1,16.7 Assessering 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 'n 
wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.3: Dit is duidelik wanneer die leerder sing, resiteer, mimiek en liedjies, gedigte 
en rympies opvoer. 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 



80 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



1.17 Willie se Verjaarsdagpiekniek - 06 17 

1.17.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

1.17.2 Willie se Verjaarsdagpiekniek 

1.17.3 OPVOEDERS AFDELING 

1.17.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Daar is raaisels om te lees en speletjies om te speel. 



Skrif 

en klanke 


mn 

f/OOC 


r 


h 


c 

7 


o a 

i 



Table 1.71 



7 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26036/l.l/>. 



81 

1.17.4.1 INTEGRASIE VAN TEMAS 

1.17.4.2 Sosiale geregtighede 

• Leerders bespreek verskillende kulture, leefwyses, taal ens. Hoe ander verjaardae vier. Leerders moet 
mense aanvaar ten spyte van verskille. 

• Lees die storie, Willie se verjaarsdag, aan die leerders voor. Vra oop vrae oor die storie om te toets 
hoe goed die leerders geluister en verstaan het. 

LU 1.3 

• Die leerders klap die woorde: 

verjaarsdag, altesaam, versier, linte, om uit te vind hoeveel dele (lettergrepe) daar is. 
LU 6.1 

• Klanke: Die volgende klanke en hulle skrifpatrone word in die module behandel: r, h, k, 1, o en a. 
Riglyne vir die aanleer van klanke word in module 1 verskaf. Vasleggingsaktiwiteite verskyn. 

• Begin om, oor 'n tydperk, leerders te toets om te sien of hulle boodskappe korrek kan oordra. Dit kan 
gedoen word wanneer 'n leerder 'n mondelinge boodskap vir 'n ander leerder, onderwyser of vir sy / 
haar ouers tuis moet oordra. Dit word weer in 'n latere module geassesseer. 

LU 1.5 LU 2.5 

• Gee aan leerders die geleentheid om oor hulle eie nuus te gesels. Bied terselfdertyd aan hulle die 
geleentheid om hulle emosies te ondersoek. (Hoe het dit jou laat voel? Was jy baie kwaad vir jou 
boetie?) 

LU 2.1 LU 2.6 

• Leerders moet aangemoedig word om te lees. Sorg dat hulle geleentheid kry om prenteboeke met 
eenvoudige onderskrifte te lees. Dit kan eers klassikaal / in groepe gedoen word, waarna leerders dit 
ook individueel kan lees. 

LU3.6 

Laat die leerders voorspel wat in elkeen van die briewe geskryf is wat Vollie, Grootoog en Makkie ontvang 
het. 

Versamel voorbeelde van verskillende kaartjies en bespreek dit met die leerders. (Leerders kan ook 
voorbeelde van kaartjies van die huis af bring.) 

Verdeel die klas in groepe van vier tot vyf leerders. Elke groep gaan vir Willie 'n verjaarsdagkaartjie 
maak. Lei die leerders deur die volgende stappe: 

- ontwerp die kaartjie (leerders teken 'n voorbeeld van hulle kaartjies); 

- beplan wat nodig is om die kaartjie te maak (leerders omkring alles wat hulle nodig het); 

- maak die kaartjie; 

• kies die gepaste bewoording (opvoeder verleen hulp); 

• hou 'n uitstalling met al die kaartjies. 



1.17.5 LEERDERS AFDELING 

1.17.6 Inhoud 

• Lees en teken 



82 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



• Ek is klein. Ek ry rond op 
Willie se skouer. Wie is ek? 


Raai raai... Wie is ek? 


• Ek is ag jaar oud. Ek gaan 
'n partytjie hou. Wie is ek? 


• Ek sien alles. Ek hoor alles. 
Wie is ek? 


• Ek woon onder die grond. 
Ek het my eie trein. Wie is 
ek? 





Table 1.72 



LU3.4 




LU 5.3 





Table 1.73 




-nT 



""N~ 



Figure 1.46 



LU 4.1 





Table 1.74 



83 





s 


' "~N 


^ x 


/ 


{ 


. y 




'( 


X 


( ! 




V 


s 


! i 






1 

} 
\ 


• 
• 


- x 












^ 


« ,'' 





Figure 1.47 



LU 4.1 



Table 1.75 



• Klim teen die leer op vir 'n stukkie verjaarsdagkoek. 



84 



CHAPTER 1. KWARTAAL 1 



Q iW3ai-.nl 




SN 




Figure 1.48 



LU 1.6 





Table 1.76 

Kom cms steek die liggies op Willie se verjaarsdagkoek aan. 
• Se die klanke en teken die prentjie. 



85 




Figure 1.49 



LU 1.6 





Table 1.77 



1.17.6.1 My Woordeboekblad 



oO 


olifant 


OS 


op 


opdraend 


okkerneut 


a A 


appel 


appelkoos 


aster 


akker 


af 


afdraend 


as 


aksie 


ark 


alles 


aspersie 



Table 1.78 



LU3.5 





Table 1.79 



86 CHAPTER 1. KWARTAAL 1 

1,17.7 Assessering 

Leeruitkomste 2:LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.6: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep; 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 5.-DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 



Chapter 2 

Kwartaal 2 



2.1 Die Toebels - Die Toebels 1 

2.1.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

2.1.2 Die Toebels 

2.1.3 OPVOEDERS AFDELING 

2.1.4 Memorandum 

2.1.4.1 INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns sowel 
as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe anders 
mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Die Toebels is Willie se maats. Hulle bly in tonnels in die grasland. Die reen veroorsaak 'n vloed. Die 
uil weet wat om te doen. Daar is stories om te lees, verjaardagkaartjies om te maak en probleme om op te 
los. 



1 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26037/l.l/>. 

87 



88 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Skrif 




/cs:> 




e 



d 




klanke 



ULIJ 





Table 2.1 



INTEGRASIE VAN TEMAS 



2.1.4.2 Sosiale geregtighede 

• Leerders kan betrokke raak deur mense wat rampe oorleef het, te help, 
n Gesonde omgewing 

• Reen is belangrik vir mens en dier. 



2.1.4.2.1 Menseregte 

• Elkeen het 'n reg tot skoon drinkwater. 



89 

2.1.5 LEERDERS AFDELING 

2.1.6 Inhoud 

2.1.6.1 Die Toebels 

Jy onthou seker nog vir Willie Waps en al die ander Wapse wat in hulle boomhuisies in die bos woon. En jy 
onthou seker nog die paadjie oor die rivier, teen die berg op en met die lang kronkelpad langs tot binne-in 
die bos waar die Wapse woon. 

As jy versigtig met hierdie pad tot in die bos sou stap en nie te veel lawaai maak nie, sou jy dalk, as jy 
gelukkig is, een van die Toebels langs die pad kry. Maar jy sou mooi moes kyk, want die Toebels is baie 
skaam en hulle is nog 'n bietjie kleiner as die Wapse. 

Die Toebels woon nie in die bos nie. Hulle woon in die grasveld voor die bos. En omdat daar so baie gras 
en so min borne is, woon die Toebels ook nie in boomhuise nie. Dit sou moeilik wees, en hulle sou vreeslik 
moes baklei oor die paar bome wat daar staan. Nee, die Toebels woon in tonnels in die grond. 

Hierdie tonnels is nie sommer gewone tonnels nie. O nee! Die Toebels woon nie in erdvarktonnels of 
ou haasgate nie! Hulle woon in pragtige kamertjies in lang, groot, skoon tonnels. Dis natuurlik nie maklik 
om so 'n tonnel te grawe nie. Hulle grawe lank om hulle huisies te maak. Dikwels help die molle hulle om 
vinniger te werk. 

Jy sou seker dink dat so 'n tonnel baie koud en donker is, maar dit is glad nie! Die molle maak spesiale 
luggate na die grond toe en verder brand daar oral in die tonnels klein lampies om vir die Toebels lig te gee. 

Die Toebels en die Wapse is goeie maatjies. Al is die Toebels kleiner en al het hulle krulhare, en al woon 
die Wapse in boomhuise en is hulle bene baie krommer, is hulle altyd vriendelik met mekaar en help mekaar 
graag. Die Toebels leer vir hulle kinders dat die Wapse ook baie spesiaal is, al lyk hulle anders, en die Wapse 
leer vir hulle kinders dat dit nie belangrik is waar jy woon of hoe jy lyk nie. En omdat hulle almal dit 
verstaan, woon die Wapse en die Toebels in vrede saam. Questions 

2.1.6.2 Hier is die Toebels! 

• Kleur die prent in 



90 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 




Figure 2.1 



• Lees en leer die gediggie. Versier daarna die bladsy. 

My hare krul woes in die lug 
joune is glad en lank. 
Al speel jy beter bal as ek, 
sal ek nie daaroor sug. 
My ouma se ek sing weer mooi, 
ek doen my somme reg. 
Al is my hare bietjie woes, 
my wange is mooi rooi. 
Ons lyk mos nie dieselfde nie, 
ons is nie ewe slim. 
Maar ons speel almal lekker saam, 
verskille traak ons nie. 



LU 2.3 



Table 2.2 



rrrr 






~^y^\ 



K~\ 



^y 



3 



91 



Figure 2.2 



LU 4.1 





Table 2.3 



Figure 2.3 



92 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



LU 4.1 



Table 2.4 



Ek lees al stories! Teken die prente. 




Figure 2.4 



Willie teken in sy boomhuis. Tessie slaap in haar bed. Hulle woon almal in die bos. Meneer Mol woon ook 
in die bos. Hy ry met die trein onder die grond. 




Figure 2.5 



Willie is maatjies met die Toebels. Die Wapse woon in boomhuise. Die Toebels woon in tonnels onder 
die grond. Die Toebels speel wegkruipertjie saam met Willie en Kassie. 



93 



LU3.4 





Table 2.5 



:n 



rxr 



c 



VTTT 



Figure 2.6 



LU 4.1 





Table 2.6 



P P 


pappa 


paal 


prent 


perd 


prinses 


pruim 


pop 


piesang 


bB 


baba 


bak 


bok 


bobbejaan 


braai 


bek 


bal 


bakkie 



Table 2.7 



LU3.4 





Table 2.8 



• Ek skommel die woorde om 'n sin te maak. 



94 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



speel. 


Willie 


Gaan 



Table 2.9 



woon 


in 


Toebels 


tonnels. 



Table 2.10 



met 


Bienkie 


speel 


Makkie. 



Table 2.11 



trein. 


Meneer 


Mol 


Ry 



Table 2.12 



LU 5.3 





Table 2.13 



AAA Z 



^. 



>f 



_^_ 



zz 



Figure 2.7 



LU 4.1 





Table 2.14 



95 

2,1,7 Assessering 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 'n 
wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.3: Dit is duidelik wanneer die leerder sing, resiteer, mimiek en liedjies, gedigte 
en rympies opvoer. 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 5:DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 

2.2 Die Toebels - Die Ramp! 2 

2.2.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

2.2.2 Die Toebels 

2.2.3 OPVOEDERS AFDELING 

2.2.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Die Toebels is Willie se maats. Hulle bly in tonnels in die grasland. Die reen veroorsaak 'n vloed. Die 
uil weet wat om te doen. Daar is stories om te lees, verjaardagkaartjies om te maak en probleme om op te 
los. 



2 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26038/l.l/>. 



96 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Skrif 




/cs:> 




e 



d 




klanke 



ULIJ 





Table 2.15 



INTEGRASIE VAN TEMAS 



2.2.4.1 Sosiale geregtighede 

• Leerders kan betrokke raak deur mense wat rampe oorleef het, te help, 
n Gesonde omgewing 

• Reen is belangrik vir mens en dier. 



2.2.4.1.1 Menseregte 

• Elkeen het 'n reg tot skoon drinkwater. 



97 

2.2.5 LEERDERS AFDELING 

2.2.6 Inhoud 

2.2.6.1 Die Ramp! 

Pappa Waps is bekommerd - baie bekommerd. Eintlik is al die Wapse baie bekommerd. lets aakligs het 
gebeur! Dit het die afgelope paar dae verskriklik baie in die bos gereen. So baie dat Meneer Mol se treintonnel 
heeltemal oorstroom het! So iets het nog nooit met die Wapse gebeur nie. Selfs Grootoog die uil kan nie 
'n tyd onthou wat dit so baie gereen het nie, en die Wapse sit met hulle hande in die hare. Want sien, die 
Wapse kan glad nie uit die bos kom wanneer hulle nie die tonnel kan gebruik nie! Hulle kan glad nie eers 
by die winkels kom nie! Dit is heeltemal te ver. Party van die Wapse was twee weke laas by die winkel en 
hulle kos is lankal op. Die Wapse moet 'n nuwe tonnel kry, en gou ook! Maar hoe? Hulle is al moeg gedink. 
Niemand kan dink aan 'n manier om gou weer 'n tonnel te kry nie. En hoe gaan hulle by die winkel kom? 

Help asseblief, en dink aan 'n plan! Volgende keer luister ons verder om te hoor of die Wapse 'n plan kon 
beraam om uit die gemors te kom. 

• Help die Wapse om 'n tonnel te grawe! Verbind die een helfte van die sin met die deel wat daarby pas. 



Makkie 


kook die kos 


Willie 


dra vir Kassie op sy rug. 


Die Toebels 


ry op Willie se skouer 


Mamma 


weet alles. 


Vollie 


woon in tonnels 


Grootoog 


speel met Makkie. 



Table 2.16 




Figure 2.8 



LU3.4 





Table 2.17 



98 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Willie 


Klim 


boomhuis 


verjaarsdag 


Mnr. Mol 


trein 


teken 


party tjie 



Table 2.18 



hande 


Toebels 


grond 


slaap 


met 


Grootoog 


tonnels 


bo 



Table 2.19 



Willie 


boomhuis 


party tjie 


verjaarsdag 


klim 


Meneer Mol 


slaap 


trein 


teken 


bo 


met 


grond 


Toebels 


hande 


tonnels 


Grootoog 







Table 2.20 



522 



T^~ 



TCXTi 



Figure 2.9 



99 



LU 4.1 





Table 2.21 



\ycx:A 



I 



E 



XTjTa 



Figure 2.10 



LU 4.1 





Table 2.22 



Kyk na die prentjies. Omkring die klankie wat jy laaste hoor. 



100 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 






P Sfl 



m 




m 




-n^^ 57 - 






Figure 2.11 



LU3.5 





Table 2.23 



2.2.7 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4.-SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 



101 

2.3 Die Toebels - Grootoog kry 'n plan! 3 

2.3.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

2.3.2 Die Toebels 

2.3.3 OPVOEDERS AFDELING 

2.3.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Die Toebels is Willie se maats. Hulle bly in tonnels in die grasland. Die reen veroorsaak 'n vloed. Die 
uil weet wat om te doen. Daar is stories om te lees, verjaardagkaartjies om te maak en probleme om op te 
los. 



Skrif 




continued on next page 



3 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26040/l.l/>. 



102 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 




Table 2.24 



INTEGRASIE VAN TEMAS 



2.3.4.1 Sosiale geregtighede 

• Leerders kan betrokke raak deur mense wat rampe oorleef het, te help. 

n Gesonde omgewing 

• Reen is belangrik vir mens en dier. 

2.3.4.1.1 Menseregte 

• Elkeen het 'n reg tot skoon drinkwater. 



2.3.5 LEERDERS AFDELING 

2.3.6 Inhoud 

2.3.6.1 Grootoog kry 'n plan! 

Die Wapse grawe nou al vir twee dae aan die tonnel, maar sonder enige sukses. Pappa het vir al die molle 
in die bos gevra om te kom help grawe, maar daar is heeltemal te min molle om so 'n lang tonnel in so 'n 
kort rukkie klaar te maak. Willie en al die ander Wapse help soveel as wat hulle kan, maar omdat Wapse 
nie gewoond is aan tonnels grawe nie, word hulle baie gou moeg. Hoe op aarde gaan hulle weer 'n tonnel 
kry? Wie gaan die arme Wapse help? 

En toe, skielik, kry Grootoog 'n plan! 'n Baie goeie plan! Hulle moet die Toebels vir hulp gaan vra! 
Die Toebels woon net buite die bos, en hulle is gewoond aan tonnels grawe. Die Toebels woon mos almal 



103 

in tonnels, en buite die bos woon ook baie molle wat kan help. So gebeur dit toe dat Willie op Vollie daar 
wegry om te gaan hulp soek by die Toebels. 

Almal is bekommerd. Sal Willie betyds by die Toebels kom? Sal hy veilig wees? Hoe lank moet hulle 
nog wag? Ons sal maar moet wag vir die volgende storie om te hoor wat gebeur het. 



z 



^ i^_ 



SZXZ 



Figure 2.12 



LU 4.1 





Table 2.25 



ECXX? 



ZZXZ1 



Figure 2.13 



104 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



LU 4.1 





Table 2.26 



dD 


donkie 


dans 


draai 


dankie 


dop 


drie 


dier 


diep 


eE 


ertjie 


en 


elektrisiteit 


enkel 


ekskuus 


eksamen 


elf 


elmboog 



Table 2.27 



LU3.4 





Table 2.28 



f F 


feetjie 


foto 


fout 


film 


flits 


fees 


fyn 


fluks 


gG 


grond 


graaf 


gans 


glas 


gooi 


golf 


goud 


grys 



Table 2.29 



LU3.4 





Table 2.30 



2,3.7 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 



105 

2.4 Die Toebels - Die Toebels kom help! 4 

2.4.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

2.4.2 Die Toebels 

2.4.3 OPVOEDERS AFDELING 

2.4.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Die Toebels is Willie se maats. Hulle bly in tonnels in die grasland. Die reen veroorsaak 'n vloed. Die 
uil weet wat om te doen. Daar is stories om te lees, verjaardagkaartjies om te maak en probleme om op te 
los. 



4 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26042/l.l/>. 



106 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Skrif 




/cs:> 




e 



d 




klanke 



ULIJ 





Table 2.31 



INTEGRASIE VAN TEMAS 



2.4.4.1 Sosiale geregtighede 

• Leerders kan betrokke raak deur mense wat rampe oorleef het, te help, 
n Gesonde omgewing 

• Reen is belangrik vir mens en dier. 



2.4.4.1.1 Menseregte 

• Elkeen het 'n reg tot skoon drinkwater. 



107 

2.4.5 LEERDERS AFDELING 

2.4.6 Inhoud 

2.4.6.1 Die Toebels kom help! 

Die Wapse het elke dag gewag vir Willie om terug te kom. Sou hy betyds wees? Wat as hy nog baie lank 
wegbly? Waar gaan hulle kos vandaan kry? 

Gelukkig was almal verniet bekommerd. Willie was na vier dae terug in die bos. Jy kan seker dink hoe 
bly die Wapse weer was om horn te sien! Willie het omtrent soos 'n held gevoel! En hy het baie goeie nuus 
gehad! Die Toebels was op pad! Party van hulle het reeds begin grawe aan die kant van die bos en ander is 
op pad na die Wapse om hulle in die bos te help. Die Toebels bring ook kos saam vir al die honger Wapse. 
Daardie aand het die Wapse en al die bosdiere tot laat gesing en gedans! 

Kyk of jy hulle liedjie kan sing! 

Grootoog weet wat om te doen, 

en ons is almal bly! 

Die Toebels kan ons gou kom help, 

dan kan die trein weer ry! 

En Grootoog? Hy het gaan slaap! Want hoewel uile in die dag slaap, moes hy die hele dag wakker bly 
om vir die Wapse raad te gee. Hy was moeg, en noudat die probleem weer opgelos is, het hy eers 'n uiltjie 
gaan knip! 



Z X X V 



s 



s 



IS 



XTXT 



Figure 2.14 



LU 4.1 





Table 2.32 



• Lees weer die liedjie wat die Wapse in die storie gesing het. Die woorde het deurmekaar geraak? Kyk 
of jy die woordjies kan verbind om weer die liedjie te maak. 



108 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Grootoog weet wat om te doen, 
en ons is almal bly! 
Die Toebels kan ons gou kom help, 
dan kan die trein weer ry! 



Toebels 



Die 



weet 



kan 



kom 



Grootooq 



help 



trein 



bly! 



doen 



wat 



te 



air 



Figure 2.15 



LO 3.4 



Table 2.33 



Watter klankie hoor jy laaste? Voltooi die woordjie. 



109 



ka. 



fmntwni 



ka 




ka. 




Figure 2.16 



Ek ken my klanke! 








Ja 



ser Lraan noq oe 



fen! 



Figure 2.17 



LU3.5 





Table 2.34 



110 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



mi 



ma. 




mo 




Figure 2.18 



LU3.5 





Table 2.35 

• Teken 'n prent om te wys hoe die Toebels die Wapse help. Skommel die woorde om 'n sin te maak wat 
by jou prent pas. 




Figure 2.19 



Ill 



help 


die 


Toebels 


Wapse. 


Die 



Table 2.36 



LU 5.3 





Table 2.37 



2.4.7 

2.4.8 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 5.-DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 

2.4.9 Assessment 

Learning Outcome 1: LISTENING: The learner is able to listen for information and enjoyment and 
respond appropriately and critically in a wider range of situations. 

Assessment Standard 1.3: We know this when the learner listens with enjoyment to short stories, 
rhymes, poems and songs form a variety of cultures, and shows understanding; 

1.3.2 acts out parts of the story, song or thyme; 

1.3.7 expresses feelings about the story; 

1.3.8 expresses feelings about the story; 

Learning Outcome 2:SPEAKING: The learner is able to communicate confidently and effectively in 
spoken language in a wide range of situations. 

Assessment Standard 2.2: We know this when the learner communicates ideas using interesting 
descriptions and action words; 

Assessment Standard 2.3: We know this when the learner sings, recites, acts out and mimes songs, 
poems and rhymes; 

Assessment Standard 2.6: We know this when the learner recounts in sequence personal experiences; 

Learning Outcome 3:READING AND VIEWING: The learner is able to read and view for 
information and enjoyment and respond critically to the aesthetic, cultural and emotional values in texts. 

Assessment Standard 3.3: We know this when the learner makes meaning of written text: 

3.3.1 reads a story with the teacher and discusses the main idea; 

Learning Outcome 4:WRITING: The learner is able to write different kinds of factual and imagina- 
tive texts for a wide range of purposes. 

Assessment Standard 4.2: We know this when the learner does pre-writing. 



112 CHAPTER 2. KWARTAAL 2 

2.5 Die Toebels - Die Toebels kom help! 02 5 

2.5.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

2.5.2 Die Toebels 

2.5.3 OPVOEDERS AFDELING 

2.5.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Hier identifiseer Willie met die leerders. Hy vier sy verjaardag. Daar is wesenlike verskille en leerders 
bespreek hulle. So ook verskil mense van mekaar. 

Die Toebels is Willie se maats. Hulle bly in tonnels in die grasland. Die reen veroorsaak 'n vloed. Die 
uil weet wat om te doen. Daar is stories om te lees, verjaardagkaartjies om te maak en probleme om op te 
los. 



5 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26043/l.l/>. 



113 



Skrif 




/cs:> 




e 



d 




klanke 



ULIJ 





Table 2.38 



INTEGRASIE VAN TEMAS 



2.5.4.1 Sosiale geregtighede 

• Leerders kan betrokke raak deur mense wat rampe oorleef het, te help, 
n Gesonde omgewing 

• Reen is belangrik vir mens en dier. 



2.5.4.1.1 Menseregte 

• Elkeen het 'n reg tot skoon drinkwater. 



114 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



2.5.5 LEERDERS AFDELING 

2.5.6 Inhoud 

• Lees en leer die gediggie. Versier daarna die bladsy. 

Dit reen en reen die hele dag 
van soggens vroeg tot laat. 
Die wereld is oral oorstroom 
niemand het meer raad! 
Ons trein staan al 'n week lank stil 
ons kos is amper op! 
Aan 'n goeie plan kan ek nie dink, 
al staan ek op my kop! 
Maar Grootoog weet wat om te doen, 
en almal is so bly! 
Die Toebels kan ons gou kom help, 
dan kan die trein weer ry! 



LU 2.3 





Table 2.39 



Kyk of jy hierdie woordjies kan skommel om 'n sin te maak! 



Toebels 


Die 


almal. 


help 



Table 2.40 



en 


Bienkie 


Kassie 


Wegkruipertjie. 


speel 



Table 2.41 



slaap 


boomhuis. 


Tessie 


die 


in 



Table 2.42 



en 


Grootoog 


alles. 


hoor 


sien 



Table 2.43 



LU 5.3 





Table 2.44 



115 



• Kyk na die prentjie. Skryf 'n storie om te vertel wat jy sien. Gebruik die woorde op die volgende 
bladsy om jou te help. 




Figure 2.20 



LU 4.2 



Kyk hoe lees ek! 



Table 2.45 



Willie 


ry 


bos 


die 


in 


Makkie 


met 


saam 


Vollie 


op 


se 


rug 


Grootoog 


speel 


hulle 


lekker 


kyk 


vir 


hulle 


weet 


alles 


sien 


woon 


maatjies 


Toebels 


kleiner 


groter 


skryf 


lees 


teken 


gras 


tonnels 


grawe 


krulhare 


wegkruipertjie 


bal 


verjaarsdag 


klim 


slaap 


hande 


bene 


lyf 


teken 


bo 


somme 


dieselfde 


hare 


woes 


plan 


kop 


staan 


bly 


reen 


dag 


weet 


help 



116 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Table 2.46 








Ja 



Der Lraan noq oe 



fen! 



Figure 2.21 



LU3.4 




Table 2.47 


V 


w 


m 


N 


r 


1 


H 


k 


a 





e 


b 


D 


s 


P 


F 


g 





Table 2.48 



117 



KKZ22 

e 



Jl 



kzz: 
kzzz 



Figure 2.22 



LU 4.1 





Table 2.49 



• Lees die sinne en teken die prente! 



118 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 




Figure 2.23 




Figure 2.24 



Die Toebels woon buite die bos. Hulle woon in tonnels onder die grond. Die Toebels het krulhare. Die 
Wapse woon almal in die bos. Hulle woon in boomhuise. 

Mamma verjaar. Sy gaan 'n partytjie hou. Die Toebels gaan ook kom. Almal is baie bly. Almal ry met 
Meneer Mol se trein onder die grond. Almal speel by die partytjie. 



LU3.4 



Table 2.50 



119 

2,5.7 Assessering 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 'n 
wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.3: Dit is duidelik wanneer die leerder sing, resiteer, mimiek en liedjies, gedigte 
en rympies opvoer. 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf; 

Assesseringstandaard 4.2: Dit is duidelik wanneer die leerder pre-skryfaktiwiteite doen; 

Leeruitkomste 5:DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 

2.6 Die Wapse vier fees! - 01 6 

2.6.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

2.6.2 Die Wapse vier fees! 

2.6.3 OPVOEDERS AFDELING 

2.6.4 Memorandum 

2.6.4.1 INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns sowel 
as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe anders 
mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Toebels is Willie se maats. Hulle bly in tonnels in die grasland. Die reen veroorsaak 'n vloed. Die 
uil weet wat om te doen. Daar is stories om te lees, verjaardagkaartjies om te maak en probleme om op te 
los. 



6 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26045/l.l/>. 



120 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Skrif 




/cs:> 




e 



d 




klanke 



ULIJ 





Table 2.51 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
Sosiale geregtighede 

• Leerders kan betrokke raak deur mense wat rampe oorleef het, te help, 
n Gesonde omgewing 

• Reen is belangrik vir mens en dier. 



2.6.4.1.1 Menseregte 

• Elkeen het 'n reg tot skoon drinkwater. 



121 

In hierdie module vier die Wapse 'n fees om die seisoen "herfs" welkom te heet in die bos. Behandel die 
vier seisoene met die leerders. Sorg dat hulle die volgorde van die seisoene ken, asook die gepaardgaande 
maande. Leerders kan voorwerpe en prente wat hulle met 'n sekere seisoen assosieer, klas toe bring. Hou 'n 
klasuitstalling daarmee. Gesels oor aktiwiteite en sport wat in die verskillende seisoene beoefen word en oor 
die kossoorte wat eie is aan elke seisoen. (Leerders kan selfs sop of koeldrank-ysies in die klas maak.) Maak 
leerders bewus van die feit dat, terwyl dit somer is in die Suidelike Halfrond, dit elders winter is. Gesels ook 
oor die weer wat ons in elke seisoen ervaar en hoe dit van plek tot plek in ons land verskil. Sommige dele 
kry in die winter reen en ander in die somer. 

Die laaste enkelklanke word in hierdie module met die leerders behandel (i, j, t, u, y, x, z). Die apie-swaai 
patroontjie gaan hiermee saam. 

Bladsy 1: Lees die storie vir die leerders voor. Vra vrae soos die wat volg om die leerders se begrip te 
toets. Om seker te maak dat u al die leerders se begrip en luistervaardigheid toets, moet stories gereeld 
aan leerders voorgelees word. Aan die einde van elke storie word vrae aan verskillende leerders gevra totdat 
almal getoets is. Daar is ook twee ander stories later in die module. Die onderwyser kan hulle op dieselfde 
manier hanteer. 

• Hoekom is die Wapse so besig? 

• Wanneer vier ons fees? 

• Wat is die teken vir die Wapse om die begin van herfs te vier? 

• Elkeen van die seisoene is vir die Wapse belangrik. Hoekom is herfs belangrik? 

• Hoekom is winter vir die Wapse belangrik? 

• Wat moet die Waps-kinders doen as voorbereiding vir die fees? 

• Watter kleure is die Waps-mammas se rokke? 

• Wat dra Makkie vir die fees? 

• Watter werkie het die pappas vir die fees? 

• Wat gebeur by die fees? 

LU 1.3 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: winter, somer, herfs, lente, fees, vier, oranje, geel, bruin, 
seisoene, verkleur, vrugte, rus. 

LU 3.4 

Bespreek die prent met die leerders. Laat hulle die woorde op die bladsy langs die regte voorwerpe in 
die prent plak (bv. die woord bessies langs 'n mandjie met bessies). Hulle moet die kolletjies in die borne 
verbind om die liggies in die bome op te hang. Dit vorm die apie-swaai patroontjie. Laat leerders ook twee 
sinne onder aan die bladsy skryf om die prent te beskryf. (Hulle kan die woorde in die prent gebruik.) 

Laat die leerders die volgende bladsy gebruik om 'n lantern te maak wat die Wapse vir die fees gaan 
gebruik. Die aktiwiteit neem die vorm van 'n luisteraktiwiteit aan. Gee vir die leerders die mondelinge 
instruksies sonder om die maak van die lantern te demonstreer. (Help maar net as hulle regtig vashaak.) 
Leerders moet dus goed luister om die lantern te kan maak. 

Gee die volgende instruksies: 

• Versier die bladsy met helder kleure. 

• Vou die bladsy middeldeur op die lang lyn. 

• Knip op al die kort lyntjies tot by die kolletjies. 

• Vou die lantern oop en plak die sterretjies op die vierkantjies. 

• Gebruik 'n strook papier om die handvatsel te maak. 

Hang al die lanterns aan 'n tou in die klas op. 
LU 1.1 

Leerders moet nou vir hulle maats vertel hoe hulle die lantern gemaak het. 
LU 2.6 



122 CHAPTER 2. KWARTAAL 2 

Leerders moet ook leer om na iemand te luister wat hulle nie kan sien nie. Die onderwyser moet probeer 
om gereeld vir hulle stories op band te speel, of kan selfs by geleentheid opdragte op band opneem en vir die 
leerders speel. Kyk of hulle met aandag luister en opdragte korrek uitvoer. 

LU 1.1 

2.6.5 

2.6.6 LEERDERS AFDELING 

2.6.7 Inhoud 

2.6.7.1 Die Wapse vier fees! 

Die bos is vandag anders, heeltemal anders. Die Wapse is verskriklik besig. Vandag is daar nie Wapse wat 
rustig loop en blomme pluk, of op die grond sit en koeldrank drink, of na die voeltjies luister nie. Niemand 
stop eers om 'n geselsie aan te knoop nie. Almal skarrel rond, want vanaand is dit die Herfs-fees. Ja, dit is 
herfs in die bos. Die eerste blare aan die grootste boom in die bos het begin verkleur. En dit is die teken 
vir die Wapse om fees te vier. 

Miskien wonder jy hoekom die Wapse nou juis in die herfs fees vier. Miskien sou jy eerder in die lente, of 
in die somer, fees gevier het. Maar dit doen die Wapse ook! Die Wapse is vreeslik lief vir al die seisoene. 
Hulle vier aan die begin van elke seisoen fees om daardie seisoen welkom te heet in die bos. Want sien, die 
Wapse weet hoe belangrik seisoene in die bos is. Hulle weet dat die plante in die winter rus, in die lente 
weer begin bot, in die somer blom en vrugte dra, en in die herfs weer gereed maak vir die winterslaap. En 
daarom vier die Wapse fees. Dis herfs in die bos! 

Die Waps-kinders moes gaan bessies pluk en neute optel. Die mammas maak bessiesap en 
okkerneutkoekies. Die pappas pak tafels uit en versier dit met takkies, blare en gekleurde bessies. Van 
die Wapse versier die paadjies met wit rivierklippies wat in die donker sal blink. Almal het 'n werkie. En 
almal is opgewonde! 

Uiteindelik is dit aand! En wat 'n pragtige aand is dit nie. Oral in die bos maak die vuurvliegies lig. Oral 
sien jy Wapse uit hulle boomhuise kom met hulle beste klere aan. Die mammas dra sulke lang gekleurde 
rokke (almal rooi, oranje, geel of bruin, want dit is die kleure van herfs) en die pappas dra netjiese baadjies 
en blink skoene. Die Waps-kinders se hare is netjies gekam en hulle gesiggies blink geskrop by die rivier. 
Selfs Vollie dra vanaand 'n strik om sy nek, en Makkie dra een om sy lang stert. (Willie moes horn help om 
dit vas te bind, want hy kan nie daar agter bykom nie. Die strik het afgeval toe Makkie haastig uit die boom 
klouter, maar gelukkig het Bienkie dit opgetel en nou lyk Makkie weer al te spoggerig.) 

Al die Wapse is vrolik! Hulle sing en dans en vertel stories wat hulle lank, lank gelede by hulle oupas en 
oumas gehoor het. Die mooiste storie van die aand is een wat Grootoog vertel. 'n Storie van die tyd toe die 
Wapse nog in grotte gewoon het, en niemand nog geweet het van boomhuise bou en trapleertjies opsit nie. 
Toe die Wapse nog in die aande vuur gemaak het om die wilde diere weg te hou en dae lank moes stap om 
kos te kry. Van die tyd toe daar nie moltreine en supermarkte was nie. Stories van jare gelede, toe hulle 
oupas se oupas nog kinders was. 

Die Wapse gaan eers huis toe toe die son sy eerste geel strale in die bos kom gooi. Pappas dra kinders 
op hulle skouers huis toe, want almal is pootuit na die wonderlike aand. Nou is daar weer stilte in die bos. 
Dis Herfs! 

• Hierdie voeltjie is nuut in die bos. Hy weet glad nie hoekom almal so skarrel nie! Bou 'n sin met die 
woorde in die sak wat dit vir horn sal verduidelik. 



123 




Figure 2.25 



• Knip en plak 



LU 5.3 





Table 2.52 



Makkie 


strik 


borne 


tafel 


Bessies 


Mamma 


Pappa 


dans 


Willie 


bos 


blare 


fees 



Table 2.53 




Figure 2.26 



124 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



LU3.4 




LU4.3 





Table 2.54 



1 1 1 
1 1 1 


1 

1 
1 
1 
1 


i 

i 
i 
i 

.A. 


! { 


i i i x 
! i ! 


t 

i 






1 1 1 
1 1 1 
1 1 1 
1 • 1 

* * /' 













Figure 2.27 



LU 4.1 



Table 2.55 



• Kyk of jy die boodskap kan lees wat die Wapse op hulle liggies geskryf het. Kleur die liggies in soos 
wat jy lees. 



125 




Figure 2.28 



LU3.4 





Table 2.56 



□ □ □ □ □ 



w w ^/ w \jy 
sK /K ^\ ^s /K 



n n n n □ 



\LS \1/ \1/ W N^ 

^ ^! ^ /T\ •tx 



Figure 2.29 



126 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



• Teken 'n prent van hoe die Wapse lank, lank gelede geleef het. Vertel die klas van jou prent. 




Figure 2.30 



LU 4.2 





Table 2.57 



I I \ \ , 

\ / 

^. JL 



Figure 2.31 



LU 4.1 





127 



Table 2.58 



1 1 1 1 
till 

1 •' 1 J 


; : : i 

• ii it • • j 

v,.4 v...^ V ..A K„A 


i i 
i i 
i j 

i ! 


i j 

i ! 
1 

A 


i — i i 
iii 
iii 



Figure 2.32 





LU 4.1 






Table 2.59 


T T 


telefoon 


toffie 


traan 


tennis 


tak 


tas 


tafel 


tent 


UU 


bUs 


hUt 


Table 2.60 




LU3.4 







Table 2.61 



2,6.8 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 



128 CHAPTER 2. KWARTAAL 2 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf; 

Assesseringstandaard 4.2: Dit is duidelik wanneer die leerder pre-skryfaktiwiteite doen; 

Assesseringstandaard 4.3: Dit is duidelik wanneer die leerder vir verskillende doeleindes skryf; 

Leeruitkomste 5.-DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 

2.7 Die Wapse vier fees! - 02 7 

2.7.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

2.7.2 Die Wapse vier fees! 

2.7.3 OPVOEDERS AFDELING 

2.7.4 Memorandum 

2.7.4.1 INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns sowel 
as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe anders 
mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Toebels is Willie se maats. Hulle bly in tonnels in die grasland. Die reen veroorsaak 'n vloed. Die 
uil weet wat om te doen. Daar is stories om te lees, verjaardagkaartjies om te maak en probleme om op te 
los. 



7 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26048/l.l/>. 



129 

Skrif 






/CS"> 




e 



d 




klanke 



ULIJ 





continued on next page 



130 CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Table 2.62 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
Sosiale geregtighede 

• Leerders kan betrokke raak deur mense wat rampe oorleef het, te help, 
n Gesonde omgewing 

• Reen is belangrik vir mens en dier. 

2.7.4.1.1 Menseregte 

• Elkeen het 'n reg tot skoon drinkwater. 

In hierdie module vier die Wapse 'n fees om die seisoen "herfs" welkom te heet in die bos. Behandel die 
vier seisoene met die leerders. Sorg dat hulle die volgorde van die seisoene ken, asook die gepaardgaande 
maande. Leerders kan voorwerpe en prente wat hulle met 'n sekere seisoen assosieer, klas toe bring. Hou 'n 
klasuitstalling daarmee. Gesels oor aktiwiteite en sport wat in die verskillende seisoene beoefen word en oor 
die kossoorte wat eie is aan elke seisoen. (Leerders kan selfs sop of koeldrank-ysies in die klas maak.) Maak 
leerders bewus van die feit dat, terwyl dit somer is in die Suidelike Halfrond, dit elders winter is. Gesels ook 
oor die weer wat ons in elke seisoen ervaar en hoe dit van plek tot plek in ons land verskil. Sommige dele 
kry in die winter reen en ander in die somer. 

Die laaste enkelklanke word in hierdie module met die leerders behandel (i, j, t, u, y, x, z). Die apie-swaai 
patroontjie gaan hiermee saam. 

Bladsy 1: Lees die storie vir die leerders voor. Vra vrae soos die wat volg om die leerders se begrip te 
toets. Om seker te maak dat u al die leerders se begrip en luistervaardigheid toets, moet stories gereeld 
aan leerders voorgelees word. Aan die einde van elke storie word vrae aan verskillende leerders gevra totdat 
almal getoets is. Daar is ook twee ander stories later in die module. Die onderwyser kan hulle op dieselfde 
manier hanteer. 

• Hoekom is die Wapse so besig? 

• Wanneer vier ons fees? 

• Wat is die teken vir die Wapse om die begin van herfs te vier? 

• Elkeen van die seisoene is vir die Wapse belangrik. Hoekom is herfs belangrik? 

• Hoekom is winter vir die Wapse belangrik? 

• Wat moet die Waps-kinders doen as voorbereiding vir die fees? 

• Watter kleure is die Waps-mammas se rokke? 

• Wat dra Makkie vir die fees? 

• Watter werkie het die pappas vir die fees? 

• Wat gebeur by die fees? 

LU 1.3 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: winter, somer, herfs, lente, fees, vier, oranje, geel, bruin, 
seisoene, verkleur, vrugte, rus. 
LU 3.4 



131 

2.7.5 Leerders moet self die raaisels lees. Hulle kan dit later ook in groepe en 
individueel vir die onderwyser lees. Wanneer hulle die antwoord reg raai, kan 
hulle dit inkleur. Laat leerders nou ook hulle eie raaisels maak en vir mekaar 
vra. Die onderwyser kan die raaisels neerskryf en later saam met die leerders 'n 
raaiselboek maak. Hierdie boek kan dan in die leeshoekie kom vir die leerders 
om te lees. 

2.7.6 Die volgende bladsy is 'n voorbeeld van 'n kalender. Wys vir die leerders 
nog voorbeelde van kalenders en bespreek hulle in die klas. Vra vir die leerders 
in hulle groepe vrae oor die kalender. 

• Waar sien ons vir watter maand hierdie kalender is? 

• Hoeveel dae is daar in hierdie maand? 

• Waar sien ons die dae van die week? 

• Kyk of jy kan sien op watter dag die 14de Mei is. 

• Wat gebeur op die 9de Mei? 

• Wat gebeur op die llde Mei? 

• Wat gebeur op die 23ste Mei? 



2.7.7 LEERDERS AFDELING 

2.7.8 Inhoud 

• Sing hierdie liedjie op die wysie van Hansie Slim. 

Dit is herfs, ons vier fees 
Pak die kos op tafels uit 
Almal saam, kom nou hier 
Tyd om fees te vier. 
Ons gaan dans van vroeg tot laat 
Stories luister, almal praat. 
Sing nou saam, almal saam 
want dit is nou herfs. 



LU 2.3 





Table 2.63 



• Raai, raai. . . Van watter seisoen praat ons hier? Kleur die blaar in as jy reg geraai het. 



132 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 




Figure 2.33 



LU 5.3 





Table 2.64 



• Maak nou jou eie raaisel op en vra dit vir jou maats. 



LU 2.4 





Table 2.65 



• Skryf die sin oor. Teken dan 'n prentjie wat by jou sin pas. 
Dit is herfs in die bos. Die blare val af. 



133 




Figure 2.34 



LU4.5 



Table 2.66 



134 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



i i i ■ 
iii 1 

I ' t « 

• j» A * 

• • • * * i 

— i i i — i j— I 

ii ' ! ! 

ii 'it, 

ii ' , i i 

, r I ( l I 

• ■ • t * • 



Figure 2.35 



LU 4.1 



Table 2.67 



! ! ! 
i«i' 

; ! • ; • 


i r r 






\ J 



Figure 2.36 



135 



LU 4.1 





Table 2.68 



• Hier is die Wapse se kalender vir Mei. 



Sondag 


Maandag 


Dinsdag 


Woensdag 


Donderdag 


Vrydag 


Saterdag 


1 


2 


3 


4 


5 


6 


7 


8 


9Herfsfees 


10 


1 1 Mammaseparty t j ie 


12 


13 


14 


15 


16 


17 


18 


19 


20 


21 


22 


23Gaan dorp toe 


24 


25 


26 


27 


28 


29 


30 


31 











Table 2.69 





LU3.4 








Table 2.70 




il 


is 


ink 


jj 


jas 


ja 


jammer 


jakkals 


jok 


jag 


jaar 


jellie 




Table 2.71 






LU3.4 







Table 2.72 



2,7.9 Assessering 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 'n 
wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.4: Dit is duidelik wanneer die leerder taal verbeeldingryk vir pret en fantasie 
gebruik; 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf; 

Assesseringstandaard 4.5: Dit is duidelik wanneer die leerder skryf sodat ander kan verstaan; 

Leeruitkomste 5:DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 



136 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



2.8 Die Wapse vier fees! - 03 8 

2.8.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

2.8.2 Die Wapse vier fees! 

2.8.3 OPVOEDERS AFDELING 

2.8.4 Memorandum 

2.8.4.1 INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns sowel 
as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe anders 
mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Toebels is Willie se maats. Hulle bly in tonnels in die grasland. Die reen veroorsaak 'n vloed. Die 
uil weet wat om te doen. Daar is stories om te lees, verjaardagkaartjies om te maak en probleme om op te 
los. 



Skrif 




continued on next page 



3 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26051/l.l/>. 



137 




Table 2.73 



INTEGRASIE VAN TEMAS 
Sosiale geregtighede 

• Leerders kan betrokke raak deur mense wat rampe oorleef het, te help, 
n Gesonde omgewing 

• Reen is belangrik vir mens en dier. 
Menseregte 

• Elkeen het 'n reg tot skoon drinkwater. 

Laat die leerders die sinne lees en die prent teken. Hulle kan dit eers in groepe lees en later individueel. 

Gesels met die leerders oor voorwerpe, kinders en troeteldiere wat wegraak. Wat moet hulle doen om 
te keer dat hulle of hulle troeteldiere wegraak? (Sorg dat jou ouers altyd presies weet waarheen jy gaan 
en hoe laat jy gaan terug wees. Sorg dat jy jou adres en ouers se telefoonnommer ken. Moenie wegdwaal 
van jou ouers af nie. Sorg dat jou troeteldier binne julle erf bly. Sorg dat hulle 'n halsband dra met julle 
besonderhede op). Wys vir die leerders advertensies in die koerant van troeteldiere / besittings wat weg is, 
of laat hulle dit self van die huis af bring. 

Die leerders gaan nou 'n storie vertel met 'n begin, middel en einde oor 'n hond, Ore, wat weggeraak het. 
Die storie kan nog maar baie kort en eenvoudig wees. Laat hulle die storie in drie dele opdeel. (Lei hulle om 
dit te beplan.) Hulle moet 'n prentjie vir elk van hierdie dele teken en die storie aan die hand van die prente 
vir die klas vertel. 

Laat hulle nou ook hierdie storie in nie minder nie as drie sinne neerskryf. Die onderwyser sal hulle met 
woordeskat moet help, aangesien elke kind se storie anders beplan is. Hier is dit dan ook 'n goeie idee om 
die leerders se woordeskatboekies te gebruik. 



138 CHAPTER 2. KWARTAAL 2 

In hierdie module vier die Wapse 'n fees om die seisoen "herfs" welkom te heet in die bos. Behandel die 
vier seisoene met die leerders. Sorg dat hulle die volgorde van die seisoene ken, asook die gepaardgaande 
maande. Leerders kan voorwerpe en prente wat hulle met 'n sekere seisoen assosieer, klas toe bring. Hou 'n 
klasuitstalling daarmee. Gesels oor aktiwiteite en sport wat in die verskillende seisoene beoefen word en oor 
die kossoorte wat eie is aan elke seisoen. (Leerders kan selfs sop of koeldrank-ysies in die klas maak.) Maak 
leerders bewus van die feit dat, terwyl dit somer is in die Suidelike Halfrond, dit elders winter is. Gesels ook 
oor die weer wat ons in elke seisoen ervaar en hoe dit van plek tot plek in ons land verskil. Sommige dele 
kry in die winter reen en ander in die somer. 

Die laaste enkelklanke word in hierdie module met die leerders behandel (i, j, t, u, y, x, z). Die apie-swaai 
patroontjie gaan hiermee saam. 

Bladsy 1: Lees die storie vir die leerders voor. Vra vrae soos die wat volg om die leerders se begrip te 
toets. Om seker te maak dat u al die leerders se begrip en luistervaardigheid toets, moet stories gereeld 
aan leerders voorgelees word. Aan die einde van elke storie word vrae aan verskillende leerders gevra totdat 
almal getoets is. Daar is ook twee ander stories later in die module. Die onderwyser kan hulle op dieselfde 
manier hanteer. 

• Hoekom is die Wapse so besig? 

• Wanneer vier ons fees? 

• Wat is die teken vir die Wapse om die begin van herfs te vier? 

• Elkeen van die seisoene is vir die Wapse belangrik. Hoekom is herfs belangrik? 

• Hoekom is winter vir die Wapse belangrik? 

• Wat moet die Waps-kinders doen as voorbereiding vir die fees? 

• Watter kleure is die Waps-mammas se rokke? 

• Wat dra Makkie vir die fees? 

• Watter werkie het die pappas vir die fees? 

• Wat gebeur by die fees? 

LU 1.3 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: winter, somer, herfs, lente, fees, vier, oranje, geel, bruin, 
seisoene, verkleur, vrugte, rus. 

LU 3.4 

2.8.5 LEERDERS AFDELING 

2.8.6 Inhoud 

• Lees die sinne en teken die prente. 



139 




Figure 2.37 



Ons hou almal van herfs. In die herfs verkleur die blare en val van die borne af. Die bome gaan rus in die 
winter. Dan kan hulle weer later vrugte dra. 




Figure 2.38 



Die Wapse hou baie van die herfs. Hulle vier 'n groot fees. Hulle dans en vertel stories. Almal hou van 
herfs! 



LU3.4 



Table 2.74 



140 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



• Skryf die eerste klankie. 










Figure 2.39 



LU 1.6 





Table 2.75 



141 



1 

1 

1 


1 

1 
1 
I 

A 


I 

t 

i 
■ 
i 




1 
1 
I 
\ 


^ / 


1 
1 
1 

1 


! > 


L J 


4 
\ 


/ 




* — ,' 






■»*'• 








V 

V 











Figure 2.40 



LU 4.1 





Table 2.76 



• Soek elke keer die laaste klankie. 



142 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 





\ I 







s 
m 




Figure 2.41 



LU 1.1 



Table 2.77 



2.8.6.1 Tessie raak weg! 

Het jy al ooit weggeraak? Die een oomblik het jy nog Mamma se hand in die winkel vasgehou en die 
volgende oomblik was sy net nerens nie? Kan jy nog onthou hoe bekommerd Mamma was toe sy jou 
uiteindelik opspoor? 

Dan weet jy nou presies hoe Pappa en Mamma en al die ander Wapse voel. Want Tessie Waps is weg! 
Skoonveld weg! Die Wapse soek nou al van vanoggend vroeg af en daar is nog geen spoor van haar nie! 
Pappa en Mamma is al raadop! Hulle weet nie meer waar om te soek nie, Vollie Vlakvark hardloop al van 
vroeg af rond met Willie en Makkie op sy rug. Bienkie en Kassie is al hees geroep. Van die Wapse klim selfs 
in die borne rond, hoewel Tessie nog net een jaar oud is en mos nie kan boomklim nie. Almal is bang, want 
dit begin al donker word. Waar is Tessie? 

Die Wapse weet dat klein Wapse beslis nie na donker in die bos moet wees nie. Klein Wapse moet 
sononder veilig in hulle bedjies in die boomhuise wees, weg van jakkalse en reen en al die vreemde naggeluide 
waarvoor klein kindertjies, en klein Wapse, bang is. Hulle moet vir Tessie kry, en gou ook. Maar waar kan 
hulle nog soek? Die Wapse is regtig moedeloos. 



143 



2.8.6.2 Ore raak weg. 



Skryf nou jou storie neer. 



Table 2.78 


LU 2.7 




Table 2.79 


LU 4.6 





Table 2.80 



• Bou die woordjie en teken die prentjie. 













Prentjie 


m 
h 

V 

r 
P 




a 
e 

a 

a 

e 




n 

k 
i 
k 

n 













144 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Table 2.81 



LU6.1 





Table 2.82 



• Kyk of jy vir Tessie kan kry. 

• Lees die woorde soos wat jy gaan. 



P»9fo J 



lente J 



winter 



[verkleurj 



[se 



[ bruin 



- » 3 eel - 



borne I 



blc 



Figure 2.42 



LU3.4 





Table 2.83 



145 

2,8.7 Assessering 

Leeruitkomste 2. 'LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.1: Dit is duidelik wanneer die leerder aandagtig na instruksies en aankondig- 
ings luister en op 'n gepaste manier reageer; 

Assesseringstandaard 1.6: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 
'n wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.7: Dit is duidelik wanneer die leerder 'n bekende kort storie vertel wat 'n 
begin, middel en einde het, indien nodig met behulp van prente. 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf; 

Assesseringstandaard 4.6: Dit is duidelik wanneer die leerder woordeskat begin opbou en woorde 
begin spel sodat ander dit kan lees en verstaan. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 

2.9 Die Wapse vier fees! - 04 9 

2.9.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

2.9.2 Die Wapse vier fees! 

2.9.3 OPVOEDERS AFDELING 

2.9.4 Memorandum 

2.9.4.1 INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns sowel 
as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe anders 
mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 



9 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26053/l.l/>. 



146 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Die Toebels is Willie se maats. Hulle bly in tonnels in die grasland. Die reen veroorsaak 'n vloed. Die 
uil weet wat om te doen. Daar is stories om te lees, verjaardagkaartjies om te maak en probleme om op te 
los. 



Skrif 




/CS 



r^ 



e 



d 



c 



klanke 



UL. 



k 



i 




Table 2.84 

INTEGRASIE VAN TEMAS 
Sosiale geregtighede 

• Leerders kan betrokke raak deur mense wat rampe oorleef het, te help. 

n Gesonde omgewing 



147 

• Reen is belangrik vir mens en dier. 
Menseregte 

• Elkeen het 'n reg tot skoon drinkwater. 

2.9.5 

In hierdie module vier die Wapse 'n fees om die seisoen "herfs" welkom te heet in die bos. Behandel die 
vier seisoene met die leerders. Sorg dat hulle die volgorde van die seisoene ken, asook die gepaardgaande 
maande. Leerders kan voorwerpe en prente wat hulle met 'n sekere seisoen assosieer, klas toe bring. Hou 'n 
klasuitstalling daarmee. Gesels oor aktiwiteite en sport wat in die verskillende seisoene beoefen word en oor 
die kossoorte wat eie is aan elke seisoen. (Leerders kan selfs sop of koeldrank-ysies in die klas maak.) Maak 
leerders bewus van die feit dat, terwyl dit somer is in die Suidelike Halfrond, dit elders winter is. Gesels ook 
oor die weer wat ons in elke seisoen ervaar en hoe dit van plek tot plek in ons land verskil. Sommige dele 
kry in die winter reen en ander in die somer. 

Die laaste enkelklanke word in hierdie module met die leerders behandel (i, j, t, u, y, x, z). Die apie-swaai 
patroontjie gaan hiermee saam. 

Bladsy 1: Lees die storie vir die leerders voor. Vra vrae soos die wat volg om die leerders se begrip te 
toets. Om seker te maak dat u al die leerders se begrip en luistervaardigheid toets, moet stories gereeld 
aan leerders voorgelees word. Aan die einde van elke storie word vrae aan verskillende leerders gevra totdat 
almal getoets is. Daar is ook twee ander stories later in die module. Die onderwyser kan hulle op dieselfde 
manier hanteer. 

• Hoekom is die Wapse so besig? 

• Wanneer vier ons fees? 

• Wat is die teken vir die Wapse om die begin van herfs te vier? 

• Elkeen van die seisoene is vir die Wapse belangrik. Hoekom is herfs belangrik? 

• Hoekom is winter vir die Wapse belangrik? 

• Wat moet die Waps-kinders doen as voorbereiding vir die fees? 

• Watter kleure is die Waps-mammas se rokke? 

• Wat dra Makkie vir die fees? 

• Watter werkie het die pappas vir die fees? 

• Wat gebeur by die fees? 

LU 1.3 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: winter, somer, herfs, lente, fees, vier, oranje, geel, bruin, 
seisoene, verkleur, vrugte, rus. 
LU 3.4 

2.9.6 LEERDERS AFDELING 

2.9.7 Inhoud 

2.9.7.1 Grootoog het raad! 

Die Wapse soek nog almal sonder ophou vir Tessie. Niemand weet wie haar laaste gesien het nie. Mamma 
kan onthou dat sy vir Tessie haar pap gevoer het voor sy dorp toe is met die moltrein, en Pappa kan onthou 
dat hy vir Tessie by die touleer afgehelp het. Bienkie weet dat Tessie saam met haar blomme gepluk het, en 
Kassie het haar sien speel met Makkie. En tog help dit alles niks. Die Wapse het nou al oor en oor in die 
boomhuis gekyk en ook onder by die rivier en in die bosse langs die pad. Waar kan sy tog wees? Sy is nog 
so klein en sy kan mos nie baie ver loop nie? Almal is regtig bekommerd. 



148 CHAPTER 2. KWARTAAL 2 

Skielik onthou Pappa: Niemand het nog vir Grootoog gaan vra nie. Grootoog sal weet! Grootoog sien 
en hoor alles. Hy sal weet waar hulle Tessie moet gaan soek! Pappa hardloop so vinnig as wat sy bene horn 
kan dra na Grootoog se huis in die hoogste boom in die bos. "Grootoog, Grootoog, weet jy dalk waar Tessie 
is? Tessie is weg en sy is te klein om self weer by die huis te kom. Grootoog, waar is Tessie?" 

Grootoog bly lank doodstil. Hy sit net met sy oe toe en dink, en af en toe wikkel hy sy vere. Dan praat 
hy. "Tessie het vanoggend agter Mamma aangeloop toe sy dorp toe is. Ek dink julle moet vir Tessie by die 
moltrein gaan soek." 

Toe skrik Pappa eers! Aan die moltrein het hy nie eers gedink nie! Wat as Tessie seergekry het? Maar dit 
was nie nodig vir Pappa om bang te wees nie. Tessie was veilig. Sy het die oggend agter Mamma aangeloop 
en toe in een van die trokke aan die slaap geraak. Daar kry hulle haar toe, nog steeds vas aan die slaap 
agter in die trok. Was almal nie bly nie! Mamma het sommer gehuil, so bly was sy. En Tessie? Sy het nie 
eers geweet van al die opwinding nie. Sy het net haar handjies oor haar ogies gevee en toe veilig op Pappa 
se rug teruggery huis toe. 

• Skommel die klankies om die woordjie te bou. 



149 





sme 




keh 




•k- 



rke 



, *r&- 



COM 



n 



xa 




rval 



Figure 2.43 



LU6.1 





Table 2.85 



150 



CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



X 7 ^ 7 ^ 7 X 7 

y 
/\ /\ /\ 

X, 

/ ' ' / 

/ / ' 

' ' ' / 

«1— ~ ^ — /- £ 



Figure 2.44 



LU 4.1 





Table 2.86 



xX 


xilofoon 


yY 


ys 


zZ 


Zoeloe 


zebra 





Table 2.87 



LU3.4 





Table 2.88 



2,9.8 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 



151 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf; 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 



152 CHAPTER 2. KWARTAAL 2 



Chapter 3 

Kwartaal 3 



3.1 Wat 'n ramp! - Ol 1 

3.1.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

3.1.2 Wat 'n ramp! 

3.1.3 OPVOEDERS AFDELING 

3.1.4 Memorandum 

3.1.4.1 INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns sowel 
as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe anders 
mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

'n Ramp tref die maats in die bos. Uil gee goeie raad. 

3.1.5 Hoe-frekwensie woorde en nuwe woordeskat word hersien. 

Skrif tussen lyne kry aandag. 
INTEGRASIE VAN TEMAS 

• Sosiale geregtighede 



lr This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26058/l.l/>. 



153 



154 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

Leerders word bewus van mense met liggaamlike gebreke. Hulle het spesiale versorging nodig en ander 
moet nie neersien op hulle nie. Gevoelens word bespreek en leerders word bewus van wat veroorsaak on- 
gelukkigheid, hartseer, vrees ens. 

• 'n Gesonde omgewing 

Leerders leer meer van die natuur naamlik, akkedisse; hoe om die natuur te bewaar en te versorg. 

Die Graad l's behoort nou min of meer in die helfte van die jaar te wees. Hulle ken al hulle enkelklanke 
en gaan nou meer aandag gee aan woordbou, asook die aanleer van dubbelklanke. In hierdie module word 
aa, ee en oo aangeleer. Onthou om hierdie klanke op gereelde basis vir die leerders te flits. 

In hierdie module begin die leerders in dik lyntjies skryf. Sommige skole verkies dat die leerders direk in 
dun lyntjies begin skryf, of slegs in die helfte van die lyntjie skryf. In daardie geval moet die module asseblief 
aangepas word. 

Leerders moet elke week ten minste een storie skryf. Laat hulle die woorde op hulle woordeskatbladsye en 
hulle woordeboekies hiervoor gebruik. Gee aan hulle 'n onderwerp soos "Willie", of "Willie en Makkie gaan 
speel", of "Makkie se partytjie". Daar is verskeie uitkomste wat hierop van toepassing is. Die onderwyser 
kan, soos wat hy / sy in die klas op sekere aspekte van skryf fokus, self besluit watter uitkoms by watter 
geleentheid geassesseer gaan word. 

LU 4.5 LU 4.6 LU 6.2 LU 6.3 

Die leerders behoort nou al meer selfstandig te wees om groter verantwoordelikheid te aanvaar. Deel 
hiervan is om self boodskappe tuis en by die skool korrek oor te dra. Leerders kan dit eers in die klas oefen, 
waar die opvoeder vir hulle 'n boodskap gee om aan 'n ander opvoeder of selfs aan 'n ander leerder oor te 
dra. Toets die leerders gereeld hierin. Stuur op spesifieke dae 'n vraag of boodskap huis toe en laat die 
leerders die volgende dag die antwoord terug rapporteer. Doen dit gereeld totdat die leerders dit korrek kan 
doen. 

LU 1.5 LU 2.5 

Die leerders het teen hierdie tyd 'n redelike woordeskat opgebou. Hulle behoort teen hierdie tyd ook 
eenvoudige biblioteekboeke met eenvoudige woordeskat en baie herhaling te kan lees. Nooi leerders uit om 
sulke boeke by die skool te kom lees. Hulle kan die storie voorlees en vertel hoekom hulle daarvan hou. 
Bespreek die karakters en gebeure in die boek. Maak seker dat, selfs al het hulle die storie gememoriseer, 
hulle die boeke korrek hanteer (reg vashou, korrek blaai, ens.). Laat leerders die storie voorspel deur na die 
voorblad en prente in die boek te kyk. Wanneer hulle vashaak, kan hulle na ander woorde in die sin of na die 
prent kyk, of hulle kan "raai" wat die woord dalk kan wees. Daar is weer eens heelwat uitkomste wat hierop 
van toepassing is. Die onderwyser kan elke keer op 'n ander aspek fokus en die leerders oor 'n tydperk toets. 

LU 3.1 LU 3.2 LU 3.3 

LU 3.4 LU 3.6 

In hierdie module gaan die leerders heelwat hersiening doen van die frekewensie-woordeskat wat reeds 
aangeleer is. Sorg dat hulle dit gereeld lees en gebruik. Flits die woorde vir hulle en laat hulle dit gebruik 
wanneer hulle stories skryf. 

LU3.4 

Leer ook vir hulle die volgende woorde aan as frekwensie- woordeskat: jaag, stert, vinnig, soek, verloor, 
hartseer, kwaad, bang, opgewonde. 

LU 3.4 

Lees die storie aan hulle voor. Vra vooraf vir die leerders om spesifiek te luister hoe Makkie sy stert 
verloor het. Vra aan die einde van die storie vir hulle hoe dit gebeur het. Doen dieselfde met ander stories. 
Vra vooraf vir die leerders om vir iets spesifieks, of vir 'n hoofgedagte, te luister (bv. luister na die storie 
en probeer agterkom hoeveel kinders altesaam in die park gaan speel het, of hoekom Hansie so graag nuwe 
skoene wou he). Doen dit totdat u uiteindelik al die leerders hierop geassesseer het. 

LU 1.3 

Vra na die storie vir die leerders hoe hulle voel as hulle iets verloor het (dit sluit ook by die vorige module 
aan). Laat hulle veral oor hulle gevoelens gesels. Wat maak ons nog ongelukkig? Wat maak jou bly / kwaad 
/ opgewonde? 



155 

LU 2.1 

Daar is 'n hersieningsbladsy van woorde wat die leerders in die eerste paar modules geleer het. Laat hulle 
die woord met die regte prentjie verbind (elkeen in 'n ander kleur, anders is dit moeilik om na te sien). 

Daar is 'n knip-en-plak bladsy wat gebaseer is op die storie wat hulle gehoor het. Hulle moes goed na 
die storie geluister het om dit te kan doen. Leerders moet eers die prente in die regte volgorde (van 1-4) 
plak. Daarna moet hulle die sinne daarby gaan pas en plak. Laat hulle in groepe vertel wat hulle sien en die 
sinne lees. 

Daar is 'n speletjie waarin leeswoorde hersien word. Ongeveer vier tot vyf leerders kan dit op 'n keer 
speel. Naas die bord, benodig hulle ook 'n dobbelsteen en 'n teller vir elke leerder. (Die bord kan ook op 
karton gekopieer word, ingekleur word en oorgetrek word met plastiek om dit meer duursaam te maak.) 
Leerders kan die borde selfs huis toe neem om daar saam met boeties en sussies te speel. 

Leerders maak beurte om te gooi. Indien hulle nie op 'n woord geland het nie, moet hulle outomaties 
weer gooi. Indien hulle wel op 'n woord geland het, moet hulle dit lees. Indien hulle dit kan lees, kry hulle 
nog 'n beurt. Indien nie, kry die volgende leerder 'n beurt. Wanneer hulle op 'n glyplank land, moet hulle 
ondertoe gly. Die leerder wat eerste op / oor die laaste blokkie is, wen die speletjie. 

Lees die storie vir die leerders voor. Gebruik baie van die stories wat in die klas voorgelees word om 
ander vaardighede, soos luistervaardighede, te toets. Vra vrae soos die volgende: 

Wie het almal help soek? 

Waar het hulle oral gesoek? 

Hoekom kon hulle nie Makkie se stert kry nie? 

Hoekom het hulle opgehou soek? 

LU 1.3 

Laat leerders die woorde in die storie klap om te sien uit hoeveel lettergrepe dit bestaan. (Gebruik ook 
ander woorde om dieselfde vaardigheid te toets.) Doen dit met woorde soos die volgende: 

hartseer 

boomwortels 

grond 

Grootoog 

bossies 

blare 

daarsonder 

LU6.1 

Leerders in die eerste blokkie 'n a, en in die tweede blokkie 'n aa invul. Gesels oor die verskil in klank. 
Laat hulle die nuwe woorde lees en illustreer. Hierdie aktiwiteit word herhaal met o en oo. 

3.1.6 LEERDERS AFDELING 

3.1.7 Inhoud 

3.1.7.1 Wie kan my vang? 

Die Waps-kinders lag en skreeu dat jy hulle amper dwarsdeur die bos kan hoor! Hulle speel aan-aan, en 
Willie is "aan"! Willie jaag eers vir Kassie en wanneer Kassie te vinnig om 'n draai verdwyn, hardloop hy 
agter Bienkie en dan agter Vollie aan. Elke keer wanneer Willie so vinnig van rigting verander, skreeu hulle 
eers. Dit is sommer 'n lekker speletjie en hulle kan dit vir ure aanmekaar speel! 

Makkie speel ook saam. Hy kan nie so ver soos die Waps-kinders en Vollie hardloop nie, maar hy is baie 
rats en beweeg vinnig tussen die blare en boomwortels deur. Wanneer hulle nie kyk nie, kruip hy vinnig 
onder een van die herfsblare op die grond weg om asem te skep! 

Aaaaaah! Daar sien Willie vir Makkie! Met 'n kreet storm hy op Makkie af! Hy was nou lank genoeg 
"aan" en iemand anders kan nou vir 'n slag 'n beurt kry. Hy wil nou weer bietjie rondhardloop terwyl iemand 
HOM jaag! Hy gryp vir Makkie aan die stert: "Het jou!" 



156 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 



Nou is Makkie aan. Hy wil net begin toe Bienkie uitroep: "Makkie, jou stert!" Almal kyk na Makkie en 
sowaar, sy stert is af! Daar waar Makkie se mooi stert was, is nou net 'n stompie. Waaraan gaan Makkie 
nou 'n mooi strik vasbind as hulle weer feesvier of verjaarsdag hou? Almal staan doodstil. Niemand weet 
wat om te se nie en niemand is meer lus vir speel nie. Wat gaan hulle nou doen? 

• Soek die prentjie wat by die woordjie pas 



vrugte 


&? 


boomhuis 


*ys2- 


krulhare 


& 


slaap 


P 




$£& 


rug 


-3r 


bene 


JE1 


skopfiets 


f<P 


reen 


<g 


bessies 


J / 


tonnels 


g bP 



Figure 3.1 



LU3.4 





Table 3.1 



Knip en plak bladsy 



1. 




2. 




3. 




4. 





Knip en plak bladsy 



157 



Table 3.2 



LU 1.3 




LU3.4 





Table 3.3 



Willie jaag vir Makkie. 



Willie vang vir Makkie. 



Makkie se stert is weg. 



Makkie is baie hartseer. 



Table 3.4 



• Knip en plak bladsy 



158 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 






*&% 




iT^S 



c 





SS*S* 



1 £*Si 



r A* 






Figure 3.2 



• Kies die regte woord wat die prentjie beskryf. 



159 







Figure 3.3 



LU3.4 





Table 3.5 




Figure 3.4 



LU3.4 





160 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

Table 3.6 



3.1.8 Assessering 

Leeruitkomste 2. 'LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.3: Dit is duidelik wanneer die leerder met genot na kort stories, rympies, 
gedigte en liedjies uit verskeie kulture luister en begrip toon; 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

3.2 Wat 'n ramp! - 02 2 

3.2.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

3.2.2 Wat 'n ramp! 

3.2.3 OPVOEDERS AFDELING 

3.2.4 Memorandum 

3.2.4.1 INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns sowel 
as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe anders 
mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

'n Ramp tref die maats in die bos. Uil gee goeie raad. 

3.2.5 Hoe-frekwensie woorde en nuwe woordeskat word hersien. 

Skrif tussen lyne kry aandag. 
INTEGRASIE VAN TEMAS 

• Sosiale geregtighede 



2 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26059/l.l/>. 



161 

Leerders word bewus van mense met liggaamlike gebreke. Hulle het spesiale versorging nodig en ander 
moet nie neersien op hulle nie. Gevoelens word bespreek en leerders word bewus van wat veroorsaak on- 
gelukkigheid, hartseer, vrees ens. 

• 'n Gesonde omgewing 

Leerders leer meer van die natuur naamlik, akkedisse; hoe om die natuur te bewaar en te versorg. 

Die Graad l's behoort nou min of meer in die helfte van die jaar te wees. Hulle ken al hulle enkelklanke 
en gaan nou meer aandag gee aan woordbou, asook die aanleer van dubbelklanke. In hierdie module word 
aa, ee en oo aangeleer. Onthou om hierdie klanke op gereelde basis vir die leerders te flits. 

In hierdie module begin die leerders in dik lyntjies skryf. Sommige skole verkies dat die leerders direk in 
dun lyntjies begin skryf, of slegs in die helfte van die lyntjie skryf. In daardie geval moet die module asseblief 
aangepas word. 

Leerders moet elke week ten minste een storie skryf. Laat hulle die woorde op hulle woordeskatbladsye en 
hulle woordeboekies hiervoor gebruik. Gee aan hulle 'n onderwerp soos "Willie", of "Willie en Makkie gaan 
speel", of "Makkie se partytjie". Daar is verskeie uitkomste wat hierop van toepassing is. Die onderwyser 
kan, soos wat hy / sy in die klas op sekere aspekte van skryf fokus, self besluit watter uitkoms by watter 
geleentheid geassesseer gaan word. 

LU 4.5 LU 4.6 LU 6.2 LU 6.3 

Die leerders behoort nou al meer selfstandig te wees om groter verantwoordelikheid te aanvaar. Deel 
hiervan is om self boodskappe tuis en by die skool korrek oor te dra. Leerders kan dit eers in die klas oefen, 
waar die opvoeder vir hulle 'n boodskap gee om aan 'n ander opvoeder of selfs aan 'n ander leerder oor te 
dra. Toets die leerders gereeld hierin. Stuur op spesifieke dae 'n vraag of boodskap huis toe en laat die 
leerders die volgende dag die antwoord terug rapporteer. Doen dit gereeld totdat die leerders dit korrek kan 
doen. 

LU 1.5 LU 2.5 

Die leerders het teen hierdie tyd 'n redelike woordeskat opgebou. Hulle behoort teen hierdie tyd ook 
eenvoudige biblioteekboeke met eenvoudige woordeskat en baie herhaling te kan lees. Nooi leerders uit om 
sulke boeke by die skool te kom lees. Hulle kan die storie voorlees en vertel hoekom hulle daarvan hou. 
Bespreek die karakters en gebeure in die boek. Maak seker dat, selfs al het hulle die storie gememoriseer, 
hulle die boeke korrek hanteer (reg vashou, korrek blaai, ens.). Laat leerders die storie voorspel deur na die 
voorblad en prente in die boek te kyk. Wanneer hulle vashaak, kan hulle na ander woorde in die sin of na die 
prent kyk, of hulle kan "raai" wat die woord dalk kan wees. Daar is weer eens heelwat uitkomste wat hierop 
van toepassing is. Die onderwyser kan elke keer op 'n ander aspek fokus en die leerders oor 'n tydperk toets. 

LU 3.1 LU 3.2 LU 3.3 

LU 3.4 LU 3.6 

In hierdie module gaan die leerders heelwat hersiening doen van die frekewensie-woordeskat wat reeds 
aangeleer is. Sorg dat hulle dit gereeld lees en gebruik. Flits die woorde vir hulle en laat hulle dit gebruik 
wanneer hulle stories skryf. 

LU3.4 

Leer ook vir hulle die volgende woorde aan as frekwensie- woordeskat: jaag, stert, vinnig, soek, verloor, 
hartseer, kwaad, bang, opgewonde. 

LU 3.4 

Lees die storie aan hulle voor. Vra vooraf vir die leerders om spesifiek te luister hoe Makkie sy stert 
verloor het. Vra aan die einde van die storie vir hulle hoe dit gebeur het. Doen dieselfde met ander stories. 
Vra vooraf vir die leerders om vir iets spesifieks, of vir 'n hoofgedagte, te luister (bv. luister na die storie 
en probeer agterkom hoeveel kinders altesaam in die park gaan speel het, of hoekom Hansie so graag nuwe 
skoene wou he). Doen dit totdat u uiteindelik al die leerders hierop geassesseer het. 

LU 1.3 

Vra na die storie vir die leerders hoe hulle voel as hulle iets verloor het (dit sluit ook by die vorige module 
aan). Laat hulle veral oor hulle gevoelens gesels. Wat maak ons nog ongelukkig? Wat maak jou bly / kwaad 
/ opgewonde? 



162 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

LU 2.1 

Daar is 'n hersieningsbladsy van woorde wat die leerders in die eerste paar modules geleer het. Laat hulle 
die woord met die regte prentjie verbind (elkeen in 'n ander kleur, anders is dit moeilik om na te sien). 

3.2.6 LEERDERS AFDELING 

3.2.7 Inhoud 

3.2.7.1 Die groot soektog! 

Die Waps kinders staan eers vir 'n rukkie doodstil, en toe kondig Willie aan dat hulle moet begin soek. 
"Makkie se stert moet nog hier iewers wees! Ons moet tussen die blare en takkies op die grond soek. Ons 
moet sy stert kry. Dalk weet Grootoog hoe ons dit weer kan aankry!" 

Die Wapse en Vollie en Makkie soek en soek. Eers onder hierdie boom, en dan onder daardie hopie 
blare. Onder die bossies en teenaan die boomwortels. Hulle soek oral waar hulle gespeel het. Later kom 
selfs Mamma en Pappa, en een van die Toebels wat in die bos kuier, help soek. Meneer Mol sien baie swak 
en kan nie juis help nie, maar hy dra koeldrank aan en probeer almal moed inpraat. 

Makkie is baie hartseer. Hy is baie lief vir sy mooi lang stert en hy voel net nie reg daarsonder nie. Sy 
hele lyfie voel sommer snaaks en dit is vreemd om oor die grond te hardloop sonder sy stert wat altyd so 
netjies agterna kom. 

Later word dit al skemer en moet hulle maar eers ophou soek. Willie tel vir arme Makkie op sy skouer 
en stap terug boomhuis toe. Almal is maar stil en hartseer. Niemand kan aan 'n plan dink om Makkie te 
help nie. Willie het selfs vir Meneer Mol gevra of hulle nie dalk vir Makkie 'n nuwe stert sou kon koop nie, 
maar Meneer Mol het gese die winkels verkoop nie akkedissterte nie. Meneer Mol kon nie eers dink dat hy 
al ooit 'n akkedis sonder 'n stert gesien het nie, en selfs Pappa kon nie so iets onthou nie. 

Dit laat Makkie net treuriger voel en hy is daardie aand glad nie lus vir gesels of stories luister nie. Hy 
is seker dat hy die enigste akkedis in die bos is sonder 'n mooi lang stert! Hy raak sommer vroegaand al op 
Willie se kopkussing aan die slaap. Wat nou? 



163 



5HZ 

EZ 
2= 



Figure 3.5 



• Vul in: a en aa en teken die prentjies 



LU 4.1 





Table 3.7 



164 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 



k_ 


s 




k 


s 










m 


n 




m 


n 








h_ 


k 




h 


k 












Table 3.8 






LU3.5 







Table 3.9 



• Vul die regte klankie in. 



m_. n 



m t 



h _k 



s n 



m t 






. My 




Figure 3.6 



LU 1.6 





165 



Table 3.10 

• Kyk na die geheime woord. Hoeveel woordjies kan jy daarin sien? 
kanspeelnmtuherfsonh 



Table 3.11 


LU 6.2 





Table 3.12 



Kleur die woorde in wat jy kan lees. 



winter 


somer 


fees 


Vier 


oranje 


geel 


seisoene 


rooi 


bruin 


verkleur 


herfs 


vrugte 


rus 


jaag 


vinnig 


stert 


soek 


lente 


verloor 


hartseer 


kwaad 


krulhare 


bang 


opgewonde 


teken 


lekker 


maatjies 


somme 


grawe 


weet 


help 


reen 


woes 


dieselfde 


skryf 


tonnels 



Table 3.13 





ipei 




Dit was maklik! Amper daar! Ek qaan noq oefen! 



qaan noq t 



Figure 3.7 



LU3.4 



Table 3.14 



166 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

3.2,8 Assessering 

Leeruitkomste 2. 'LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.6: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.2: Dit is duidelik wanneer die leerder met woorde werk. 

3.3 Wat 'n ramp! - 03 3 

3.3.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

3.3.2 Wat 'n ramp! 

3.3.3 OPVOEDERS AFDELING 

3.3.4 Memorandum 

3.3.4.1 INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns sowel 
as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe anders 
mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

'n Ramp tref die maats in die bos. Uil gee goeie raad. 

3.3.5 Hoe-frekwensie woorde en nuwe woordeskat word hersien. 

Skrif tussen lyne kry aandag. 
INTEGRASIE VAN TEMAS 



3 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26061/l.l/>. 



167 

• Sosiale geregtighede 

Leerders word bewus van mense met liggaamlike gebreke. Hulle het spesiale versorging nodig en ander 
moet nie neersien op hulle nie. Gevoelens word bespreek en leerders word bewus van wat veroorsaak on- 
gelukkigheid, hartseer, vrees ens. 

• 'n Gesonde omgewing 

Leerders leer meer van die natuur naamlik, akkedisse; hoe om die natuur te bewaar en te versorg. 

Die Graad l's behoort nou min of meer in die helfte van die jaar te wees. Hulle ken al hulle enkelklanke 
en gaan nou meer aandag gee aan woordbou, asook die aanleer van dubbelklanke. In hierdie module word 
aa, ee en oo aangeleer. Onthou om hierdie klanke op gereelde basis vir die leerders te flits. 

In hierdie module begin die leerders in dik lyntjies skryf. Sommige skole verkies dat die leerders direk in 
dun lyntjies begin skryf, of slegs in die helfte van die lyntjie skryf. In daardie geval moet die module asseblief 
aangepas word. 

Leerders moet elke week ten minste een storie skryf. Laat hulle die woorde op hulle woordeskatbladsye en 
hulle woordeboekies hiervoor gebruik. Gee aan hulle 'n onderwerp soos "Willie", of "Willie en Makkie gaan 
speel", of "Makkie se partytjie". Daar is verskeie uitkomste wat hierop van toepassing is. Die onderwyser 
kan, soos wat hy / sy in die klas op sekere aspekte van skryf fokus, self besluit watter uitkoms by watter 
geleentheid geassesseer gaan word. 

LU 4.5 LU 4.6 LU 6.2 LU 6.3 

Die leerders behoort nou al meer selfstandig te wees om groter verantwoordelikheid te aanvaar. Deel 
hiervan is om self boodskappe tuis en by die skool korrek oor te dra. Leerders kan dit eers in die klas oefen, 
waar die opvoeder vir hulle 'n boodskap gee om aan 'n ander opvoeder of selfs aan 'n ander leerder oor te 
dra. Toets die leerders gereeld hierin. Stuur op spesifieke dae 'n vraag of boodskap huis toe en laat die 
leerders die volgende dag die antwoord terug rapporteer. Doen dit gereeld totdat die leerders dit korrek kan 
doen. 

LU 1.5 LU 2.5 

Die leerders het teen hierdie tyd 'n redelike woordeskat opgebou. Hulle behoort teen hierdie tyd ook 
eenvoudige biblioteekboeke met eenvoudige woordeskat en baie herhaling te kan lees. Nooi leerders uit om 
sulke boeke by die skool te kom lees. Hulle kan die storie voorlees en vertel hoekom hulle daarvan hou. 
Bespreek die karakters en gebeure in die boek. Maak seker dat, selfs al het hulle die storie gememoriseer, 
hulle die boeke korrek hanteer (reg vashou, korrek blaai, ens.). Laat leerders die storie voorspel deur na die 
voorblad en prente in die boek te kyk. Wanneer hulle vashaak, kan hulle na ander woorde in die sin of na die 
prent kyk, of hulle kan "raai" wat die woord dalk kan wees. Daar is weer eens heelwat uitkomste wat hierop 
van toepassing is. Die onderwyser kan elke keer op 'n ander aspek fokus en die leerders oor 'n tydperk toets. 

LU 3.1 LU 3.2 LU 3.3 

LU 3.4 LU 3.6 

In hierdie module gaan die leerders heelwat hersiening doen van die frekewensie-woordeskat wat reeds 
aangeleer is. Sorg dat hulle dit gereeld lees en gebruik. Flits die woorde vir hulle en laat hulle dit gebruik 
wanneer hulle stories skryf. 

LU3.4 

Leer ook vir hulle die volgende woorde aan as frekwensie- woordeskat: jaag, stert, vinnig, soek, verloor, 
hartseer, kwaad, bang, opgewonde. 

LU 3.4 

Lees die storie aan hulle voor. Vra vooraf vir die leerders om spesifiek te luister hoe Makkie sy stert 
verloor het. Vra aan die einde van die storie vir hulle hoe dit gebeur het. Doen dieselfde met ander stories. 
Vra vooraf vir die leerders om vir iets spesifieks, of vir 'n hoofgedagte, te luister (bv. luister na die storie 
en probeer agterkom hoeveel kinders altesaam in die park gaan speel het, of hoekom Hansie so graag nuwe 
skoene wou he). Doen dit totdat u uiteindelik al die leerders hierop geassesseer het. 

LU 1.3 



168 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 



Vra na die storie vir die leerders hoe hulle voel as hulle iets verloor het (dit sluit ook by die vorige module 
aan). Laat hulle veral oor hulle gevoelens gesels. Wat maak ons nog ongelukkig? Wat maak jou bly / kwaad 
/ opgewonde? 

LU 2.1 

Daar is 'n hersieningsbladsy van woorde wat die leerders in die eerste paar modules geleer het. Laat hulle 
die woord met die regte prentjie verbind (elkeen in 'n ander kleur, anders is dit moeilik om na te sien). 

Laat die leerders die sinne eers in groepe en later individueel lees. Hulle moet ook 'n prent teken wat by 
die sinne pas. 

Leerders een of twee sinne skryf wat by die prent pas. (Hulle kan die woordeskatbladsy gebruik.) 

Gesels ook met die leerders oor "groot" en "klein". Begin die gesprek deur te se dat Makkie se stert baie 
klein is, terwyl die bos baie groot is. Laat leerders nog voorwerpe in die bos uitwys wat baie groot of baie 
klein is. Hulle moet die inligting dan in die tabel ovoorstel. Aan die een kant moet hulle alles in die bos 
teken wat kleiner as Willie is, aan die ander kant alles wat groter is. (Die gesprek kan ook uitbrei na ander 
alledaagse voorwerpe wat groot en klein is). 

3.3.6 LEERDERS AFDELING 

3.3.7 Inhoud 

• Lees die storie en teken die prentjie 



Figure 3.8 



Willie en Makkie speel in die bos. Hulle speel aan-aan. Willie hardloop. Makkie hardloop vinnig. Willie 
vang vir Makkie. Makkie se stert is weg! Willie en Makkie is baie hartseer. Hulle soek en soek. Die stert is 
weg! Pappa en Mamma help ook soek. Hulle soek in die bos. Waar is Makkie se stert? 



LU3.4 



169 



Table 3.15 




Figure 3.9 



LU4.3 





Table 3.16 



• Wat is groter en kleiner as Willie? 



Groter as Willie 


Kleiner as Willie 























Table 3.17 



LU 5.1 





Table 3.18 



Bou die woord en teken die prent 



170 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 



9\ ee /l 






s \ee/ r 






b w n 






m \ee/' 






v \ee/ r 







Figure 3.10 



LU3.5 





Table 3.19 



aa 


aartappel 


gaan 


haan 


kraan 


traan 


saam 


maan 


raas 


ee 


geel 


meet 


see 


weet 


veel 


been 


leer 


bees 



Table 3.20 



LU3.4 





Table 3.21 



171 





Q 



3 



£ 



Figure 3.11 



LU 4.1 





Table 3.22 



3.3.8 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 



172 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

Assesseringstandaard 4.3: Dit is duidelik wanneer die leerder vir verskillende doeleindes skryf. 
Leeruitkomste 5:DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.1: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om konsepte te ontwikkel. 

3.4 Wat 'n Ramp! - 04 4 

3.4.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

3.4.2 Wat 'n ramp! 

3.4.3 OPVOEDERS AFDELING 

3.4.4 Memorandum 

3.4.4.1 INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns sowel 
as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe anders 
mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

'n Ramp tref die maats in die bos. Uil gee goeie raad. 

3.4.5 Hoe-frekwensie woorde en nuwe woordeskat word hersien. 

Skrif tussen lyne kry aandag. 
INTEGRASIE VAN TEMAS 

• Sosiale geregtighede 

Leerders word bewus van mense met liggaamlike gebreke. Hulle het spesiale versorging nodig en ander 
moet nie neersien op hulle nie. Gevoelens word bespreek en leerders word bewus van wat veroorsaak on- 
gelukkigheid, hartseer, vrees ens. 

• 'n Gesonde omgewing 

Leerders leer meer van die natuur naamlik, akkedisse; hoe om die natuur te bewaar en te versorg. 

Die Graad l's behoort nou min of meer in die helfte van die jaar te wees. Hulle ken al hulle enkelklanke 
en gaan nou meer aandag gee aan woordbou, asook die aanleer van dubbelklanke. In hierdie module word 
aa, ee en oo aangeleer. Onthou om hierdie klanke op gereelde basis vir die leerders te flits. 



This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26369/l.l/>. 



173 

In hierdie module begin die leerders in dik lyntjies skryf. Sommige skole verkies dat die leerders direk in 
dun lyntjies begin skryf, of slegs in die helfte van die lyntjie skryf. In daardie geval moet die module asseblief 
aangepas word. 

Leerders moet elke week ten minste een storie skryf. Laat hulle die woorde op hulle woordeskatbladsye en 
hulle woordeboekies hiervoor gebruik. Gee aan hulle 'n onderwerp soos "Willie", of "Willie en Makkie gaan 
speel", of "Makkie se partytjie". Daar is verskeie uitkomste wat hierop van toepassing is. Die onderwyser 
kan, soos wat hy / sy in die klas op sekere aspekte van skryf fokus, self besluit watter uitkoms by watter 
geleentheid geassesseer gaan word. 

LU 4.5 LU 4.6 LU 6.2 LU 6.3 

Die leerders behoort nou al meer selfstandig te wees om groter verantwoordelikheid te aanvaar. Deel 
hiervan is om self boodskappe tuis en by die skool korrek oor te dra. Leerders kan dit eers in die klas oefen, 
waar die opvoeder vir hulle 'n boodskap gee om aan 'n ander opvoeder of selfs aan 'n ander leerder oor te 
dra. Toets die leerders gereeld hierin. Stuur op spesifieke dae 'n vraag of boodskap huis toe en laat die 
leerders die volgende dag die antwoord terug rapporteer. Doen dit gereeld totdat die leerders dit korrek kan 
doen. 

LU 1.5 LU 2.5 

Die leerders het teen hierdie tyd 'n redelike woordeskat opgebou. Hulle behoort teen hierdie tyd ook 
eenvoudige biblioteekboeke met eenvoudige woordeskat en baie herhaling te kan lees. Nooi leerders uit om 
sulke boeke by die skool te kom lees. Hulle kan die storie voorlees en vertel hoekom hulle daarvan hou. 
Bespreek die karakters en gebeure in die boek. Maak seker dat, selfs al het hulle die storie gememoriseer, 
hulle die boeke korrek hanteer (reg vashou, korrek blaai, ens.). Laat leerders die storie voorspel deur na die 
voorblad en prente in die boek te kyk. Wanneer hulle vashaak, kan hulle na ander woorde in die sin of na die 
prent kyk, of hulle kan "raai" wat die woord dalk kan wees. Daar is weer eens heelwat uitkomste wat hierop 
van toepassing is. Die onderwyser kan elke keer op 'n ander aspek fokus en die leerders oor 'n tydperk toets. 

LU 3.1 LU 3.2 LU 3.3 

LU 3.4 LU 3.6 

In hierdie module gaan die leerders heelwat hersiening doen van die frekewensie-woordeskat wat reeds 
aangeleer is. Sorg dat hulle dit gereeld lees en gebruik. Flits die woorde vir hulle en laat hulle dit gebruik 
wanneer hulle stories skryf. 

LU3.4 

Leer ook vir hulle die volgende woorde aan as frekwensie- woordeskat: jaag, stert, vinnig, soek, verloor, 
hartseer, kwaad, bang, opgewonde. 

LU 3.4 

Lees die storie aan hulle voor. Vra vooraf vir die leerders om spesifiek te luister hoe Makkie sy stert 
verloor het. Vra aan die einde van die storie vir hulle hoe dit gebeur het. Doen dieselfde met ander stories. 
Vra vooraf vir die leerders om vir iets spesifieks, of vir 'n hoofgedagte, te luister (bv. luister na die storie 
en probeer agterkom hoeveel kinders altesaam in die park gaan speel het, of hoekom Hansie so graag nuwe 
skoene wou he). Doen dit totdat u uiteindelik al die leerders hierop geassesseer het. 

LU 1.3 

Vra na die storie vir die leerders hoe hulle voel as hulle iets verloor het (dit sluit ook by die vorige module 
aan). Laat hulle veral oor hulle gevoelens gesels. Wat maak ons nog ongelukkig? Wat maak jou bly / kwaad 
/ opgewonde? 

LU 2.1 

Daar is 'n hersieningsbladsy van woorde wat die leerders in die eerste paar modules geleer het. Laat hulle 
die woord met die regte prentjie verbind (elkeen in 'n ander kleur, anders is dit moeilik om na te sien). 

Lees die storie op die volgende bladsy vir die leerders voor. Aan die einde is 'n rympie wat hulle moet 
sing. (Hulle moet dus 'n wysie daarvoor maak.) Gee nou vir die leerlinge sinne wat hulle mondelings moet 
voltooi om vas te stel of hulle oorsaak en gevolg verstaan. Voorbeelde hiervan is: 

Makkie was hartseer omdat. . .. 

Willie wou vir Makkie help, want. . . 

Hulle kon nie die stert kry nie omdat . . . 



174 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

Hulle moes later maar ophou soek omdat. . . 
Wanneer iemand hartseer is,. . . 
Willie en Makkie was bly omdat. . . 
Willie het vir Grootoog gaan vra omdat. . . 
LU 5.2 

3.4.6 LEERDERS AFDELING 

3.4.7 Inhoud 

3.4.7.1 Goeie ou Grootoog! 

Die volgende more breek sonnig en vrolik aan. Willie wil net uit die bed spring en gaan melk drink en speel, 
toe hy van Makkie se stert onthou. Hulle sal nie vandag kan speel nie. Hulle sal eers aan 'n plan moet dink 
om Makkie te help. Hoe weet hy nie. En waar hy vir Makkie 'n nuwe stert gaan kry, weet hy ook nie. Maar 
hy is Makkie se maatjie en maatjies help mekaar. Hy moet net aan 'n plan dink! 

Nadat hulle ontbyt geeet het en Willie sy gesig en ore mooi skoon gewas het, tel Willie weer vir Makkie 
op sy skouer. Makkie se gesiggie lyk nog treuriger as die vorige dag. Hy mis sy lang stert sommer baie! 

Willie stap eers vir oulaas terug na hulle speelplek, maar daar is nog geen teken van Makkie se stert nie. 
Hulle moet maar ophou soek. Om so 'n klein, bruin stertjie op die groot, bruin grond te kry, is seker maar 
onmoontlik. Daar is nog net een ding wat hulle kan doen. Hulle moet vir Grootoog gaan vra! 

Grootoog sit hoog in 'n boom en slaap toe Willie en Makkie daar aankom. Gelukkig word hy wakker en 
loer na Willie en Makkie met sulke skrefiesoe. (Uile slaap mos graag in die dag en Grootoog is moeg na hy 
die heelnag rondgevlieg het.) "Makkie se stert? Het julle dan nie geweet dat akkedisse hulle sterte maar af 
en toe verloor nie? Daarom groei daar altyd net weer 'n nuwe een uit." 'n Nuwe stert? Gaan Makkie 'n 
nuwe stert kry? Hulle kan hulle ore nie glo nie. Makkie is so bly dat hy van Willie se skouer afval en op sy 
rug op die grond beland! Willie laat ook nie op horn wag nie en rol saam met Makkie op die blare rond van 
pure vreugde! Hulle het sommer 'n liedjie gemaak, so bly was hulle. Kyk of jy kan saamsing! 

Ons is altwee baie bly, 

Makkie het sy stert gekry! 

Nie hier onder op die grond, 

Al soek ons oral rond en bont! 

Sy stertjie was toe glad nie weg! 

Hy kry mos weer een, als is reg! 

Nou kan ons mos weer gaan speel, 

Die son skyn tog so mooi en geel! 



175 




Figure 3.12 



LU 4.1 





Table 3.23 



• Vul die blokkiesraaisel in 



176 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 




5 



Figure 3.13 



1. Wie se stert was weg? 

2. Waar het die stert weggeraak? 

3. Het hulle die stert weer gekry? 

4. Wie het vir Makkie gevang? 

5. Wie het vir Makkie goeie nuus gegee? 



LU 5.3 





Table 3.24 



Vul in: o en oo en teken die prentjie 



177 



k_.p 




k — p 




s m 




s m 




r___k 




r k 





Figure 3.14 



LU3.5 





Table 3.25 



00 


soom 


oom 


boom 


room 


hoor 


woon 


groot 


loop 



Table 3.26 



LU3.4 





Table 3.27 



178 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

3.4,8 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4:SKRYF: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste 
vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 5.-DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 

3.5 Wat 'n Ramp! - 05 5 

3.5.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

3.5.2 Wat 'n ramp! 

3.5.3 OPVOEDERS AFDELING 

3.5.4 Memorandum 

3.5.4.1 INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns sowel 
as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe anders 
mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

'n Ramp tref die maats in die bos. Uil gee goeie raad. 

3.5.5 Hoe-frekwensie woorde en nuwe woordeskat word hersien. 

Skrif tussen lyne kry aandag. 
INTEGRASIE VAN TEMAS 

• Sosiale geregtighede 



5 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26372/l.l/>. 



179 

Leerders word bewus van mense met liggaamlike gebreke. Hulle het spesiale versorging nodig en ander 
moet nie neersien op hulle nie. Gevoelens word bespreek en leerders word bewus van wat veroorsaak on- 
gelukkigheid, hartseer, vrees ens. 

• 'n Gesonde omgewing 

Leerders leer meer van die natuur naamlik, akkedisse; hoe om die natuur te bewaar en te versorg. 

Die Graad l's behoort nou min of meer in die helfte van die jaar te wees. Hulle ken al hulle enkelklanke 
en gaan nou meer aandag gee aan woordbou, asook die aanleer van dubbelklanke. In hierdie module word 
aa, ee en oo aangeleer. Onthou om hierdie klanke op gereelde basis vir die leerders te flits. 

In hierdie module begin die leerders in dik lyntjies skryf. Sommige skole verkies dat die leerders direk in 
dun lyntjies begin skryf, of slegs in die helfte van die lyntjie skryf. In daardie geval moet die module asseblief 
aangepas word. 

Leerders moet elke week ten minste een storie skryf. Laat hulle die woorde op hulle woordeskatbladsye en 
hulle woordeboekies hiervoor gebruik. Gee aan hulle 'n onderwerp soos "Willie", of "Willie en Makkie gaan 
speel", of "Makkie se partytjie". Daar is verskeie uitkomste wat hierop van toepassing is. Die onderwyser 
kan, soos wat hy / sy in die klas op sekere aspekte van skryf fokus, self besluit watter uitkoms by watter 
geleentheid geassesseer gaan word. 

LU 4.5 LU 4.6 LU 6.2 LU 6.3 

Die leerders behoort nou al meer selfstandig te wees om groter verantwoordelikheid te aanvaar. Deel 
hiervan is om self boodskappe tuis en by die skool korrek oor te dra. Leerders kan dit eers in die klas oefen, 
waar die opvoeder vir hulle 'n boodskap gee om aan 'n ander opvoeder of selfs aan 'n ander leerder oor te 
dra. Toets die leerders gereeld hierin. Stuur op spesifieke dae 'n vraag of boodskap huis toe en laat die 
leerders die volgende dag die antwoord terug rapporteer. Doen dit gereeld totdat die leerders dit korrek kan 
doen. 

LU 1.5 LU 2.5 

Die leerders het teen hierdie tyd 'n redelike woordeskat opgebou. Hulle behoort teen hierdie tyd ook 
eenvoudige biblioteekboeke met eenvoudige woordeskat en baie herhaling te kan lees. Nooi leerders uit om 
sulke boeke by die skool te kom lees. Hulle kan die storie voorlees en vertel hoekom hulle daarvan hou. 
Bespreek die karakters en gebeure in die boek. Maak seker dat, selfs al het hulle die storie gememoriseer, 
hulle die boeke korrek hanteer (reg vashou, korrek blaai, ens.). Laat leerders die storie voorspel deur na die 
voorblad en prente in die boek te kyk. Wanneer hulle vashaak, kan hulle na ander woorde in die sin of na die 
prent kyk, of hulle kan "raai" wat die woord dalk kan wees. Daar is weer eens heelwat uitkomste wat hierop 
van toepassing is. Die onderwyser kan elke keer op 'n ander aspek fokus en die leerders oor 'n tydperk toets. 

LU 3.1 LU 3.2 LU 3.3 

LU 3.4 LU 3.6 

In hierdie module gaan die leerders heelwat hersiening doen van die frekewensie-woordeskat wat reeds 
aangeleer is. Sorg dat hulle dit gereeld lees en gebruik. Flits die woorde vir hulle en laat hulle dit gebruik 
wanneer hulle stories skryf. 

LU3.4 

Leer ook vir hulle die volgende woorde aan as frekwensie- woordeskat: jaag, stert, vinnig, soek, verloor, 
hartseer, kwaad, bang, opgewonde. 

LU 3.4 

Lees die storie aan hulle voor. Vra vooraf vir die leerders om spesifiek te luister hoe Makkie sy stert 
verloor het. Vra aan die einde van die storie vir hulle hoe dit gebeur het. Doen dieselfde met ander stories. 
Vra vooraf vir die leerders om vir iets spesifieks, of vir 'n hoofgedagte, te luister (bv. luister na die storie 
en probeer agterkom hoeveel kinders altesaam in die park gaan speel het, of hoekom Hansie so graag nuwe 
skoene wou he). Doen dit totdat u uiteindelik al die leerders hierop geassesseer het. 

LU 1.3 

Vra na die storie vir die leerders hoe hulle voel as hulle iets verloor het (dit sluit ook by die vorige module 
aan). Laat hulle veral oor hulle gevoelens gesels. Wat maak ons nog ongelukkig? Wat maak jou bly / kwaad 
/ opgewonde? 



180 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

LU 2.1 

Daar is 'n hersieningsbladsy van woorde wat die leerders in die eerste paar modules geleer het. Laat hulle 
die woord met die regte prentjie verbind (elkeen in 'n ander kleur, anders is dit moeilik om na te sien). 

Vertel, in u eie woorde, aan die leerders die legende wat verduidelik hoekom dassie nie 'n stert het nie. 
Laat hulle daarna die diere en hul sterte op die volgende bladsy uitknip en die sterte by die regte diere plak. 

Lank, lank gelede, het geeneen van die diere sterte gehad nie. Dit was nogal lastig, want 'n stert kan 
tog so handig wees om vliee weg te jaag. Op 'n dag kom daar 'n boodskap na die diere wat se dat daar die 
volgende middag, op die hoe berg, sterte uitgedeel sal word. 

Van die diere, soos luiperd en jakkals, het sommer dadelik begin stap. Hulle wou seker maak dat hulle 
mooi sterte kry. Van die ander diere, soos hasie, olifant en kameelperd was bietjie luier. Hulle wou nog eers 
'n bietjie eet en in die middagsonnetjie staan. Hulle sou wel ook darem 'n stert kry. 

Van al die diere was dassie die minste lus vir die klim teen die berg op. Hy wou darem veel eerder in die 
sonnetjie le. Hy besluit toe om so halfpad teen die berg op 'n klip te gaan sit en kyk hoe die diere met hulle 
nuwe sterte lyk as hulle afkom. 

Dit was ook nie lank voor van die diere teen die berg begin afkom het nie. Jakkals was baie trots op sy 
pragtige stert. Hy het dit voor dassie gewaai en gewag dat dassie dit moes bewonder. Ook luiperd het baie 
van sy sterk stert met die kolle op gehou. Een na die ander het die diere begin afkom. Buffel, leeu, sebra, 
renoster, seekoei en al die ander diere. Dassie het gele soos hy lag vir hasie en olifant se kort stertjies. Ook 
kameelperd het vir dassie baie snaaks gelyk met sy kort stertjie en lang nek. "En wat van jou, Dassie," het 
kameelperd gebrom. "Wanneer gaan jy 'n stert kry?" 

Skielik het dassie geskrik. Die mooi lang sterte was lankal op. Hy sou moes hardloop om selfs 'n kort 
stertjie te kry. 

Maar dassie was te laat. Teen die tyd dat hy bo-op die berg gekom het, was daar glad nie meer sterte 
oor nie. Nie eens een ou klein stertjie nie. 

Dassie moes maar druipstert omdraai. En van daardie dag af moes dassie maar tussen die klippe wegkruip, 
want die ander diere het altyd gelag as hulle horn so sonder 'n stert sien. 

3.5.6 LEERDERS AFDELING 

3.5.7 Inhoud 

• Lees die gediggie. Kan julle bewegings by die woorde sit? 

In die bos is almal bly 

Makkie het sy stert gekry. 
Almal het so lank gesoek 
om elke draai en elke hoek. 
Dis nou tyd om fees te vier 
in die bos, ja sommer hier! 
Klap jul hande almal saam 
maak nie saak wat is jou naam! 
Spring dan hoog op in die lug. 
Vandag moet jy nie een keer sug! 
Sit jou hande in jou sy, 
dans dan sommer, ons is bly! 



LU 2.3 




LU3.4 





Table 3.28 



Knip die prente uit en pas die diere by hul sterte. 



181 



Jakkals 


"V 


01 if ant 


^^st, 


Akkedis 


J 



Figure 3.15 



• Knip die prente uit en pas die diere by hul sterte. 



182 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 




Jagluipercl 




Kameelperd 



Figure 3.16 



LU 5.3 





Table 3.29 



• Kyk na die prente. Omkring die verskille wat jy sien. 



183 




Figure 3.17 



LU 5.3 





Table 3.30 



• Kies die regte klankie om die woord te bou. 



184 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 




kr_ 



_n 




rrv 




t n 





I 




k I 




P- 



Figure 3.18 



LU 1.6 





Table 3.31 



• Lees die storie en teken die prent. 

Willie wil met sy skopfiets gaan ry. Sy skopfiets is weg. Willie soek en soek. Hy soek in die boomhuis. Hy 
soek op die grond. Hy kan sy skopfiets nerens kry nie. Makkie help vir Willie. Hulle kan nie die skopfiets 
kry nie. Hier kom Kassie aan. Kassie het Willie se skopfiets. Almal is baie bly. 



185 



Figure 3.19 



LU3.4 



Table 3.32 



3.5.8 Assessering 

Leeruitkomste 2:LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.6: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 
'n wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.3: Dit is duidelik wanneer die leerder sing, resiteer, mimiek en liedjies, gedigte 
en rympies opvoer. 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 5:DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 



186 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

3.6 Willie gaan visvang - 01 6 

3.6.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

3.6.2 Willie gaan visvang 

3.6.3 OPVOEDERS AFDELING 

3.6.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Sport as onderwerp word in hierdie module behandel. Willie gaan visvang en daar wag 'n groot verrassing. 

Woorde en letters word tussen lyne geoefen. 

INTEGRASIE VAN TEMAS 

Menseregte 

• Almal het die reg op sportdeelname. Daar moet geriewe vir almal wees, 
'n Gesonde omgewing 

• Daar moet veilige plekke wees waar kinders kan speel. 

• Bespreek. 

Die module, "Willie gaan visvang", behandel verskillende sportsoorte. Laat die kinders gesels oor die sport- 
soorte waaraan hulle deelneem en sportfoto's en -berigte klas toe bring. 

Probeer om een of meer sportwedstryde op radio of televisie vir die leerders op band te neem. Hulle 
moet deur te luister (nie kyk nie!), probeer raai watter sportsoort ter sprake is. Indien daar 'n hele paar 
voorbeelde is, kan die onderwyser vooraf vir die leerders die verskillende opsies gee. Dit is belangrik dat 
leerders soms na 'n stem luister van iemand wat hulle nie kan sien nie. Probeer dus ook om gereeld vir hulle 
stories op band te speel. 

LU 1.1 

Lees die storie "Willie gaan visvang" aan die klas voor en vra vrae om te toets of hulle geluister het. 
Leerlinge kan ook hierdie en ander stories vir die klas terugvertel. 

LU 1.3 

Die onderwyser kan 'n visvang-speletjie maak om leerlinge se woordeskat uit vorige modules te toets. Kies 
woorde wat die leerders in vorige modules moes leer en skryf hulle op karton neer. (Oopgeknipte papdose of 



6 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26375/l.l/>. 



187 

ander kartonhouers kan baie goed vir die doel gebruik word.) Heg 'n skuifspeld aan elke kaartjie vas. Maak 
nou twee of drie eenvoudige visstokkies met 'n hoekie aan die punt. (Die hoekie kan ook 'n skuifspeld wees 
wat oopgebuig is.) Die "vissies" word met die woorde na onder in 'n houer of op die mat geplaas. Leerders 
kan nou in groepies van twee of drie visse vang. Indien hulle die woordjie kan lees, kan hulle dit hou. Indien 
nie, moet hulle dit teruggooi. Die leerder wat aan die einde die meeste visse het, wen. 

LU 3.4 

In die vorige module is die aa, ee en oo klanke aangeleer. In hierdie module hersien ons bogenoemde 
klanke en leer ook die uu en oe klanke aan. Agterin hierdie module is weer klankekaartjies wat die leerders 
kan uitknip om woorde mee te bou. Laat hulle hierdie kaartjies gereeld uithaal en daarmee woorde bou. 
(Dit is verkieslik dat die kaartjies op karton gekopieer word.) 

LU 6.1 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: sport, visvang, rugby, krieket, netbal, hokkie, sokker. 
Onthou om hierdie, asook woorde uit vorige modules, gereeld vir die leerders te flits. 

LU 3.4 

Koerantaktiwiteite: 

Versamel 'n aantal koerante en deel die klas in groepe van vier tot vyf leerders. Laat hulle die aktiwiteit 
op die volgende bladsy voltooi. 

Gebruik ook die koerante om leerders aktiwiteite soos die volgende te laat doen. 

• Knip letters uit die koerant om die lede in julle groepe se name mee te bou. 

• Soek 'n prent in die koerant van iemand wat gelukkig is. 

• Soek 'n prent in die koerant van iemand wat hartseer is. 

• Knip vier woorde uit die koerant wat die lede in jou groep kan lees. 

• Knip drie woorde uit die koerant en gebruik dit om drie verskillende sinne te skryf. 

• Soek 'n woord in die koerant wat met "b" begin. 

• Soek 'n woord in die koerant met die "aa" klankie in. 

LU 5.3 

Leerders begin nou in dun lyntjies skryf. Sorg dat hulle gereeld oefening kry hierin. Stories word egter 
nog steeds op skoon papier, sonder lyne, geskryf. Laat hulle die aktiwiteit op bladsy 5 doen. Daar is oop 
lyntjies waarin hulle ook ander letters, syfers en sinne kan oefen. 

3.6.5 

3.6.6 LEERDERS AFDELING 

3.6.7 Inhoud 

3.6.7.1 Willie Waps gaan visvang 

Willie Waps staan gereed met sy rugsakkie op sy rug. Dit is 'n pragtige dag in die bos en hy gaan visvang! 
Sy pappa het sy visstok vir horn gemaak toe hy nog baie klein was en hy is baie lief daarvoor. Dit is 'n baie 
netjiese visstokkie en Willie het al drie groot visse en ag kleintjies daarmee gevang. 

Willie se pappa het horn leer visvang. Hy was sommer nog klein toe sy pappa horn vir die eerste keer 
saamgeneem het. Daar langs die stroom het sy pappa vir horn geleer hoe 'n mens 'n visstok vashou, en van 
die aas wat jy aan jou hoek moet sit en die visse wat wurmpies en goggatjies eet. Sy pappa het ook vir horn 
geleer dat 'n mens nooit meer moet vang as wat jy gaan nodig hg nie, anders is daar later geen visse in die 
bos oor nie. Elke keer wanneer Willie op sy eie gaan visvang, onthou hy weer al hierdie belangrike dinge wat 
sy pappa horn oor visvang geleer het. 

Met Makkie op sy skouer loop Willie in die rigting van die stroompie by die groot boom. Vandag gaan hy 
darem vir jou lekker visvang! In sy rugsakkie het hy 'n blikkie met aas vir die visse en 'n botteltjie koeldrank 
vir wanneer hy dors word. (Makkie sal sommer uit die stroompie water drink, want akkedisse hou nie baie 
van koeldrank nie.) 



188 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 



By die stroompie gekom, stap Willie stadiger en Makkie loer versigtig oor sy skouer. Hulle wil nie die 
visse skrikmaak nie - anders vang hulle dalk niks! Willie gaan sit op 'n mooi ronde klip en begin solank die 
aas aan sy hoek sit. Daarna gooi hy die lyn in die water en sit terug. Nou moet die visse byt! 

Die van julle wat al gaan visvang het, sal seker weet dat mens soms lank sit sonder dat enige visse aan 
jou aas kom proe. Willie en Makkie is later skoon moeg! Visvang is nie lekker as 'n mens nie 'n vis vang nie! 
Gelukkig kom Vollie later daar verby gestap - hy grawe in die bos vir bolle en knolle om te eet. Toe hy vir 
Willie en Makkie sien, onderbreek hy eers sy soektog na kos en kom sit by hulle en gesels. Hulle gesels so 
lekker oor die bos en die nuwe paadjies wat Vollie gesien het en die nuwe plekkies waar hulle nog altwee wil 
gaan loop, dat Willie skoon vergeet van die visse wat hy wil vang. Skielik is daar 'n harde pluk aan die lyn! 
Willie en Makkie wip soos hulle skrik en Vollie dans al in die ronde van opgewondenheid! Wat het Willie 
gevang? 

• Makkie en Vollie was so opgewonde, dat hulle 'n liedjie gesing het. Kan jy saamsing? 

Ons staan nog so by die stroom, 
ons het nog gestaan en droom. 
Skielik byt iets aan die hoek, 
nou moet ons die vis gaan soek! 
Willie moet nou swoeg en sweet 
as hy vanaand die vis wil eet. 
Visvang is mos harde werk, 
jy word sommer baie sterk! 
Ons is sommer baie bly! 
Willie gaan 'n groot vis kry! 
Sing nou almal, sing nou saam. 
Sing vir Willie, roep sy naam! 



LU3.4 



Table 3.33 



• Soek 'n prent in die koerant wat by die woord pas. 







Krieket 


sokker 






Rugby 


tennis 



Table 3.34 



LU3.4 





Table 3.35 



189 



TTT7 

mi: 



H 



tTtt 



Figure 3.20 



• Omkring al die woorde wat jy kan sien 

vangkrltsviskjhgnyrthshuis 
mbisngtreinklmbndhonder 
klfhrtdstertkhjopmsboomky 
gnhjkonsgfhrbessieskkplks 
grtvierjhkglpwaterkhmnkas 



LU 4.1 





Table 3.36 



LU 6.2 





Table 3.37 



190 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

3.6.8 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.2: Dit is duidelik wanneer die leerder met woorde werk. 

3.7 Willie gaan visvang - 02 7 

3.7.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

3.7.2 Willie gaan visvang 

3.7.3 OPVOEDERS AFDELING 

3.7.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Sport as onderwerp word in hierdie module behandel. Willie gaan visvang en daar wag 'n groot verrassing. 

Woorde en letters word tussen lyne geoefen. 

INTEGRASIE VAN TEMAS 

Menseregte 

• Almal het die reg op sportdeelname. Daar moet geriewe vir almal wees, 
'n Gesonde omgewing 

• Daar moet veilige plekke wees waar kinders kan speel. 

• Bespreek. 



7 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26381/l.l/>. 



191 

Die module, "Willie gaan visvang", behandel verskillende sportsoorte. Laat die kinders gesels oor die sport- 
soorte waaraan hulle deelneem en sportfoto's en -berigte klas toe bring. 

Probeer om een of meer sportwedstryde op radio of televisie vir die leerders op band te neem. Hulle 
moet deur te luister (nie kyk nie!), probeer raai watter sportsoort ter sprake is. Indien daar 'n hele paar 
voorbeelde is, kan die onderwyser vooraf vir die leerders die verskillende opsies gee. Dit is belangrik dat 
leerders soms na 'n stem luister van iemand wat hulle nie kan sien nie. Probeer dus ook om gereeld vir hulle 
stories op band te speel. 

LU 1.1 

Lees die storie "Willie gaan visvang" aan die klas voor en vra vrae om te toets of hulle geluister het. 
Leerlinge kan ook hierdie en ander stories vir die klas terugvertel. 

LU 1.3 

Die onderwyser kan 'n visvang-speletjie maak om leerlinge se woordeskat uit vorige modules te toets. Kies 
woorde wat die leerders in vorige modules moes leer en skryf hulle op karton neer. (Oopgeknipte papdose of 
ander kartonhouers kan baie goed vir die doel gebruik word.) Heg 'n skuifspeld aan elke kaartjie vas. Maak 
nou twee of drie eenvoudige visstokkies met 'n hoekie aan die punt. (Die hoekie kan ook 'n skuifspeld wees 
wat oopgebuig is.) Die "vissies" word met die woorde na onder in 'n houer of op die mat geplaas. Leerders 
kan nou in groepies van twee of drie visse vang. Indien hulle die woordjie kan lees, kan hulle dit hou. Indien 
nie, moet hulle dit teruggooi. Die leerder wat aan die einde die meeste visse het, wen. 

LU 3.4 

In die vorige module is die aa, ee en oo klanke aangeleer. In hierdie module hersien ons bogenoemde 
klanke en leer ook die uu en oe klanke aan. Agterin hierdie module is weer klankekaartjies wat die leerders 
kan uitknip om woorde mee te bou. Laat hulle hierdie kaartjies gereeld uithaal en daarmee woorde bou. 
(Dit is verkieslik dat die kaartjies op karton gekopieer word.) 

LU 6.1 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: sport, visvang, rugby, krieket, netbal, hokkie, sokker. 
Onthou om hierdie, asook woorde uit vorige modules, gereeld vir die leerders te flits. 

LU 3.4 

3.7.5 LEERDERS AFDELING 

3.7.6 Inhoud 

• Lees en skryf al die uu woorde in die muur. 



naam 


kop 


vuur 


sop 


suur 


gaan 


duur 


huur 


klop 




gluur 


hoop 


koop 


voor 





Table 3.38 



192 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 




Figure 3.21 



LU3.5 





Table 3.39 



• Wat het jy nodig om hierdie sportsoorte te speel? Verbind die regte woorde en prente. 



193 



ru 



9 b y 




krieket 




tennis 




hokk 



le 



net be 




visvanc 




Figure 3.22 



LU3.4 





Table 3.40 



• Lees en skryf al die "oe" woorde in die boek. 



hoor 


Saam 


soek 


moeg 


lap 


Sing 


groet 


teer 


koek 


Voet 


sap 


skoen 


soen 


mamma 


goed 





Table 3.41 



194 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 




Figure 3.23 



LU3.4 





Table 3.42 



TTT7 



_^_ 



z z 

x v. 

I 1 

u U •' 



195 



Figure 3.24 



LU 4.1 





Table 3.43 



• Omkring die regte woordjie 



196 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 





veer 





seer 





reen 





naar 




saam 



Figure 3.25 



LU6.1 





Table 3.44 



3.7.7 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4.-LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 



197 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 

3.8 Willie gaan visvang - 03 8 

3.8.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

3.8.2 Willie gaan visvang 

3.8.3 OPVOEDERS AFDELING 

3.8.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Sport as onderwerp word in hierdie module behandel. Willie gaan visvang en daar wag 'n groot verrassing. 

Woorde en letters word tussen lyne geoefen. 

INTEGRASIE VAN TEMAS 

Menseregte 

• Almal het die reg op sportdeelname. Daar moet geriewe vir almal wees, 
'n Gesonde omgewing 

• Daar moet veilige plekke wees waar kinders kan speel. 

• Bespreek. 

Die module, "Willie gaan visvang", behandel verskillende sportsoorte. Laat die kinders gesels oor die sport- 
soorte waaraan hulle deelneem en sportfoto's en -berigte klas toe bring. 

Probeer om een of meer sportwedstryde op radio of televisie vir die leerders op band te neem. Hulle 
moet deur te luister (nie kyk nie!), probeer raai watter sportsoort ter sprake is. Indien daar 'n hele paar 
voorbeelde is, kan die onderwyser vooraf vir die leerders die verskillende opsies gee. Dit is belangrik dat 
leerders soms na 'n stem luister van iemand wat hulle nie kan sien nie. Probeer dus ook om gereeld vir hulle 
stories op band te speel. 



s This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26388/l.l/>. 



198 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

LU 1.1 

Lees die storie "Willie gaan visvang" aan die klas voor en vra vrae om te toets of hulle geluister het. 
Leerlinge kan ook hierdie en ander stories vir die klas terugvertel. 

LU 1.3 

Die onderwyser kan 'n visvang-speletjie maak om leerlinge se woordeskat uit vorige modules te toets. Kies 
woorde wat die leerders in vorige modules moes leer en skryf hulle op karton neer. (Oopgeknipte papdose of 
ander kartonhouers kan baie goed vir die doel gebruik word.) Heg 'n skuifspeld aan elke kaartjie vas. Maak 
nou twee of drie eenvoudige visstokkies met 'n hoekie aan die punt. (Die hoekie kan ook 'n skuifspeld wees 
wat oopgebuig is.) Die "vissies" word met die woorde na onder in 'n houer of op die mat geplaas. Leerders 
kan nou in groepies van twee of drie visse vang. Indien hulle die woordjie kan lees, kan hulle dit hou. Indien 
nie, moet hulle dit teruggooi. Die leerder wat aan die einde die meeste visse het, wen. 

LU 3.4 

In die vorige module is die aa, ee en oo klanke aangeleer. In hierdie module hersien ons bogenoemde 
klanke en leer ook die uu en oe klanke aan. Agterin hierdie module is weer klankekaartjies wat die leerders 
kan uitknip om woorde mee te bou. Laat hulle hierdie kaartjies gereeld uithaal en daarmee woorde bou. 
(Dit is verkieslik dat die kaartjies op karton gekopieer word.) 

LU 6.1 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: sport, visvang, rugby, krieket, netbal, hokkie, sokker. 
Onthou om hierdie, asook woorde uit vorige modules, gereeld vir die leerders te flits. 

LU 3.4 

Laat die leerders die storie op die volgende bladsy eers in groepe, en daarna individueel lees en die prentjie 
teken. 

Laat leerders nou 'n klasstorie in groepe skryf. Verdeel die klas in groepe en gee aan elke groep 'n skoon 
papier en een van die prentjies op p 16. (Prente kan vergroot word soos nodig.) Daar moet genoeg groepe 
wees sodat elkeen 'n prentjie kan kry. Groot klasse kan twee stories skryf. Elke groep moet nou vier sinne 
skryf wat by die prent pas. Op die ou end word die bladsy saamgebind as 'n storie. Die onderwyser beweeg 
tussen die groepe en help met die spel van woorde waar nodig. Gee vir elke leerder 'n takie, byvoorbeeld 
knip en plak die prentjie, kleur dit in, doen die skryfwerk, soek woorde in die woordeboekie, kontroleer, ens. 
Elke leerder in die groep moet op die ou end sy groep se storie lees om seker te maak dat hy / sy tevrede is 
en om te verseker dat daar so min as moontlik foute is. 

3.8.5 LEERDERS AFDELING 

3.8.6 Inhoud 

3.8.6.1 Willie se vangs 

"Jy het 'n vis gevang, jy het 'n vis gevang", skree Makkie opgewonde en val sommer van Willie se skouer af, 
so opgewonde is hy. "Trek horn uit! Trek die vis uit!" 

Enige visserman sal vir jou vertel dat mens soms nogal spook en spartel om die vis uit die water te trek. 
Willie se voorkop is op 'n plooi getrek van die konsentrasie! Hierdie is 'n groot vis, hy kan dit sommer voel! 
Dis baie swaar en dit gaan nie maklik wees om horn uit die water te trek nie! Hy sal moet stewig staan, 
anders gaan hierdie vis horn vang en dan beland hulle dalk albei in die water! 

Willie trek en trek. Makkie en Vollie juig! Almal is baie opgewonde! Hulle moedig vir Willie aan. Vollie 
het nou skoon vergeet dat hy eintlik op soek was na sy eie aandete. Vlakvarke eet mos nie vis nie en hy sal 
nie kan saameet aan hierdie lekker vis nie. 

Willie sukkel. Hy sit later plat op die grond en Vollie en Makkie sit agter horn en help horn. Makkie is 
eintlik te klein om regtig te help, maar hy is so opgewonde dat hy enigiets sal doen om hierdie vis van Willie 
uit te trek. 

Skielik val al drie plat op hulle rug! "Die vis, waar is die vis?", skree Makkie. Vollie en Willie staan verslae 
en kyk na die hoek van sy visstok. Daar is nie 'n vis nie! Daar is 'n groot stuk plant aan sy hoek! Willie 
het sy stok te ver ingegooi. Sy hoek het aan 'n plant aan die oorkant vasgehaak sonder dat hulle dit gesien 



199 

het! Dit was nooit 'n vis wat gebyt het nie. Dit was maar sommer die plant wat die vislyn laat styftrek het! 
Ai, en hy was so opgewonde oor sy vis! 

Skielik raak Vollie opgewonde. "Dis 'n plant met 'n baie lekker knol! Kan ek dit maar kry, Willie? Ek 
wil dit vir my aandete he!" Skielik begin almal lag! Willie het sowaar 'n plant gevang vir Vollie se aandete! 
Hy kon nou wel nie sy eie aandete vang nie, maar ten minste kon hy vir Vollie help! Saam stap hulle terug 
huis toe. "Volgende keer gaan jy 'n regte vis vang," troos Vollie. "Vir jou aandete!" Almal lag weer. "Ja, 
volgende keer", se Willie. 

• Kyk of jy beter as Willie kan visvang! Omkring die woorde wat jy kan lees. 




Figure 3.26 



LU6.1 





Table 3.45 



Kies die regte klankie om die woord te bou. 



200 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 






G^-O 







Figure 3.27 



LU 1.6 




Table 3.46 


LU 4.4 





Table 3.47 



Lees die storie en teken die prentjie. 



Willie wil gaan krieket speel. Sy pappa het sy kolf vir horn gemaak. Dit is 'n baie mooi kolf. Willie hou baie 
daarvan. Makkie, Vollie, Kassie en Bienkie gaan ook saam. Hulle speel langs die rivier. Bienkie gooi die bal. 
Willie slaan eerste. Hy slaan die bal hard. Hy slaan die bal in die rivier. Almal soek en soek. Makkie kry 
die bal. Dit was langs 'n groot klip. Nou is almal bly. Hulle kan weer speel. 



201 



Figure 3.28 



LU3.4 



Table 3.48 



202 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 



A'A^A V: :■ 



U 



tt^t 



v^r 



n 



AAA)- 



Figure 3.29 



LU 4.1 





Table 3.49 



• Kies die regte woord om die blokkiesraaisel te voltooi. 



krieket 


netbal 


rugby 


hokkie 


atletiek 


tennis 


sokker 





Table 3.50 



203 



_ 

6~ 



Figure 3.30 



1. In hierdie sport moet jy probeer om 'n drie te druk. 

2. Hierdie sport word slegs deur meisies en vroue gespeel. 

3. Jy kan nie hierdie sport sonder 'n raket speel nie, 

4. As jy hierdie sport wil speel, moet jy 'n groot ronde bal skop. 

5. Aan watter sportsoort neem Shaun Pollock deel? 

6. As jy hieraan wil deelneem, moet jy vinnig hardloop! 



LU 5.3 





Table 3.51 



3.8.7 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4.-LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Assesseringstandaard 4.4: Dit is duidelik wanneer die leerder 'n konsepweergawe van 'n skryfstuk 
skryf en dit hersien. 

Leeruitkomste 5:DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 



204 CHAPTER 3. KWARTAAL 3 

3.9 Willie gaan visvang - 04 9 

3.9.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

3.9.2 Willie gaan visvang 

3.9.3 OPVOEDERS AFDELING 

3.9.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Sport as onderwerp word in hierdie module behandel. Willie gaan visvang en daar wag 'n groot verrassing. 

Woorde en letters word tussen lyne geoefen. 

INTEGRASIE VAN TEMAS 

Menseregte 

• Almal het die reg op sportdeelname. Daar moet geriewe vir almal wees, 
'n Gesonde omgewing 

• Daar moet veilige plekke wees waar kinders kan speel. 

• Bespreek. 

Speel 'n raai-raai speletjie met die leerders. Een leerder kom staan voor die klas. Hy/sy moet aan 'n 
sportsoort dink en die ander leerders moet, deur vrae te vra, probeer raai waaraan hy dink. Hulle mag egter 
net vrae vra waarop hy/sy ja of nee mag antwoord, byvoorbeeld: 

Kan seuns en meisies daaraan deelneem? 

Het 'n mens 'n bal nodig? 

Het 'n mens nog iets anders nodig? 

Is dit krieket? 

Leerders mag ook ander interessante sportsoorte kies. Die leerder wat eerste reggeraai het, mag nou weer 
voor kom staan. 

LU 1.2 

LU 2.8 



9 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26394/l.l/>. 



205 

3.9.5 Behandel die tabel op die volgende bladsy in groepe met die leerders. Toets 
so om seker te maak dat elke leerder in die groep dit verstaan. Die klas teken 
dan klassikaal die tabel vir die hele klas. Indien die klas te groot is, kan dit ook 
in groepe (een tabel per groep) gedoen word. 

Vra vir die leerders in groepe vrae soos die volgende om te toets of hulle oorsaak en gevolg / rede verstaan. 
Gebruik ook eie vrae om sodoende al die leerders te toets. 

• Hoekom dra seuns 'n kopskerm in krieket? 

• Hoekom dra meisies skoene op 'n netbalbaan? 

• Wat sal gebeur as 'n span van 15 seuns teen 'n span van 6 seuns rugby speel? 

• Wat sal gebeur as 'n mens visvang sonder aas? 

• Wat sal gebeur as 'n mens met 'n rugbybal gholf speel? 

3.9.6 LU 5.2 

3.9.7 LEERDERS AFDELING 

3.9.8 Inhoud 

• Omkring al die oe en uu woorde wat jy sien. 

klhjyvuurkdlfjhgsoekhgftrnhoed 
duurhkglhoesj ghgklsoetkgmbm 
hgkjktuurlglkgbhoekmnbklboer 
hkjvoelufjitnbroerjhgklhuurkhlfl 



LU 6.2 





Table 3.52 



Hierdie tabel wys vir ons hoeveel kinders in Graad 1 aan watter sportsoorte deelneem. 



206 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 



ne 



xha\ 



ru 



9 b y 



krieket 



tennis 







M.WLWL 



Figure 3.31 



Beantwoord nou die vragies: 

1. Hoeveel kinders neem aan netbal deel? 

2. Hoeveel kinders neem aan rugby deel? . 

3. Hoeveel kinders neem aan tennis deel? . 

4. Hoeveel kinders neem aan krieket deel? 



LU3.1 





Table 3.53 



Vul nou die tabel vir julle klas of groep in! 



netbal 




rugby 




krieket 




tennis 





Table 3.54 



LU 5.4 





Table 3.55 



207 



AAA :■•;. y" 7 
q U 



SI 
"2 



i .- 



~Q CT 



n 



Figure 3.32 



LU 4.1 





Table 3.56 



uu 


muur 


tuur 


gluur 


vuur 


tuur 


huur 


suur 


kuur 


oe 


boek 


soen 


hoek 


voel 


goed 


voet 


moeg 


hoed 



Table 3.57 



208 



CHAPTER 3. KWARTAAL 3 



LU3.4 





Table 3.58 



i 


j 


t 


u 


X 


y 


z 


aa 


ee 


00 


uu 


oe 



Table 3.59 



3.9.9 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.1: Dit is duidelik wanneer die leerder visuele leidrade gebruik om betekenis 
te skep. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4.-LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 5.-DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.4: Dit is duidelik wanneer die leerder inligting verwerk. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.2: Dit is duidelik wanneer die leerder met woorde werk. 



Chapter 4 

Kwartaal 4 



4.1 Willie kom kuier - 01 1 

4.1.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

4.1.2 Willie kom kuier 

4.1.3 OPVOEDERS AFDELING 

4.1.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Daar sal baie probleme wees as Willie in die stad by ons (leerders) kom kuier. Aanpassings sal gemaak 
moet word. Leerders leer om te redeneer en probleme op te los. 

4.1.5 INTEGRASIE VAN TEMAS 

Menseregte 

• As Willie die bos verlaat om in die stad te gaan kuier, moet hy steeds veilig voel en hy moet versorg 
word. 



1 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26400/l.l/>. 



209 



210 CHAPTER 4. KWARTAAL 4 

'n Gesonde omgewing 

• Bespreek: Wat kan die leerders doen om hulle omgewing skoon te hou en veilig te maak? 

In hierdie module kom Willie by die kinders kuier. Dit berei hulle ook voor vir die laaste module, waar 
hulle weer by Willie gaan kuier. Leerders moet in gedagte hou dat Willie baie kleiner is as hulle. (In die 
eerste module word vertel dat hy onder 'n Graad 1-leerling se arm sal inpas.) Hulle gaan onder andere 
aktiwiteite beplan wat hulle saam met Willie kan doen en saam besluit watter probleme Willie in hulle huise 
sal ondervind. (Hy sal nie 'n deurknop kan bykom nie, waarskynlik nie met 'n mes en vurk kan eet nie, 'n 
gewone bed sal vir horn te groot wees, ens.) 

Die laaste klanke, ie, ui en ou word behandel. Leer die klanke klassikaal vir die leerders aan en le dit vas 
met die gegewe oefeninge. In die laaste module sal die leerders slegs hersiening doen van die jaar se klanke, 
asook baie vaslegging in woordbou. Ook in hierdie module word baie aandag gegee aan woordbou. Leerlinge 
moet daagliks woordbouaktiwiteite doen. Verskeie voorbeelde word in die verskillende modules gegee. Sorg 
dat hulle hulle woordboukaartjies gebruik om woorde te bou en nuwe woorde in hulle klaswoordeboekies 
skryf. Die laaste woordeskatkaartjies word agterin hierdie module gegee. 

LU 6.1 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: kuier, gaste, ooreenkomste, verskille, baljaar, speletjies, 
links, regs, hoogste, laagste, grootste, kleinste. Flits dit gereeld saam met woorde uit die vorige modules vir 
vaslegging. 

LU3.4 

Bladsy 1: Gesels met die leerders oor die begrippe, ooreenkomste en verskille. Laat hulle dit prakties 
oefen deur byvoorbeeld tydskrifprente van motors, ensovoorts te vergelyk. Help hulle om op kleure, grootte 
en 

ander kriteria te konsentreer. (Die twee motors verskil, want die een is geel en die ander rooi, maar hulle 
het ook sekere ooreenkomste: albei het vier deure en vier wiele.) Daarna moet elke leerder 'n prent teken van 
sy eie huis, asook van Willie se huis. Laat hulle die prente in hulle groepe op die mat bespreek. Elke leerder 
moet twee ooreenkomste en twee verskille tussen die twee huise identifiseer. Indien nodig, kan die klas weer 
gesels oor alles wat hulle van Willie se huis weet. (Dit is 'n boomhuis, in die bos, het 'n lang trapleer, ens.) 

Lees daarna die storie "Willie kom kuier" aan die klas voor. Gesels oor die vrae wat in die storie gevra 
word. 

LU 2.8 

Aktiwiteit word in groepe gedoen. Verdeel die klas in groepe van 5-6 leerders. Hulle moet in hulle 
groepe besluit op vier aktiwiteite wat hulle graag saam met Willie sal wil doen wanneer hy kom kuier. Hulle 
moet ook vier goed identifiseer waarmee Willie dalk kan sukkel as hy kom kuier. (Laat hulle een of twee 
voorbeelde noem om hulle aan die dink te sit.) 

Die leerders behoort teen hierdie tyd al redelik gewoond te wees aan groepwerk. Gee weer aan die leerders 
verskillende rolle. Een is groepleier, een is tydhouer, een is die geraasdemper (wat seker maak dat die groepie 
nie te luidrugtig is nie) , een of twee leerders skryf / teken hulle voorstelle op papier en een gee terugvoer. 

Laat genoeg tyd toe vir terugvoer van die verskillende groepe en klasbespreking. 

LU 2.8 

Op die volgende bladsy skryf elke leerder sy eie storie oor "Willie kom kuier". Hierdie stories kan later 
gebind word en elke leerder kan geleentheid kry om self sy storie aan die klas voor te lees. Elkeen kan ook 
sy eie storie illustreer. Leerders moet soms geleentheid kry om 'n storie wat hulle self geskryf het, hardop 
voor te lees. Dit help hulle om foute wat mag voorkom (byvoorbeeld woorde wat uitgelaat is), self raak te 
sien en reg te stel. 



211 

4.1.5.1 LEERDERS AFDELING 

4.1.5.2 Inhoud 

4.1.5.3 Willie kom kuier 

Ons het nou al baie keer gaan loer wat Willie en sy maatjies in die bos maak. Saam het ons gesien hoe die 
boomhuis lyk en het ons gesien hoe hulle almal in Meneer Mol se moltrein ry. Maar hoe sal dit wees om 
regtig saam met Willie in die bos rond te loop en hoe sal dit wees as Willie 'n slag by jou kom kuier? 

Watter speletjies sal jy saam met Willie speel? Sal julle ook gaan visvang en wegkruipertjie speel soos 
wat Willie en sy maatjies in die bos doen, of sal jy vir horn ander speletjies wys? Watter speletjies speel jy 
en jou maatjies as julle 'n kansie kry? Waar loop julle rond? Waarmee ry julle as julle iewers heen gaan, en 
watter kos eet julle? Is dit anders as die dinge waaraan Willie gewoond is? Wat dink jy sal hy se as hy sien 
hoe dinge daar by jou lyk? 

Hoe lyk jou huis? Lyk dit anders as die boomhuis waarin Willie en sy gesin woon? Dink jy Willie sal 
daarvan hou om in jou huis te bly? Is daar dinge waarmee hy sal sukkel? Watter goed sal vir horn heeltemal 
vreemd wees? 

Kan jy nog onthou hoe groot Willie is? Waar sal jy horn laat slaap? Sal hy in 'n groot bed kan slaap? 
Waaruit sal hy eet? Waarmee sal hy eet? 

Watter kos sal jy vir horn gee? Hoe sal hy maak as hy wil gaan bad? En as hy lus is om te gaan swem? 

Dink 'n bietjie aan die manier waarop Willie en al die ander Wapse verjaarsdae vier. Wat sal hy se as hy 
jou volgende verjaarsdagpartytjie kan bywoon? Wat sal hy se as hy al die verskillende lekkers en koeldrank 
sien? 

Maak jou oe toe en verbeel jou dat Willie vir drie dae lank by jou gaan kom kuier! Is jy opgewonde? 
Wat gaan jy en Willie alles doen? 

4.1.5.4 Willie kom kuier 



LU 4.4 




LU4.5 




LU 4.6 





Table 4.1 



• Skryf die woorde hieronder langs die prentjie wat daarby pas 

mier tien nies sout woud riet 
vlieg koud oud goud 



212 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 







Figure 4.1 



LU 1.6 




LU6.1 





Table 4.2 



213 



75 — 7T 



gg V A/ 



jnxfa a 



mnizzEZHzeEii 



eze 



t^~^ 



3Z2 



Q: 



tt~r 



V^7~ 



Figure 4.2 



LU 4.1 





Table 4.3 



4.1.5.5 Assessering 

Leeruitkomste 2:LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.6: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4.-LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Assesseringstandaard 4.4: Dit is duidelik wanneer die leerder 'n konsepweergawe van 'n skryfstuk 
skryf en dit hersien. 



214 CHAPTER 4. KWARTAAL 4 

Assesseringstandaard 4.5: Dit is duidelik wanneer die leerder skryf sodat ander kan verstaan. 

Assesseringstandaard 4.6: Dit is duidelik wanneer die leerder begin woordeskat opbou en begin woorde 
spel sodat ander dit kan lees en verstaan. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 

4.2 Willie kom kuier - 02 2 

4.2.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

4.2.2 Willie kom kuier 

4.2.3 OPVOEDERS AFDELING 

4.2.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Daar sal baie probleme wees as Willie in die stad by ons (leerders) kom kuier. Aanpassings sal gemaak 
moet word. Leerders leer om te redeneer en probleme op te los. 

4.2.5 INTEGRASIE VAN TEMAS 
Menseregte 

• As Willie die bos verlaat om in die stad te gaan kuier, moet hy steeds veilig voel en hy moet versorg 
word. 

'n Gesonde omgewing 

• Bespreek: Wat kan die leerders doen om hulle omgewing skoon te hou en veilig te maak? 

In hierdie module kom Willie by die kinders kuier. Dit berei hulle ook voor vir die laaste module, waar 
hulle weer by Willie gaan kuier. Leerders moet in gedagte hou dat Willie baie kleiner is as hulle. (In die 
eerste module word vertel dat hy onder 'n Graad 1-leerling se arm sal inpas.) Hulle gaan onder andere 



2 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26411/l.l/>. 



215 

aktiwiteite beplan wat hulle saam met Willie kan doen en saam besluit watter probleme Willie in hulle huise 
sal ondervind. (Hy sal nie 'n deurknop kan bykom nie, waarskynlik nie met 'n mes en vurk kan eet nie, 'n 
gewone bed sal vir horn te groot wees, ens.) 

Die laaste klanke, ie, ui en ou word behandel. Leer die klanke klassikaal vir die leerders aan en le dit vas 
met die gegewe oefeninge. In die laaste module sal die leerders slegs hersiening doen van die jaar se klanke, 
asook baie vaslegging in woordbou. Ook in hierdie module word baie aandag gegee aan woordbou. Leerlinge 
moet daagliks woordbouaktiwiteite doen. Verskeie voorbeelde word in die verskillende modules gegee. Sorg 
dat hulle hulle woordboukaartjies gebruik om woorde te bou en nuwe woorde in hulle klaswoordeboekies 
skryf. Die laaste woordeskatkaartjies word agterin hierdie module gegee. 

LU 6.1 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: kuier, gaste, ooreenkomste, verskille, baljaar, speletjies, 
links, regs, hoogste, laagste, grootste, kleinste. Flits dit gereeld saam met woorde uit die vorige modules vir 
vaslegging. 

LU3.4 

Bladsy 1: Gesels met die leerders oor die begrippe, ooreenkomste en verskille. Laat hulle dit prakties 
oefen deur byvoorbeeld tydskrifprente van motors, ensovoorts te vergelyk. Help hulle om op kleure, grootte 
en 

ander kriteria te konsentreer. (Die twee motors verskil, want die een is geel en die ander rooi, maar hulle 
het ook sekere ooreenkomste: albei het vier deure en vier wiele.) Daarna moet elke leerder 'n prent teken van 
sy eie huis, asook van Willie se huis. Laat hulle die prente in hulle groepe op die mat bespreek. Elke leerder 
moet twee ooreenkomste en twee verskille tussen die twee huise identifiseer. Indien nodig, kan die klas weer 
gesels oor alles wat hulle van Willie se huis weet. (Dit is 'n boomhuis, in die bos, het 'n lang trapleer, ens.) 

Lees daarna die storie "Willie kom kuier" aan die klas voor. Gesels oor die vrae wat in die storie gevra 
word. 

LU 2.8 

Aktiwiteit word in groepe gedoen. Verdeel die klas in groepe van 5-6 leerders. Hulle moet in hulle 
groepe besluit op vier aktiwiteite wat hulle graag saam met Willie sal wil doen wanneer hy kom kuier. Hulle 
moet ook vier goed identifiseer waarmee Willie dalk kan sukkel as hy kom kuier. (Laat hulle een of twee 
voorbeelde noem om hulle aan die dink te sit.) 

Die leerders behoort teen hierdie tyd al redelik gewoond te wees aan groepwerk. Gee weer aan die leerders 
verskillende rolle. Een is groepleier, een is tydhouer, een is die geraasdemper (wat seker maak dat die groepie 
nie te luidrugtig is nie) , een of twee leerders skryf / teken hulle voorstelle op papier en een gee terugvoer. 

Laat genoeg tyd toe vir terugvoer van die verskillende groepe en klasbespreking. 

LU 2.8 

Op die volgende bladsy skryf elke leerder sy eie storie oor "Willie kom kuier". Hierdie stories kan later 
gebind word en elke leerder kan geleentheid kry om self sy storie aan die klas voor te lees. Elkeen kan ook 
sy eie storie illustreer. Leerders moet soms geleentheid kry om 'n storie wat hulle self geskryf het, hardop 
voor te lees. Dit help hulle om foute wat mag voorkom (byvoorbeeld woorde wat uitgelaat is), self raak te 
sien en reg te stel. 

Hou 'n klasbespreking oor hoe dit voel om nuut op 'n plek aan te kom en niemand te ken nie. Gesels oor 
maniere waarop mens iemand kan groet en laat welkom voel. Bespreek ook verskillende aanspreekvorme, 
soos die aanspreekvorme vir ouer mense in 'n gesagsposisie, of vir iemand wat jy glad nie ken nie. 

Die leerders moet nou twee-twee oefen hoe hulle vir Willie sal groet en laat welkom voel. (Een leerder is 
Willie en die ander die maatjie by wie hy kom kuier. Daarna ruil hulle plekke. Indien daar genoeg tyd is, 
kan al die leerders dit voor die klas opvoer.) Leerders kan ook oefen om iemand in 'n ander taal te groet, 
byvoorbeeld Engels of Xhosa. 

LU 2.9 

Hou 'n klasbespreking oor hoe dit voel om nuut op 'n plek aan te kom en niemand te ken nie. Gesels oor 
maniere waarop mens iemand kan groet en laat welkom voel. Bespreek ook verskillende aanspreekvorme, 
soos die aanspreekvorme vir ouer mense in 'n gesagsposisie, of vir iemand wat jy glad nie ken nie. 



216 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



Die leerders moet nou twee-twee oefen hoe hulle vir Willie sal groet en laat welkom voel. (Een leerder is 
Willie en die ander die maatjie by wie hy kom kuier. Daarna rail hulle plekke. Indien daar genoeg tyd is, 
kan al die leerders dit voor die klas opvoer.) Leerders kan ook oefen om iemand in 'n ander taal te groet, 
byvoorbeeld Engels of Xhosa. 

LU 2.9 

4.2.5.1 LEERDERS AFDELING 

4.2.5.2 Inhoud 




A7AVA9 A1V1A1A 




Lees en leer die qediqqie 

Willie gaan by my kom speel 
so sal ons ons nooit verveel. 
Besiq bly die hele dag 
ons gaan baie speel en lag! 



Ons gaan met ons bootjies vaar 
en in die water rond baljaar. 
Ek sal vir horn stories lees 
van Willie en die Herfsfees. 

Pannekoekies sal ons bak 

lekkers steel daar op die rak. 

Daarna rol ons op die gras, 

soek vir speelgoed in my kas. 

Dit gaan pret wees, glo vir my, 
wanneer Willie by my kom bly. 
Jy kan ook gerus kom loer, 
alles is in rep en roer! 




Figure 4.3 



LU 2.3 




LU3.4 





Table 4.4 



217 



• Skryf al die ui-woorde in Grootoog die uil se lyf. 

huil groot goud ruil huis hoed 
vuil pienk kry muis groet suig 
meel duim plaas sien ruit klas 




Figure 4.4 



LU3.4 




LU3.5 





Table 4.5 



• Hoeveel woorde kan jy met die letters in die towerblok bou? 



k 


P 


a 


s 


1 


e 


n 


g 


aa 





w 


V 


ui 


i 


m 


n 


00 


d 


f 


u 



Table 4.6 



LU 4.6 




LU6.1 





218 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



Table 4.7 



nr 



in 



m m 



rrrr 



Y^ 7™r 



K 



nomnn 



mis 



r^ 



een 



mi 



Figure 4.5 



LU 4.1 





Table 4.8 



Klank die woorde en skryf hulle op die regte plekke 



huis tuin muur pot dak stoep 
blom kat hond kar gras 



219 




Figure 4.6 



LU 4.6 




LU6.1 





Table 4.9 



• Kleur al die woorde in wat jy kan lees. 



220 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 




Figure 4.7 



LU3.4 




LU3.5 





Table 4.10 



4.2.5.3 Assessering 

Leeruitkomste 2:PRAAT: Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne 'n 
wye verskeidenheid situasies te kommunikeer. 

Assesseringstandaard 2.3: Dit is duidelik wanneer die leerder sing, resiteer, mimiek en liedjies, gedigte 
en rympies opvoer. 

Leeruitkomste 3.-LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk 
en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Assesseringstandaard 4.6: Dit is duidelik wanneer die leerder begin woordeskat opbou en begin woorde 
spel sodat ander dit kan lees en verstaan. 



221 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 

4.3 Willie kom kuier - 03 3 

4.3.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

4.3.2 Willie kom kuier 

4.3.3 OPVOEDERS AFDELING 

4.3.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Daar sal baie probleme wees as Willie in die stad by ons (leerders) kom kuier. Aanpassings sal gemaak 
moet word. Leerders leer om te redeneer en probleme op te los. 

INTEGRASIE VAN TEMAS 

Menseregte 

As Willie die bos verlaat om in die stad te gaan kuier, moet hy steeds veilig voel en hy moet versorg 
word. 

'n Gesonde omgewing 

Bespreek: Wat kan die leerders doen om hulle omgewing skoon te hou en veilig te maak? 

In hierdie module kom Willie by die kinders kuier. Dit berei hulle ook voor vir die laaste module, waar 
hulle weer by Willie gaan kuier. Leerders moet in gedagte hou dat Willie baie kleiner is as hulle. (In die 
eerste module word vertel dat hy onder 'n Graad 1-leerling se arm sal inpas.) Hulle gaan onder andere 
aktiwiteite beplan wat hulle saam met Willie kan doen en saam besluit watter probleme Willie in hulle huise 
sal ondervind. (Hy sal nie 'n deurknop kan bykom nie, waarskynlik nie met 'n mes en vurk kan eet nie, 'n 
gewone bed sal vir horn te groot wees, ens.) 

Die laaste klanke, ie, ui en ou word behandel. Leer die klanke klassikaal vir die leerders aan en le dit vas 
met die gegewe oefeninge. In die laaste module sal die leerders slegs hersiening doen van die jaar se klanke, 
asook baie vaslegging in woordbou. Ook in hierdie module word baie aandag gegee aan woordbou. Leerlinge 
moet daagliks woordbouaktiwiteite doen. Verskeie voorbeelde word in die verskillende modules gegee. Sorg 



3 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26420/l.l/>. 



222 CHAPTER 4. KWARTAAL 4 

dat hulle hulle woordboukaartjies gebruik om woorde te bou en nuwe woorde in hulle klaswoordeboekies 
skryf. Die laaste woordeskatkaartjies word agterin hierdie module gegee. 

LU 6.1 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: kuier, gaste, ooreenkomste, verskille, baljaar, speletjies, 
links, regs, hoogste, laagste, grootste, kleinste. Flits dit gereeld saam met woorde uit die vorige modules vir 
vaslegging. 

LU3.4 

Bladsy 1: Gesels met die leerders oor die begrippe, ooreenkomste en verskille. Laat hulle dit prakties 
oefen deur byvoorbeeld tydskrifprente van motors, ensovoorts te vergelyk. Help hulle om op kleure, grootte 
en 

ander kriteria te konsentreer. (Die twee motors verskil, want die een is geel en die ander rooi, maar hulle 
het ook sekere ooreenkomste: albei het vier deure en vier wiele.) Daarna moet elke leerder 'n prent teken van 
sy eie huis, asook van Willie se huis. Laat hulle die prente in hulle groepe op die mat bespreek. Elke leerder 
moet twee ooreenkomste en twee verskille tussen die twee huise identifiseer. Indien nodig, kan die klas weer 
gesels oor alles wat hulle van Willie se huis weet. (Dit is 'n boomhuis, in die bos, het 'n lang trapleer, ens.) 

Lees daarna die storie "Willie kom kuier" aan die klas voor. Gesels oor die vrae wat in die storie gevra 
word. 

LU 2.8 

Aktiwiteit word in groepe gedoen. Verdeel die klas in groepe van 5-6 leerders. Hulle moet in hulle 
groepe besluit op vier aktiwiteite wat hulle graag saam met Willie sal wil doen wanneer hy kom kuier. Hulle 
moet ook vier goed identifiseer waarmee Willie dalk kan sukkel as hy kom kuier. (Laat hulle een of twee 
voorbeelde noem om hulle aan die dink te sit.) 

Die leerders behoort teen hierdie tyd al redelik gewoond te wees aan groepwerk. Gee weer aan die leerders 
verskillende rolle. Een is groepleier, een is tydhouer, een is die geraasdemper (wat seker maak dat die groepie 
nie te luidrugtig is nie) , een of twee leerders skryf / teken hulle voorstelle op papier en een gee terugvoer. 

Laat genoeg tyd toe vir terugvoer van die verskillende groepe en klasbespreking. 

LU 2.8 

Op die volgende bladsy skryf elke leerder sy eie storie oor "Willie kom kuier". Hierdie stories kan later 
gebind word en elke leerder kan geleentheid kry om self sy storie aan die klas voor te lees. Elkeen kan ook 
sy eie storie illustreer. Leerders moet soms geleentheid kry om 'n storie wat hulle self geskryf het, hardop 
voor te lees. Dit help hulle om foute wat mag voorkom (byvoorbeeld woorde wat uitgelaat is), self raak te 
sien en reg te stel. 

Hou 'n klasbespreking oor hoe dit voel om nuut op 'n plek aan te kom en niemand te ken nie. Gesels oor 
maniere waarop mens iemand kan groet en laat welkom voel. Bespreek ook verskillende aanspreekvorme, 
soos die aanspreekvorme vir ouer mense in 'n gesagsposisie, of vir iemand wat jy glad nie ken nie. 

Die leerders moet nou twee-twee oefen hoe hulle vir Willie sal groet en laat welkom voel. (Een leerder is 
Willie en die ander die maatjie by wie hy kom kuier. Daarna ruil hulle plekke. Indien daar genoeg tyd is, 
kan al die leerders dit voor die klas opvoer.) Leerders kan ook oefen om iemand in 'n ander taal te groet, 
byvoorbeeld Engels of Xhosa. 

LU 2.9 

Hou 'n klasbespreking oor hoe dit voel om nuut op 'n plek aan te kom en niemand te ken nie. Gesels oor 
maniere waarop mens iemand kan groet en laat welkom voel. Bespreek ook verskillende aanspreekvorme, 
soos die aanspreekvorme vir ouer mense in 'n gesagsposisie, of vir iemand wat jy glad nie ken nie. 

Die leerders moet nou twee-twee oefen hoe hulle vir Willie sal groet en laat welkom voel. (Een leerder is 
Willie en die ander die maatjie by wie hy kom kuier. Daarna ruil hulle plekke. Indien daar genoeg tyd is, 
kan al die leerders dit voor die klas opvoer.) Leerders kan ook oefen om iemand in 'n ander taal te groet, 
byvoorbeeld Engels of Xhosa. 

LU 2.9 

Vertel vir die leerders die storie van Gouelokkies en die drie bere. (Die storie kan gevind word in 
enige volledige sprokiesboek en kan dus ook gelees word.) Laat leerders hierdie, en ander bekende stories, 
terugvertel. (LU/AS 2.7) 



223 

Gouelokkies het ook by iemand gaan kuier wat sy glad nie ken nie, maar sy het ongelukkig nie goeie 
maniere gehad nie. Gesels oor die dinge wat sy verkeerd gedoen het. Wat kon sy anders en beter gedoen 
het? 

Doen dan die prent op die volgende bladsy as 'n luisteraktiwiteit. Terselfdertyd word leerders se begrip 
van woorde soos groot , klein, baie, min, regs en links getoets. 

Elke leerder moet die inkleurbladsy en kleurpotlode voor horn he. Die onderwyser herhaal elk van die 
volgende opdragte twee keer duidelik en leerders reageer deur die regte prentjie in te kleur. 

- Kleur die grootste stoel blou in. 

- Kleur die kleinste stoel oranje in. 

- Watter beer sit regs van Mamma Beer? Kleur die beer geel in. 

- Watter bottel koeldrank het die minste koeldrank in? Kleur dit groen in. 

- Watter bakkie pap het die meeste pap in? Kleur dit pienk in. 

- Watter kraan is links? Kleur dit swart in. 

- Watter kas is die hoogste? Kleur dit bruin in. 

Na afloop van hierdie aktiwiteit moet elke leerder prente in 'n tydskrif soek wat by die betrokke woorde 
op die volgende bladsy pas. Lees die woorde eers saam met die leerders deur. 

LU 1.1 

Lees die volgende storie aan die leerders voor. Daarna moet hulle dit in groepe op die mat voorlees. Laat 
leerders die woorde wat vir hulle nuut is en waarmee hulle gesukkel het, in die leesstuk onderstreep. 

Leerders moet ook die blokkiesraaisel oor Gouelokkies voltooi. 

4.3.5 LEERDERS AFDELING 




Figure 4.8 



Inhoud 



224 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



DTHj 



7 



T~TT 



Q 



K 



3 



m 



n 



ns snep.l mpl. 



E 



55 



S 



□ (lift DDC 



E 



Figure 4.9 



LU 4.1 





Table 4.11 



• Soek 'n prentjie wat by die woord pas 



225 





Groot 


laag 






Hoog 


min 






Dun 


klein 






Baie 


dik 






Table 4.12 




LU 5.1 




LU6.1 





Table 4.13 



4.3.5.1 Gouelokkies en die drie bere 

Gouelokkies het by die drie bere in die woud gaan kuier. Die drie bere het gaan stap. Eers het Gouelokkies 
aan die pap geproe. Die een bak was te warm. Die ander bak was te koud. Hierdie een is net reg. Gouelokkies 
eet alles op. 

Gouelokkies gaan sit op die eerste stoel. Dit is te hard. Sy gaan sit op die tweede stoel. Dit is te sag. 
Die derde stoel is net reg. Gouelokkies sit die stoel stukkend. 

Gouelokkies wil gaan slaap. Die eerste bed is te hard. Die tweede bed is te sag. Die derde bed is net reg. 
Gouelokkies raak aan die slaap. 

Die bere kom huis toe. Pappa beer is kwaad. Mamma beer is kwaad. Baba beer is kwaad. Gouelokkies 
skrik. Sy hardloop huis toe. 



LU3.4 




LU3.5 





Table 4.14 



1. 












2. 












3. 












4. 












5. 












6. 













Table 4.15 



1. Hoeveel bere het in die huis gewoon? 

2. Die bere het gaan 

3. Die bere het in die 

4. Wat was in die bakkies op die tafel? . 

5. Watter beer se stoel het gebreek? 

6. Gouelokkies het op die bed gaan 



gewoon. 



LU 5.3 



226 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



Table 4.16 



Bou woordjies wat begin met "g" en teken 'n prentjie wat daarby pas. 



eel 


oud 


raan 


ans 


ras 


rond 


las 


ogga 


lad 


limlag 



Table 4.17 



LU6.1 



Table 4.18 



Ou 


koud 


oupa 


trou 


vrou 


pou 


ie 


vier 


sien 


kies 


tien 


vies 


ui 


uil 


kruip 


suig 


huis 


ruit 



Table 4.19 



LU3.4 





Table 4.20 



227 



wv- 






3i 

5 



hou txne von 



Vm(Lp, 



XJ. 




u 



s 



B en 



OK 



spee 



nu tU? 



Figure 4.10 



LU 4.1 





Table 4.21 



4.3.5.2 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 



228 CHAPTER 4. KWARTAAL 4 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4.-LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 5.-DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.1: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om konsepte te ontwikkel. 

Assesseringstandaard 5.4: Dit is duidelik wanneer die leerder taal gebruik om te ondersoek. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 

4.4 Willie kom kuier - 04 4 

4.4.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

4.4.2 Willie kom kuier 

4.4.3 OPVOEDERS AFDELING 

4.4.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Daar sal baie probleme wees as Willie in die stad by ons (leerders) kom kuier. Aanpassings sal gemaak 
moet word. Leerders leer om te redeneer en probleme op te los. 

INTEGRASIE VAN TEMAS 

Menseregte 

As Willie die bos verlaat om in die stad te gaan kuier, moet hy steeds veilig voel en hy moet versorg 
word. 

'n Gesonde omgewing 

Bespreek: Wat kan die leerders doen om hulle omgewing skoon te hou en veilig te maak? 

In hierdie module kom Willie by die kinders kuier. Dit berei hulle ook voor vir die laaste module, waar 
hulle weer by Willie gaan kuier. Leerders moet in gedagte hou dat Willie baie kleiner is as hulle. (In die 



4 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26427/l.l/>. 



229 

eerste module word vertel dat hy onder 'n Graad 1-leerling se arm sal inpas.) Hulle gaan onder andere 
aktiwiteite beplan wat hulle saam met Willie kan doen en saam besluit watter probleme Willie in hulle huise 
sal ondervind. (Hy sal nie 'n deurknop kan bykom nie, waarskynlik nie met 'n mes en vurk kan eet nie, 'n 
gewone bed sal vir horn te groot wees, ens.) 

Die laaste klanke, ie, ui en ou word behandel. Leer die klanke klassikaal vir die leerders aan en IS dit vas 
met die gegewe oefeninge. In die laaste module sal die leerders slegs hersiening doen van die jaar se klanke, 
asook baie vaslegging in woordbou. Ook in hierdie module word baie aandag gegee aan woordbou. Leerlinge 
moet daagliks woordbouaktiwiteite doen. Verskeie voorbeelde word in die verskillende modules gegee. Sorg 
dat hulle hulle woordboukaartjies gebruik om woorde te bou en nuwe woorde in hulle klaswoordeboekies 
skryf. Die laaste woordeskatkaartjies word agterin hierdie module gegee. 

LU 6.1 

Leer die volgende woorde vir die leerders aan: kuier, gaste, ooreenkomste, verskille, baljaar, speletjies, 
links, regs, hoogste, laagste, grootste, kleinste. Flits dit gereeld saam met woorde uit die vorige modules vir 
vaslegging. 

LU3.4 

Bladsy 1: Gesels met die leerders oor die begrippe, ooreenkomste en verskille. Laat hulle dit prakties 
oefen deur byvoorbeeld tydskrifprente van motors, ensovoorts te vergelyk. Help hulle om op kleure, grootte 
en 

ander kriteria te konsentreer. (Die twee motors verskil, want die een is geel en die ander rooi, maar hulle 
het ook sekere ooreenkomste: albei het vier deure en vier wiele.) Daarna moet elke leerder 'n prent teken van 
sy eie huis, asook van Willie se huis. Laat hulle die prente in hulle groepe op die mat bespreek. Elke leerder 
moet twee ooreenkomste en twee verskille tussen die twee huise identifiseer. Indien nodig, kan die klas weer 
gesels oor alles wat hulle van Willie se huis weet. (Dit is 'n boomhuis, in die bos, het 'n lang trapleer, ens.) 

Lees daarna die storie "Willie kom kuier" aan die klas voor. Gesels oor die vrae wat in die storie gevra 
word. 

LU 2.8 

Aktiwiteit word in groepe gedoen. Verdeel die klas in groepe van 5-6 leerders. Hulle moet in hulle 
groepe besluit op vier aktiwiteite wat hulle graag saam met Willie sal wil doen wanneer hy kom kuier. Hulle 
moet ook vier goed identifiseer waarmee Willie dalk kan sukkel as hy kom kuier. (Laat hulle een of twee 
voorbeelde noem om hulle aan die dink te sit.) 

Die leerders behoort teen hierdie tyd al redelik gewoond te wees aan groepwerk. Gee weer aan die leerders 
verskillende rolle. Een is groepleier, een is tydhouer, een is die geraasdemper (wat seker maak dat die groepie 
nie te luidrugtig is nie) , een of twee leerders skryf / teken hulle voorstelle op papier en een gee terugvoer. 

Laat genoeg tyd toe vir terugvoer van die verskillende groepe en klasbespreking. 

LU 2.8 

Op die volgende bladsy skryf elke leerder sy eie storie oor "Willie kom kuier". Hierdie stories kan later 
gebind word en elke leerder kan geleentheid kry om self sy storie aan die klas voor te lees. Elkeen kan ook 
sy eie storie illustreer. Leerders moet soms geleentheid kry om 'n storie wat hulle self geskryf het, hardop 
voor te lees. Dit help hulle om foute wat mag voorkom (byvoorbeeld woorde wat uitgelaat is), self raak te 
sien en reg te stel. 

Hou 'n klasbespreking oor hoe dit voel om nuut op 'n plek aan te kom en niemand te ken nie. Gesels oor 
maniere waarop mens iemand kan groet en laat welkom voel. Bespreek ook verskillende aanspreekvorme, 
soos die aanspreekvorme vir ouer mense in 'n gesagsposisie, of vir iemand wat jy glad nie ken nie. 

Die leerders moet nou twee-twee oefen hoe hulle vir Willie sal groet en laat welkom voel. (Een leerder is 
Willie en die ander die maatjie by wie hy kom kuier. Daarna ruil hulle plekke. Indien daar genoeg tyd is, 
kan al die leerders dit voor die klas opvoer.) Leerders kan ook oefen om iemand in 'n ander taal te groet, 
byvoorbeeld Engels of Xhosa. 

LU 2.9 

Hou 'n klasbespreking oor hoe dit voel om nuut op 'n plek aan te kom en niemand te ken nie. Gesels oor 
maniere waarop mens iemand kan groet en laat welkom voel. Bespreek ook verskillende aanspreekvorme, 
soos die aanspreekvorme vir ouer mense in 'n gesagsposisie, of vir iemand wat jy glad nie ken nie. 



230 CHAPTER 4. KWARTAAL 4 

Die leerders moet nou twee-twee oefen hoe hulle vir Willie sal groet en laat welkom voel. (Een leerder is 
Willie en die ander die maatjie by wie hy kom kuier. Daarna rail hulle plekke. Indien daar genoeg tyd is, 
kan al die leerders dit voor die klas opvoer.) Leerders kan ook oefen om iemand in 'n ander taal te groet, 
byvoorbeeld Engels of Xhosa. 

LU 2.9 

Vertel vir die leerders die storie van Gouelokkies en die drie bere. (Die storie kan gevind word in 
enige volledige sprokiesboek en kan dus ook gelees word.) Laat leerders hierdie, en ander bekende stories, 
terugvertel. (LU/AS 2.7) 

Gouelokkies het ook by iemand gaan kuier wat sy glad nie ken nie, maar sy het ongelukkig nie goeie 
maniere gehad nie. Gesels oor die dinge wat sy verkeerd gedoen het. Wat kon sy anders en beter gedoen 
het? 

Doen dan die prent op die volgende bladsy as 'n luisteraktiwiteit. Terselfdertyd word leerders se begrip 
van woorde soos groot , klein, baie, min, regs en links getoets. 

Elke leerder moet die inkleurbladsy en kleurpotlode voor horn he. Die onderwyser herhaal elk van die 
volgende opdragte twee keer duidelik en leerders reageer deur die regte prentjie in te kleur. 

- Kleur die grootste stoel blou in. 

- Kleur die kleinste stoel oranje in. 

- Watter beer sit regs van Mamma Beer? Kleur die beer geel in. 

- Watter bottel koeldrank het die minste koeldrank in? Kleur dit groen in. 

- Watter bakkie pap het die meeste pap in? Kleur dit pienk in. 

- Watter kraan is links? Kleur dit swart in. 

- Watter kas is die hoogste? Kleur dit bruin in. 

Na afloop van hierdie aktiwiteit moet elke leerder prente in 'n tydskrif soek wat by die betrokke woorde 
op die volgende bladsy pas. Lees die woorde eers saam met die leerders deur. 

LU 1.1 

Lees die volgende storie aan die leerders voor. Daarna moet hulle dit in groepe op die mat voorlees. Laat 
leerders die woorde wat vir hulle nuut is en waarmee hulle gesukkel het, in die leesstuk onderstreep. 

Leerders moet ook die blokkiesraaisel oor Gouelokkies voltooi. 

Gouelokkies het nie goeie maniere gehad toe sy gaan kuier het nie! Sy het glad nie dankie gese of 
verskoning gemaak vir dit wat sy gebreek het nie. Die leerders moet 'n kaartjie namens Gouelokkies maak 
waarin sy dankie se en verskoning vra. Wys ook vir hulle voorbeelde van ander kaartjies (leerders kan dit 
klas toe bring en uitstal) en bespreek dit in klasverband. Leerders kan prentjies uit tydskrifte, gekleurde 
stukkies papier en enige ander beskikbare materiaal gebruik om dit te maak. 

LU 4.3 

Oefen Gouelokkies se gesigsuitdrukkings in die storie. Hoe het sy gelyk toe sy die warm / koue pap geeet 
het? Hoe het haar gesig gelyk toe die stoel breek, ensovoorts? Verdeel die klas nou in groepe van vier elk 
en laat hulle die storie opvoer. 

LU 2.4 

Laat die leerders die storie op die volgende bladsy in groepe op die mat en later ook individueel lees. 

Daarna moet hulle 'n prent teken van waar hulle saam met Willie speel en vier sinne skryf wat daarby 
pas. 

4.4.5 LEERDERS AFDELING 

4.4.6 Inhoud 

• Kies die woord wat die beste by die prentjie pas 



231 





oupa 

ouma 

koud 






traan 
kraan 
plaas 






tra P>fc^- 



9 ra P 

bank 



Figure 4.11 



LU3.5 




LU6.1 





Table 4.22 



Bou woorde wat met "t" eindig en teken 'n prentjie wat daarby pas. 



hou 


sou 


kry 


nuu 


rui 


ka 


praa 


maa 


graa 


naa 



Table 4.23 



LU3.5 




LU6.1 





232 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



Table 4.24 



4.4.6.1 Ek en Willie 

Willie kom by my speel! Ek is baie bly! Ek groet Willie. Ek wil he hy moet lekker kuier. 

Ons speel met my bal op die gras. Dit is baie pret! Willie is baie kort, maar hy hardloop vinnig. Daarna 
speel ons op my rekenaar. Willie ken glad nie 'n rekenaar nie. Ek wys vir hom alles. 

Willie eet sy kos met 'n teelepel. Hy bad in 'n klein badjie. Ons kyk televisie. Willie het nog nooit 
televisie gekyk nie. Hy hou baie daarvan. Hy lag. 

Willie is my maatjie. Ons speel lekker saam. Ek hou van Willie. Willie hou van my. 



LU3.4 




LU3.5 





Table 4.25 



• Teken vir jou en Willie en skryf vier sinne wat by jou prentjie pas. 




Figure 4.12 



LU 4.2 




LU 6.2 




LU6.3 





Table 4.26 



233 

4.4.6.2 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Assesseringstandaard 3.5: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4.-LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.2: Dit is duidelik wanneer die leerder pre-skryfaktiwiteite doen. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 

Assesseringstandaard 6.2: Dit is duidelik wanneer die leerder met woorde werk. 

Assesseringstandaard 6.3: Dit is duidelik wanneer die leerder met sinne werk. 

4.5 In die woud saam met Willie - 01 5 

4.5.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

4.5.2 In die woud saam met Willie 

4.5.3 OPVOEDERS AFDELING 

4.5.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Nou kuier ons (die leerders) in die bos saam met Willie. 

Leerders bespreek en besluit: 

Wat sal hulle alles in die bos kan doen? 

Wie sal hulle almal daar kry? 

Sal dit vir hulle lekker wees? 

INTEGRASIE VAN TEMAS 

Sosiale geregtighede 



5 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26506/l.l/>. 



234 CHAPTER 4. KWARTAAL 4 

• Leerders besef hoe anders ander kulture woon en leef. Almal moet gerespekteer word, 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse leer die leerders om vir die natuur te sorg en om hul omgewing skoon te hou. 

Die aktiwiteit op die bladsy is 'n luisteraktiwiteit. Leerders benodig slegs die gegewe bladsy en potlode / 
kryte. Die onderwyser gee die volgende opdrag stadig en herhaal dit een keer. Daarna moet leerders dit 
korrek sonder hulp teken. Indien verkies, kan die opdrag langer of korter gemaak word. Leerders wat hiermee 
sukkel, moet oefening kry in soortgelyke opdragte. 

Opdrag: Daar is 'n prent van die woud. Willie se boomhuis is in die grootste boom. Willie en Makkie 
speel onder die boom. Links van die stroom staan Kallie en visvang. Regs van die stroom groei vier geel 
blomme. 

4.5.5 LEERDERS AFDELING 

4.5.6 Inhoud 

4.5.6.1 In die woud saam met Willie! 

Het jy en Willie toe lekker gekuier? Wat het julle alles gedoen? Het Willie van jou huis gehou? En van jou 
speelgoed? Nou wonder ek of jy nie ook graag by Willie in die woud wil gaan kuier nie? Wat sal jy graag in 
die woud wil doen? Watter van Willie se maatjies wil jy graag ontmoet? Wat sal jy graag self in die woud 
wil sien? 

Kan jy nog mooi onthou hoe die woud lyk? Waar gaan julle slaap? Het jy al vantevore in 'n boomhuis 
geslaap? Sal jy daarvan hou? (Hoop nie jy val uit nie!) En wat van die moltrein? Ek is seker Meneer Mol 
sal maar te bly wees om jou vir 'n rit deur sy tonnels te neem! Het jy al geskaats op 'n skaatsplank? Jy 
onthou seker nog dat Willie die vinnigste in die hele bos skaats! Sal jy horn kan wen? Ek wonder... 

Sal jy van die kos hou wat Willie en sy gesin eet? Kan jy onthou wat dit was? Watter koeldrank drink 
hulle? Sal jy daarvan hou? Het jy al vantevore visgevang? Sal jy graag saam met Willie wil gaan? 

Ek is seker jy kan aan baie goed dink wat jy graag wil sien en doen! Maak weer jou oe toe en stap saam 
met Willie na die woud. Gereed? Hier gaan ons! 



LU 1.3 



Table 4.27 



• My eie storie 



235 



LU4.5 




LU 4.6 




LU 6.2 




LU6.3 





Table 4.28 




Figure 4.13 



LU 1.1 





Table 4.29 



236 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



FTTT7 



a 



LL 



±2 



I 



Bo 



ns smttl m 



U 



e 



FTTTT 



IE 



Figure 4.14 



LU 4.1 





Table 4.30 



• Kies die regte klankie: ui of ie 



237 



n 




t n 




s n 







f ts 




m 




Figure 4.15 



LU 1.6 



Table 4.31 



4.5.6.2 Assessering 

Leeruitkomste 2. 'LUISTER: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities 
binne 'n wye verskeidenheid situasies te reageer. 

Assesseringstandaard 1.1: Dit is duidelik wanneer die leerder aandagtig na instruksies en aankondig- 
ings luister en op 'n gepaste manier reageer. 



238 CHAPTER 4. KWARTAAL 4 

Assesseringstandaard 1.3: Dit is duidelik wanneer die leerder met genot na kort stories, rympies, 
gedigte en liedjies uit verskeie kulture mister en begrip toon. 

Assesseringstandaard 1.6: Dit is duidelik wanneer die leerder klankbewustheid ontwikkel. 

Leeruitkomste 4.-LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Assesseringstandaard 4.5: Dit is duidelik wanneer die leerder skryf sodat ander kan verstaan. 

Assesseringstandaard 4.6: Dit is duidelik wanneer die leerder begin woordeskat opbou en begin woorde 
spel sodat ander dit kan lees en verstaan. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.2: Dit is duidelik wanneer die leerder met woorde werk. 

Assesseringstandaard 6.3: Dit is duidelik wanneer die leerder met sinne werk. 

4.6 In die woud saam met Willie - 02 6 

4.6.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

4.6.2 In die woud saam met Willie 

4.6.3 OPVOEDERS AFDELING 

4.6.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Nou kuier ons (die leerders) in die bos saam met Willie. 

Leerders bespreek en besluit: 

Wat sal hulle alles in die bos kan doen? 

Wie sal hulle almal daar kry? 

Sal dit vir hulle lekker wees? 

INTEGRASIE VAN TEMAS 

Sosiale geregtighede 

• Leerders besef hoe anders ander kulture woon en leef. Almal moet gerespekteer word. 



6 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26523/l.l/>. 



239 

'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse leer die leerders om vir die natuur te sorg en om hul omgewing skoon te hou. 

Die aktiwiteit op die bladsy is 'n luisteraktiwiteit. Leerders benodig slegs die gegewe bladsy en potlode / 
kryte. Die onderwyser gee die volgende opdrag stadig en herhaal dit een keer. Daarna moet leerders dit 
korrek sonder hulp teken. Indien verkies, kan die opdrag langer of korter gemaak word. Leerders wat hiermee 
sukkel, moet oefening kry in soortgelyke opdragte. 

Opdrag: Daar is 'n prent van die woud. Willie se boomhuis is in die grootste boom. Willie en Makkie 
speel onder die boom. Links van die stroom staan Kallie en visvang. Regs van die stroom groei vier geel 
blomme. 

Soos wat die leerders meer en meer onbekende tekste lees, gaan hulle dikwels nuwe woorde teekom. 
Leerders moet tegnieke bemeester waarmee hulle die betekenisse van sulke woorde kan uitwerk. Aanvanklik 
kan hulle kyk of dit 'n lang of 'n kort woord is en begin- en eindklanke identifiseer. Hulle kan die woord, 
of deel daarvan, klank. Indien hulle nie die woord kan klank nie, kan hulle probeer raai wat die betekenis 
daarvan is deur na die konteks van die woord te kyk. Doen verskeie voorbeelde hiervan in die klas, sodat 
leerlinge die nodige selfvertroue ontwikkel. 

LU 3.4 

Die volgende aktiwiteit is 'n bordspeletjie waarmee die leerders hersiening doen van woorde wat deur 
die jaar aangeleer is. Dit bestaan uit 'n bord en 'n aantal kaartjies wat losgeknip en omgedraai moet word. 
(Daar is ook 'n blanko stel kaartjies waarop die onderwyser self nuwe woorde kan byvoeg.) 

Twee tot ses leerders kan hierdie speletjie speel. Indien nodig, kan die onderwyser nog sulke stelle kopieer 
sodat die hele klas kan speel. (Om verwarring te voorkom kan elke stel 'n ander kleur wees. Die speletjies 
kan ook oorgetrek word om te verseker dat hulle nie gou skeur nie.) 

Elke speler benodig 'n skuiwertjie (bv. 'n knoop). Een dobbelsteen per stel word ook benodig. Die 
leerders maak beurte om te gooi en hulle skuiwertjies daarvolgens te skuif. Wanneer hulle op 'n kaartjie 
met 'n vraagteken kom, moet hulle een van die woordkaartjies optel en dit lees. (Die woordkaartjie word 
dan onderin die pak geplaas.) Indien hulle dit korrek lees, kry hulle nog 'n beurt. Indien nie, is dit die 
volgende leerder se beurt. Daar is ook ander blokkies met opdragte wat die leerders moet uitvoer wanneer 
hulle daarop land. Die eerste leerling wat die eindblokkie bereik, wen. 

4.6.5 LU 3.4 

4.6.6 LEERDERS AFDELING 

4.6.7 Inhoud 

4.6.7.1 'n Gedig om te lees! 

Saam met Willie in die woud 

Hier word ons twee nooit ooit oud 
Ons spring saam van tak tot tak 
Steek mooi klippies in ons sak. 
Makkie gaan mos oral saam 
Ek ken horn, hy ken my naam! 
Grootoog sit bo in die boom 
Hy wil net die heeldag droom. 
Ry nou trein met Meneer Mol 
Al die trokke is propvol! 
Kallie wil net skaatsplank ry 
Stadig nou, voor jy dalk gly! 
Sjoe, dis lekker in die bos! 
Ek wil julle nooit hier los. 



240 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



Maar ek moet nou huis toe gaan. 
Die son sak al, daar kom die maan. 



48. 


a. 


46. 


45. 


a 


43. 


Einde 


? 


Skuif 1 
terug 




? 




37. 


38. 


39. 


40. 


41. 


42. 




Skuif3 

aan 




? 




? 


36. 


35. 


34.. 


33. 


32. 


31. 


? 


Skuif 2 

terug 


? 




? 


Skuif 2 
aan 


25. 


26. 


27. 


28. 


29. 


30. 




? 




5kuif3 
aan 




? 


24 


23. 


22 


21. 


20. 


19. 


? 


Sloan n 
beurt oor 


? 




? 




13. 


14. 


15 


16. 


17. 


18 


? 






? 


Gaan 
terug na 

12 




12. 


II. 


10. 


9. 


8. 


7. 




? 


Sku,f3 
terug 




? 




1. 


2. 


3. 


4. 


5. 


6. 


Begin 




? 




Skuif 2 

aan 





Figure 4.16 



241 



trein 


tonnel 


grond 


boomhuis 


verjaarsdag 


herfs 


lente 


sorrier 


winter 


visvang 


fees 


krieket 


sokker 


rugby 


tennis 



Table 4.32 



gluur 


kraan 


skoen 


gaste 


kuier 


ooreenkomste 


verskille 


baljaar 


speletjies 


links 


regs 


hoogste 


laagste 


grootste 


kleinste 



Table 4.33 



oranje 


geel 


bruin 


seisoene 


verkleur 


vrugte 


rus 


maatjies 


Toebels 


krulhare 


wegkruipertjie 


groet 


skaam 


vreemd 


stroom 



Table 4.34 



242 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



mm 



fz 



a 



3 



□ 



K.J 



□zzsdee: 



DDED 



l,Amis 



J±~L 



OUT 



Figure 4.17 



LU 4.1 





Table 4.35 



Skryf die woord wat by die prentjie pas. 



243 




<euk- 









Figure 4.18 



LU6.1 





Table 4.36 



4.6.7.2 Assessering 

Leeruitkomste 4:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeelding- 
stekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 



244 CHAPTER 4. KWARTAAL 4 

4.7 In die woud saam met Willie - 03 r 

4.7.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

4.7.2 In die woud saam met Willie 

4.7.3 OPVOEDERS AFDELING 

4.7.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Nou kuier ons (die leerders) in die bos saam met Willie. 

Leerders bespreek en besluit: 

Wat sal hulle alles in die bos kan doen? 

Wie sal hulle almal daar kry? 

Sal dit vir hulle lekker wees? 

INTEGRASIE VAN TEMAS 

Sosiale geregtighede 

• Leerders besef hoe anders ander kulture woon en leef. Almal moet gerespekteer word, 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse leer die leerders om vir die natuur te sorg en om hul omgewing skoon te hou. 

Die aktiwiteit op die bladsy is 'n luisteraktiwiteit. Leerders benodig slegs die gegewe bladsy en potlode / 
kryte. Die onderwyser gee die volgende opdrag stadig en herhaal dit een keer. Daarna moet leerders dit 
korrek sonder hulp teken. Indien verkies, kan die opdrag langer of korter gemaak word. Leerders wat hiermee 
sukkel, moet oefening kry in soortgelyke opdragte. 

Opdrag: Daar is 'n prent van die woud. Willie se boomhuis is in die grootste boom. Willie en Makkie 
speel onder die boom. Links van die stroom staan Kallie en visvang. Regs van die stroom groei vier geel 
blomme. 

Soos wat die leerders meer en meer onbekende tekste lees, gaan hulle dikwels nuwe woorde teekom. 
Leerders moet tegnieke bemeester waarmee hulle die betekenisse van sulke woorde kan uitwerk. Aanvanklik 
kan hulle kyk of dit 'n lang of 'n kort woord is en begin- en eindklanke identifiseer. Hulle kan die woord, 
of deel daarvan, klank. Indien hulle nie die woord kan klank nie, kan hulle probeer raai wat die betekenis 



7 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26536/l.l/>. 



245 

daarvan is deur na die konteks van die woord te kyk. Doen verskeie voorbeelde hiervan in die klas, sodat 
leerlinge die nodige selfvertroue ontwikkel. 

LU 3.4 

Die volgende aktiwiteit is 'n bordspeletjie waarmee die leerders hersiening doen van woorde wat deur 
die jaar aangeleer is. Dit bestaan uit 'n bord en 'n aantal kaartjies wat losgeknip en omgedraai moet word. 
(Daar is ook 'n blanko stel kaartjies waarop die onderwyser self nuwe woorde kan byvoeg.) 

Twee tot ses leerders kan hierdie speletjie speel. Indien nodig, kan die onderwyser nog sulke stelle kopieer 
sodat die hele klas kan speel. (Om verwarring te voorkom kan elke stel 'n ander kleur wees. Die speletjies 
kan ook oorgetrek word om te verseker dat hulle nie gou skeur nie.) 

Elke speler benodig 'n skuiwertjie (bv. 'n knoop). Een dobbelsteen per stel word ook benodig. Die 
leerders maak beurte om te gooi en hulle skuiwertjies daarvolgens te skuif. Wanneer hulle op 'n kaartjie 
met 'n vraagteken kom, moet hulle een van die woordkaartjies optel en dit lees. (Die woordkaartjie word 
dan onderin die pak geplaas.) Indien hulle dit korrek lees, kry hulle nog 'n beurt. Indien nie, is dit die 
volgende leerder se beurt. Daar is ook ander blokkies met opdragte wat die leerders moet uitvoer wanneer 
hulle daarop land. Die eerste leerling wat die eindblokkie bereik, wen. 

LU 3.4 

Op die volgende bladsy is 'n aantal kort paragrafies wat die onderwyser vir die leerders moet voorlees. Die 
leerders moet elke keer die hoofgedagte identifiseer. (Die hoofgedagte word elke keer aan die einde gegee.) 
Die onderwyser kan soortgelyke voorbeelde gebruik om oor 'n tydperk die hele klas te toets. Dit kan ook in 
groepsverband gedoen word. 

LU 1.3 

Lees / vertel vir die leerders die storie van Sneeuwitjie en die sewe dwergies. (Sneeuwitjie het ook in die 
woud by iemand gaan kuier.) Gesels oor die karakters in die storie en laat leerders die storie terugvertel. 
Leerders kan die storie in die klas opvoer. Hulle kan selfs in kuns van die karakters, of die woudtoneel teken 
/ verf. 

LU 1.3 LU 2.7 

Leerders lees daarna die verkorte weergawe van die storie. Die woorde wat onderstreep is, word as 
woordeskat aangeleer. 

LU 3.4 

4.7.5 LEERDERS AFDELING 

4.7.6 Inhoud 

4.7.6.1 Luister vir die hoofgedagte 

Ek werk baie graag in my groentetuin. Ek het beet, boontjies, uie en aartappels geplant. Soms moet ek 
onkruid uittrek. Ek gooi elke dag my plantjies met 'n gieter nat. My ma is altyd bly as ek vir haar vars 
groente gee!. 

Hoofgedagte: groentetuin / tuinmaak. 

Vakansies is darem lekker! Die lekkerste is altyd as ons iewers heen gaan. Soms gaan kuier ons vir Oupa 
en Ouma op die plaas. Dan kan ek saam met Oupa bakkie ry en van Ouma se lekker kos eet. Ander kere 
gaan ons see toe. Ek hou daarvan om in die branders te baljaar en sandkastele te bou. 

Hoofgedagte: vakansie. 

Ons gaan 'n koek bak! Mamma is so bly as ek haar help. Ons trek elkeen 'n voorskoot aan sodat ons nie 
op ons klere mors nie. Mamma meet die bestanddele af. Ek roer die mengsel. Ons gaan almal lekker eet! 

Hoofgedagte: koekbak. 

Al is die winter koud, is dit vir my baie lekker! Ek dra warm truie en baadjies en saans maak my pa 
kaggel. Dit is baie lekker as my ma pannekoek bak! Soms vat ek my sambreel en reenstewels en gaan stap 
in die reen. Maar die lekkerste is om saans in my warm bedjie te klim! 

Hoofgedagte: winter. 



246 CHAPTER 4. KWARTAAL 4 

Vanmiddag gaan ek na my beste maatjies se partytjie. Ek is so opgewonde! Ek het 'n pragtige inkleurboek 
en kryte as geskenk uitgesoek. Mamma het dit in bont papier toegedraai en ek het self die kaartjie gemaak. 
Ons gaan lekker eetgoed kry en speletjies speel. Ai, maar wanneer kan ek partytjie hou? 

Hoofgedagte: partytjies. 

In die middae is die kinders by ons skool baie besig! Amper al die kinders beoefen 'n sportsoort. Party 
kinders speel rugby. Ander speel sokker. Netbal en hokkie is ook baie lekker. In die somer kan ons swem of 
krieket speel. Ek hou baie van tennis en atletiek. Sport hou ons fiks en gesond! 

Hoofgedagte: sport. 

Ek gaan saam met Pappa visvang. Ek het my eie stok. Oupa het dit vir my gegee vir my verjaarsdag. 
Ons neem die aas in 'n blikkie saam. Sjoe, dit ruik vreeslik sleg! Pappa sit die aas aan my hoek. Wat voel 
ek daar? Dit is 'n vis wat byt! Jippie, ek het 'n vis gevang! Vanaand gaan ons darem lekker eet! 

Hoofgedagte: Visvang 

Ek is hierdie jaar in Graad 1. Skool is baie lekker! My juffrou is baie gaaf. Sy lees vir ons stories en leer 
vir ons liedjies. Ek kan al mooi lees en skryf. Ek hou ook baie van teken. Volgende jaar is ek in Graad 2! 
Dan is ek al baie groot en slim! 

Hoofgedagte: skool 

4.7.6.2 Sneeuwitjie 

Sneeuwitjie het in 'n kasteel gewoon. Sy was baie mooi. Haar stiefma was 'n nare vrou. Sy het nie van 
Sneeuwitjie gehou nie. Sneeuwitjie het na die bos gevlug. Sy het by die sewe dwergies in hulle huisie gaan 
woon. 

Die nare stiefma het hiervan gehoor. Sy was baie kwaad. Toe maak sy 'n plan. Sy het vir Sneeuwitjie 
'n giftige appel gegee om te eet. Sneeuwitjie het op die grond geval. 'n Prins het haar gesien. Hy wou haar 
help. Die appel het uit Sneeuwitjie se keel geval. Die gawe prins was baie bly! Hy het met Sneeuwitjie 
getrou. 



LU3.4 





Table 4.37 



247 



c 

□ i i 

g n 



^j 



a 



xj_ 



Ons (kki\ sl.nn err 



sffle 



XZ 



Figure 4.19 



LU 4.1 





Table 4.38 



• Vul in: ou of uu. Lees daarna die storie. 



__pa uil sit op die m r. pa uil 

is al baie d. Hy kry k d. Hy wens 

daar was 'n v r met baie h t 



248 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



waar hy kan warm word. Maar daar is 

nie 'n v r nie. Nou sit hy maar so in 

die verte en t r. Wie kom daar aan? 

Dit is ma uil! Nou is pa uil bly! 

ma uil sit langs horn. Nou kry alt wee lekker warm. 



LU3.4 




LU6.1 





Table 4.39 



4.7.6.3 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4.-LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 



4.8 In die woud saam met Willie - 04 8 



4.8.1 AFRIKAANS HUISTAAL 

4.8.2 In die woud saam met Willie 

4.8.3 OPVOEDERS AFDELING 

4.8.4 Memorandum 

INLEIDING 

Die avonture van die Wapse is nou verbonde aan die ondervindings van elke leerder in Graad 1, seuns 
sowel as dogters. Hulle word blootgestel aan ander omgewings - stedelik, platteland, en word bewus van hoe 
anders mense lewe, bv. in die bos, sonder krane en elektrisiteit. 

Opvoeders moet onthou dat daar leerders in hul klas mag wees wat nie Graad R bygewoon het nie en 
dus sekere vaardighede, strategiee en konsepte van Graad R nie ontwikkel of aangeleer het nie. Die opvoeder 
het dus nodig om te verseker dat hierdie in Graad 1 aangeleer en ontwikkel word. (Sien Graad R-modules) 

Luister en spraak is die belangrike fondamente waarop geletterdheid gebou word. Die mate waarvolgens 
leerders die praat van hul huistaal bemeester het, sal verskil en die opvoeder moet hiervan bewus wees. 

Taalontwikkeling is 'n proses wat geleidelik ontwikkel en elke leerder het die simpatieke ondersteuning 
van die opvoeder ter alle tye nodig. 

In Graad 1 luister en lees die leerders stories en word hulle betrek by die leer van klanke en die skryf van 
die taal. Die klasomgewing moet 'n plek wees wat die leerders sal aanmoedig om alle aspekte van die taal te 
leer. 

TYDSKEDULE 



3 This content is available online at <http://cnx.Org/content/m26567/l.l/>. 



249 

Alle leerders behoort al agt modules te voltooi, plus-minus twee per kwartaal. Hulle moet toegelaat word 
om teen hulle eie spoed te werk. 

Nou kuier ons (die leerders) in die bos saam met Willie. 

Leerders bespreek en besluit: 

Wat sal hulle alles in die bos kan doen? 

Wie sal hulle almal daar kry? 

Sal dit vir hulle lekker wees? 

INTEGRASIE VAN TEMAS 

Sosiale geregtighede 

• Leerders besef hoe anders ander kulture woon en leef. Almal moet gerespekteer word, 
'n Gesonde omgewing 

• Die Wapse leer die leerders om vir die natuur te sorg en om hul omgewing skoon te hou. 

Die aktiwiteit op die bladsy is 'n luisteraktiwiteit. Leerders benodig slegs die gegewe bladsy en potlode / 
kryte. Die onderwyser gee die volgende opdrag stadig en herhaal dit een keer. Daarna moet leerders dit 
korrek sonder hulp teken. Indien verkies, kan die opdrag langer of korter gemaak word. Leerders wat hiermee 
sukkel, moet oefening kry in soortgelyke opdragte. 

Opdrag: Daar is 'n prent van die woud. Willie se boomhuis is in die grootste boom. Willie en Makkie 
speel onder die boom. Links van die stroom staan Kallie en visvang. Regs van die stroom groei vier geel 
blomme. 

Soos wat die leerders meer en meer onbekende tekste lees, gaan hulle dikwels nuwe woorde teekom. 
Leerders moet tegnieke bemeester waarmee hulle die betekenisse van sulke woorde kan uitwerk. Aanvanklik 
kan hulle kyk of dit 'n lang of 'n kort woord is en begin- en eindklanke identifiseer. Hulle kan die woord, 
of deel daarvan, klank. Indien hulle nie die woord kan klank nie, kan hulle probeer raai wat die betekenis 
daarvan is deur na die konteks van die woord te kyk. Doen verskeie voorbeelde hiervan in die klas, sodat 
leerlinge die nodige selfvertroue ontwikkel. 

LU 3.4 

Die volgende aktiwiteit is 'n bordspeletjie waarmee die leerders hersiening doen van woorde wat deur 
die jaar aangeleer is. Dit bestaan uit 'n bord en 'n aantal kaartjies wat losgeknip en omgedraai moet word. 
(Daar is ook 'n blanko stel kaartjies waarop die onderwyser self nuwe woorde kan byvoeg.) 

Twee tot ses leerders kan hierdie speletjie speel. Indien nodig, kan die onderwyser nog sulke stelle kopieer 
sodat die hele klas kan speel. (Om verwarring te voorkom kan elke stel 'n ander kleur wees. Die speletjies 
kan ook oorgetrek word om te verseker dat hulle nie gou skeur nie.) 

Elke speler benodig 'n skuiwertjie (bv. 'n knoop). Een dobbelsteen per stel word ook benodig. Die 
leerders maak beurte om te gooi en hulle skuiwertjies daarvolgens te skuif. Wanneer hulle op 'n kaartjie 
met 'n vraagteken kom, moet hulle een van die woordkaartjies optel en dit lees. (Die woordkaartjie word 
dan onderin die pak geplaas.) Indien hulle dit korrek lees, kry hulle nog 'n beurt. Indien nie, is dit die 
volgende leerder se beurt. Daar is ook ander blokkies met opdragte wat die leerders moet uitvoer wanneer 
hulle daarop land. Die eerste leerling wat die eindblokkie bereik, wen. 

LU 3.4 

Op die volgende bladsy is 'n aantal kort paragrafies wat die onderwyser vir die leerders moet voorlees. Die 
leerders moet elke keer die hoofgedagte identifiseer. (Die hoofgedagte word elke keer aan die einde gegee.) 
Die onderwyser kan soortgelyke voorbeelde gebruik om oor 'n tydperk die hele klas te toets. Dit kan ook in 
groepsverband gedoen word. 

LU 1.3 

Lees / vertel vir die leerders die storie van Sneeuwitjie en die sewe dwergies. (Sneeuwitjie het ook in die 
woud by iemand gaan kuier.) Gesels oor die karakters in die storie en laat leerders die storie terugvertel. 
Leerders kan die storie in die klas opvoer. Hulle kan selfs in kuns van die karakters, of die woudtoneel teken 
/ verf. 



250 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



LU 1.3 LU 2.7 

Leerders lees daarna die verkorte weergawe van die storie. 
woordeskat aangeleer. 
LU 3.4 



Die woorde wat onderstreep is, word as 



4.8.5 Op die bladsy word 'n aantal woordsomme vir die leerders gegee. Voordat 
hulle die antwoord uitwerk, moet hulle die teks deeglik deurlees en alle belangrike 
informasie onderstreep. Dit help leerders om deurdagte besluite te neem en nie 
net impulsief voort te gaan nie. Hierdie aktiwiteit kan ook in wiskunde met 
ander woordsomme gedoen word. Maak seker dat leerders eers by die relevante 
inligting stilstaan voordat hulle verder gaan. (Bv. Hoeveel dwergies was daar? 
Moet my antwoord meer of minder wees?) Die somme kan oor 'n tydperk gedoen 
en met wiskunde geintegreer word. 

4.8.6 LEERDERS AFDELING 

4.8.7 Inhoud 

4.8.7.1 'n Gedig om te lees! 

Sneeuwitjie woon daar in die bos 
Haar stiefma wou haar net nie los! 
Na die dwergies moes sy vlug 
Al die diere het gesug! 
Sneeuwitjie was mos baie mooi 
haar lippies was so pragtig rooi 
Daarom was haar stiefma kwaad 
Sy kon dinge nie so laat. 
Arme Sneeuwitjie is so bang 
Want haar stiefma wil haar vang, 
Sy wil haar mos nou vermom 
Oppas tog, voor sy hier kom! 
Gelukkig dat die prins haar kry 
Die appel uit haar keel laat gly, 
Nou gaan hulle dadelik trou 
Van so 'n einde sal jy hou! 
So oppas tog daar in die bos 
As jy dalk gaan soek vir kos, 
Die nare stiefma loop daar rond 
Kyk maar oral, rond en bont! 



LU3.4 





Table 4.40 



Sneeuwitjie bak vir die 7 dwergies elkeen 5 koekies. Hoeveel koekies bak sy altesaam? 

Daar hang 42 appels aan die boom. Hoeveel appels kry elkeen van die dwergies? 

Elke dwergie het 'n rooi, 'n blou en 'n groen hoed. Hoeveel hoedjies het hulle altesaam? 

Die nare stiefma het 'n sak met 46 appels. Sy gee 7 appels vir die koning en 4 appels vir een van die 

wagte. Daarna gee sy een appel vir Sneeuwitjie. Hoeveel appels het sy oor? 



251 



LU3.4 





Table 4.41 



cx>c/ v 



E 



^ 



7^" 



O 



M 



El 



K mmK CI\S 



g 



E 



s 



EdZ^tElt 



(xxy 



Figure 4.20 



LU 4.1 





Table 4.42 



252 



CHAPTER 4. KWARTAAL 4 



• Vul die regte antwoorde in. 



1. 
















2. 
















3. 
















4. 
















5. 

















Table 4.43 

1. Sneeuwitjie het in 'n gewoon. 

2. Haar stiefma was 'n nare 

3. Sneeuwitjie het by die dwergies gaan 

4. Die nare stiefma het vir haar 'n giftige gegee. 

5. Die het met Sneeuwitjie getrou. 



LU 5.3 



Table 4.44 



253 



s s 
S 

in 



swsm 



siEinn 




nnn 



pmmpp 



w 



its 



IEO 



.innns stn o p ons 



rzzz: 



Figure 4.21 



Skryf die woord wat by die prentjie pas. 



LU 4.1 




Table 4.45 


LU6.1 





254 CHAPTER 4. KWARTAAL 4 

Table 4.46 

4.8.7.2 Assessering 

Leeruitkomste 3:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en 
krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer. 

Assesseringstandaard 3.4: Dit is duidelik wanneer die leerder letters en woorde herken en betekenis 
uit geskrewe teks skep. 

Leeruitkomste 4:LEES EN KYK: Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeld- 
ingstekste vir 'n wye verskeidenheid doeleindes te skryf. 

Assesseringstandaard 4.1: Dit is duidelik wanneer die leerder toenemend leesbaar skryf. 

Leeruitkomste 5.-DINK EN REDENEER: Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te 
gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik. 

Assesseringstandaard 5.3: Dit is duidelik wanneer die leerder taal om te ondersoek gebruik. 

Leeruitkomste 6.TAALSTRUKTUUR EN -GEBRUIK: Die leerder ken en is in staat om die 
klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer. 

Assesseringstandaard 6.1: Dit is duidelik wanneer die leerder klanke in verband bring met letters en 
woorde. 



ATTRIBUTIONS 255 

Attributions 

Collection: Afrikaans Huistaal Graad 1 

Edited by: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/colll010/l-l/ 

License: http://creativecommons.Org/licenses/by/3.0/ 

Module: "Hier kom die Wapse! - 01" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25834/l-l/ 

Pages: 1-7 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Hier kom die Wapse! - 02" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25839/l-l/ 

Pages: 7-11 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Hier kom die Wapse! - 03" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25840/l-l/ 

Pages: 11-19 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Hier kom die Wapse! - 04" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25861/l-l/ 

Pages: 19-24 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Hier kom die Wapse! - 05" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25870/l-l/ 

Pages: 24-28 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Hier kom die Wapse! - 06" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25893/l-l/ 

Pages: 29-34 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 



256 ATTRIBUTIONS 

Module: "Hier kom die Wapse! - 07" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25904/l-l/ 

Pages: 34-38 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.Org/licenses/by/3.0/ 

Module: "Hier kom die Wapse! - 08" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25908/l-l/ 

Pages: 38-41 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Hier kom die Wapse! - 09" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25919/l-l/ 

Pages: 41-46 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Hier kom die Wapse! - 10" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25924/l-l/ 

Pages: 46-50 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Hier kom die Wapse! - 11" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m25937/l-l/ 

Pages: 51-56 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie se Verjaarsdagpiekniek - 01" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26004/l-l/ 

Pages: 57-61 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie se Verjaarsdagpiekniek - 02" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26009/l-l/ 

Pages: 61-65 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie se Verjaarsdagpiekniek - 03" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26010/l-l/ 

Pages: 66-71 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 



ATTRIBUTIONS 257 

Module: "Willie se Verjaarsdagpiekniek - 04" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26012/l-l/ 

Pages: 71-74 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.Org/licenses/by/3.0/ 

Module: "Willie se Verjaarsdagpiekniek - 05" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26031/l-l/ 

Pages: 74-79 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie se Verjaarsdagpiekniek - 06" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26036/l-l/ 

Pages: 80-86 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Die Toebels - Die Toebels" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26037/l-l/ 

Pages: 87-95 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Die Toebels - Die Ramp!" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26038/l-l/ 

Pages: 95-100 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Die Toebels - Grootoog kry 'n plan!" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26040/l-l/ 

Pages: 101-105 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Die Toebels - Die Toebels kom help!" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26042/l-l/ 

Pages: 105-112 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Die Toebels - Die Toebels kom help! 02" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26043/l-l/ 

Pages: 112-119 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 



258 ATTRIBUTIONS 

Module: "Die Wapse vier fees! - 01" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26045/l-l/ 

Pages: 119-128 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.Org/licenses/by/3.0/ 

Module: "Die Wapse vier fees! - 02" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26048/l-l/ 

Pages: 128-134 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Die Wapse vier fees! - 03" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26051/l-l/ 

Pages: 135-144 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Die Wapse vier fees! - 04" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26053/l-l/ 

Pages: 144-150 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Wat 'n ramp! - 01" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26058/l-l/ 

Pages: 151-158 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Wat 'n ramp! - 02" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26059/l-l/ 

Pages: 158-164 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Wat 'n ramp! - 03" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26061/l-l/ 

Pages: 164-170 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Wat 'n Ramp! - 04" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26369/l-l/ 

Pages: 170-176 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 



ATTRIBUTIONS 259 

Module: "Wat 'n Ramp! - 05" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26372/l-l/ 

Pages: 176-183 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie gaan visvang - 01" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26375/l-l/ 

Pages: 184-188 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie gaan visvang - 02" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26381/l-l/ 

Pages: 188-195 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie gaan visvang - 03" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26388/l-l/ 

Pages: 195-201 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie gaan visvang - 04" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26394/l-l/ 

Pages: 202-206 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie kom kuier - 01" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26400/l-l/ 

Pages: 207-212 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie kom kuier - 02" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26411/l-l/ 

Pages: 212-219 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "Willie kom kuier - 03" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26420/l-l/ 

Pages: 219-226 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 



260 ATTRIBUTIONS 

Module: "Willie kom kuier - 04" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26427/l-l/ 

Pages: 226-231 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.Org/licenses/by/3.0/ 

Module: "In die woud saam met Willie - 01" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26506/l-l/ 

Pages: 231-236 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "In die woud saam met Willie - 02" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26523/l-l/ 

Pages: 236-241 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "In die woud saam met Willie - 03" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26536/l-l/ 

Pages: 242-246 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 

Module: "In die woud saam met Willie - 04" 

By: Siyavula Uploaders 

URL: http://cnx.org/content/m26567/l-l/ 

Pages: 246-252 

Copyright: Siyavula Uploaders 

License: http://creativecommons.org/licenses/by/3-0/ 



About Connexions 

Since 1999, Connexions has been pioneering a global system where anyone can create course materials and 
make them fully accessible and easily reusable free of charge. We are a Web-based authoring, teaching and 
learning environment open to anyone interested in education, including students, teachers, professors and 
lifelong learners. We connect ideas and facilitate educational communities. 

Connexions's modular, interactive courses are in use worldwide by universities, community colleges, K-12 
schools, distance learners, and lifelong learners. Connexions materials are in many languages, including 
English, Spanish, Chinese, Japanese, Italian, Vietnamese, French, Portuguese, and Thai. Connexions is part 
of an exciting new information distribution system that allows for Print on Demand Books. Connexions 
has partnered with innovative on-demand publisher QOOP to accelerate the delivery of printed course 
materials and textbooks into classrooms worldwide at lower prices than traditional academic publishers.